I CNP 49/15

Izba Cywilna2015-11-25

Skład orzekający: Tadeusz Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesiona w odniesieniu do postanowienia o charakterze formalnym wydanego w postępowaniu nieprocesowym, powinna być rozpoznana przez Sąd Najwyższy, czy też powinna zostać potraktowana jako pozew o odszkodowanie i przekazana do rozpoznania sądowi pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał się za niewłaściwy do rozpoznania skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia o charakterze formalnym. Wskazał, że zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, skarga taka może być wniesiona jedynie w odniesieniu do wyroków kończących postępowanie w sprawie lub postanowień co do istoty sprawy w postępowaniu nieprocesowym. W przypadku braków formalnych lub skierowania skargi do niewłaściwego orzeczenia, należy ją potraktować jako pozew o odszkodowanie i przekazać do rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Z. W. złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt IV Ca 1105/14. Postanowienie to zostało wydane w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania, które zakończyło się wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 19 listopada 2013 r. w sprawie z powództwa o zapłatę.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uznał się niewłaściwym i przekazał skargę Sądowi Okręgowemu Warszawa-Praga w Warszawie jako Sądowi pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CNP 49/15 POSTANOWIENIE Dnia 25 listopada 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tadeusz Wiśniewski w sprawie ze skargi Z. W. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt IV Ca 1105/14, wydanego w sprawie ze skargi Z. W. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 19 listopada 2013 r. sygn. akt IV Ca 1892/12, w sprawie z powództwa Miasta Stołecznego Warszawy przeciwko Z. W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 listopada 2015 r. uznać się niewłaściwym i przekazać skargę Sądowi Okręgowemu Warszawa-Praga w Warszawie jako Sądowi pierwszej instancji. 2 UZASADNIENIE W obowiązującym stanie prawnym, po modyfikacji systemu dochodzenia odszkodowania z tytułu szkody wyrządzonej prawomocnym orzeczeniem sądowym, dokonanej nowelą z dnia 22 lipca 2010 r., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być - w ramach procesu cywilnego - wniesiona jedynie w odniesieniu do wyroków kończących postepowanie w sprawie (art. 424 § 1 i 2 k.p.c.), natomiast w postępowaniu nieprocesowym - od postanowień co do istoty sprawy (art. 5192 § 1 i 2 k.p.c.). W obu tych wypadkach skargę kieruje się do Sądu Najwyższego jako Sądu właściwego do jej rozpoznania. W wyniku nadmienionej nowelizacji odpowiednio zmieniony został także art. 4172 § 2 k.c. W konsekwencji dopuszczono ustawowo regulowane odstępstwa od zasady, że naprawienia szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia można żądać dopiero po odrębnym stwierdzeniu ich niezgodności z prawem. Wyjątek taki wprowadzono w dodanym wyżej wskazaną nowelizacją przepisie art. 4241b k.p.c., zgodnie z którym, odszkodowania z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem, od którego skarga nie przysługuje, można domagać się bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem w postępowaniu ze skargi. Skoro więc skarżący nie uwzględnił powyższego stanu rzeczy i skierował skargę odnoszącą się do wydanego w procesie prawomocnego postanowienia o charakterze formalnym, to należało orzec, jak w sentencji (art. 42412 w zw. z art. 39821 in princ., art. 391 § 1, art. 200 § 1 i art. 17 pkt 44 k.p.c.). Należy bowiem przyjąć - w drodze konwersji (art. 130 § 1 zdanie drugie k.p.c.) - że wskazana skarga stanowi w istocie rzeczy, mający wprawdzie braki formalne, pozew zawierający żądanie odszkodowania.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 424 § 1art. 5192 § 1art. 4172 § 2 KCart. 4241b KPCart. 42412art. 39821art. 391 § 1art. 200 § 1art. 17 pkt 44 KPCart. 130 § 1§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy