I CNP 31/11

Izba Cywilna2011-12-21

Skład orzekający: Jan Górowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być uwzględniona, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił szkody w sposób sprecyzowany kwotowo i nie wykazał, że poniósł szkodę przyszłą?
Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest środkiem o charakterze wyjątkowym i sformalizowanym, co wymaga ścisłej interpretacji jej wymagań konstrukcyjnych. Kluczowym wymogiem jest uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, co polega na wskazaniu rodzaju i rozmiaru szkody, czasu jej powstania oraz związku przyczynowego z wydaniem orzeczenia niezgodnego z prawem. Odwołanie się do szkody niesprecyzowanej, hipotetycznej lub mogącej powstać w przyszłości, bez określenia jej kwotowo i bez wykazania jej poniesienia, nie spełnia tego wymagania.
Stan faktyczny
M. S. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 8 grudnia 2009 r., który zasądził od niego na rzecz HDI Asekuracja Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. kwotę 2 743,50 zł z odsetkami i kosztami procesu. Skarżący nie uprawdopodobnił szkody w sposób sprecyzowany kwotowo ani nie wykazał, że poniósł szkodę przyszłą.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę M. S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w T.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CNP 31/11 POSTANOWIENIE Dnia 21 grudnia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jan Górowski w sprawie ze skargi M. S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 8 grudnia 2009 r., wydanego w sprawie z powództwa HDI Asekuracja Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. w Warszawie przeciwko M. S. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 grudnia 2011 r., odrzuca skargę. 2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy w T. wyrokiem z dnia 8 grudnia 2009 r. zmienił oddalający powództwo wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 10 września 2009 r. i zasądził od pozwanego M. S. na rzecz HDI Asekuracja Towarzystwa Ubezpieczeń S.A. w Warszawie kwotę 2 743,50 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 22 kwietnia 2008 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 1 117 zł tytułem kosztów procesu. W skardze pozwany wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem tego wyroku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest środkiem wyjątkowym i sformalizowanym. Zasadą bowiem jest, że prawomocność tworzy nowy stan prawny pomiędzy stronami albo erga omnes, jak też sanuje wszelkie naruszenia prawa, którymi orzeczenie ewentualnie jest dotknięte. Z tego względu wszystkie jej wymagania konstrukcyjne określone w art. 4245 § 1 k.p.c. należy interpretować ściśle. Do omawianej kategorii wymagań należy uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego dotyczy (art. 4245 § 1 pkt 4). Uwzględnienie bowiem skargi i stwierdzenie, że prawomocne orzeczenie jest niezgodne z prawem, ma charakter prejudykatu, gdyż stwarza możliwość dochodzenia od państwa odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez jego wydanie. Spełnienie tego wymagania polega na wskazaniu rodzaju i rozmiaru szkody. Wywód ten powinien także zawierać informację dotyczącą czasu jej powstania i określać związek przyczynowy z wydaniem orzeczenia niezgodnego z prawem. Nie jest spełnieniem tego wymagania odwołanie się do szkody niesprecyzowanej, hipotetycznej, czy też mogącej powstać w przyszłości (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC 2006 nr 1, poz. 16; z dnia 31 stycznia 2006 r., IV CNP 38/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 141 i z dnia 27 października 2005 r., V CNP 28/05 niepub.). W skardze nie uprawdopodobniono szkody we wskazany sposób, skoro nie określono jej 3 kwotowo, ani też nie wskazano jakoby zasądzoną zaskarżonym wyrokiem należność skarżący uiścił. Skoro więc w skardze odwołano się do szkody, która jeszcze nie wystąpiła, bo do szkody przyszłej, to w rezultacie nie zostało spełnione wymaganie określone w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. Trafnie Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił uwagę skarżącemu, że podstawą skargi nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów i oceny dowodów, a nadto, iż aby mogła zostać uwzględniona naruszenie prawa musi mieć kwalifikowany, elementarny oraz oczywisty charakter i tylko w takim wypadku zaskarżonemu orzeczeniu można przypisać cechy bezprawności w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c. Ze wskazanego względu skarga podlegała odrzuceniu (art. 4248 § 1 k.p.c.). md

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4245 § 1 KPCart. 4245 § 1 pkt 4art. 4245 § 1 pkt 4 KPCart. 4241 § 1 KPCart. 4248 § 1 KPC§ 1§ 1 pkt 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy