I CNP 56/25
Izba Cywilna2025-08-12
Skład orzekający: Marcin Łochowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji, wydanego w postępowaniu nieprocesowym, może zostać uwzględniona, jeśli skarżący nie wykazał, że wzruszenie tego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było możliwe?Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji, wydanego w postępowaniu nieprocesowym, podlega odrzuceniu, jeżeli skarżący nie wykazał, że wzruszenie tego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Brak takiego wywodu stanowi wadę konstrukcyjną skargi, która nie podlega uzupełnieniu. W przypadku postanowienia sądu drugiej instancji co do istoty sprawy w sprawach z zakresu prawa rzeczowego, dopuszczalna jest skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego, co czyni niedopuszczalną skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni E.K. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Opolu z 22 listopada 2024 r., wydanego w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia. Skarżąca nie wykazała jednak, że wzruszenie zaskarżonego postanowienia w drodze innych środków prawnych nie było możliwe. W szczególności nie wykazała, dlaczego nie skorzystała z przysługującej jej skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia i oddalił wniosek uczestnika o zasądzenie kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
I CNP 56/25 POSTANOWIENIE 12 sierpnia 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Łochowski na posiedzeniu niejawnym 12 sierpnia 2025 r. w Warszawie w sprawie ze skargi E.K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Opolu z 22 listopada 2024 r., II Ca 209/24, wydanego w sprawie z wniosku E.K. z udziałem gminy O. o stwierdzenie zasiedzenia, 1. odrzuca skargę; 2. oddala wniosek uczestnika o zasądzenie kosztów postępowania przed Sądem Najwyższym. UZASADNIENIE Wnioskodawczyni E.K. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Opolu z 22 listopada 2024 r., zaskarżając je w całości. W odpowiedzi na skargę uczestnik postępowania wniósł o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania, ewentualnie o oddalenie skargi oraz orzeczenie o kosztach postępowania skargowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I CNP 56/25 2 Zgodnie z art. 5192 § 1 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem w postępowaniu nieprocesowym przysługuje od prawomocnego postanowienia co do istoty sprawy sądu drugiej instancji, kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego postanowienia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. W konsekwencji według art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna zawierać m.in. wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Takie ujęcie tego warunku skargi oznacza, że skarżącego obciąża obowiązek przedstawienia analizy prawnej przepisów dotyczących środków zaskarżenia, których zastosowanie – w odniesieniu do zaskarżonego orzeczenia – jest niedopuszczalne lub z innych przyczyn na pewno nie mogłoby odnieść skutku. Braki w zakresie wymagań konstrukcyjnych, do których należy niezachowanie warunku, o którym mowa w art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c., nie podlegają uzupełnieniu, a skarga dotknięta taką wadą podlega odrzuceniu a limine. W złożonej skardze nie ma wywodu, z którego wynikałoby, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia nie było możliwe za pomocą innych środków prawnych. W okolicznościach sprawy jest to istotne, ponieważ zgodnie z art. 5191 § 1 k.p.c. od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy m.in. w sprawach z zakresu prawa rzeczowego przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przy tym przepisy Kodeksu postępowania cywilnego nie uzależniają dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o stwierdzenie zasiedzenia od wartości przedmiotu zaskarżenia (por. art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c.). Zatem wniesienie skargi kasacyjnej od zaskarżonego postanowienia było dopuszczalne. Niezaskarżenie przez stronę orzeczenia sądu drugiej instancji przysługującą jej skargą kasacyjną, w którym mogła zakwestionować trafność i legalność orzeczenia, a tym samym – ewentualnie – doprowadzić do jego zmiany lub uchylenia, skutkuje niedopuszczalnością skargi o stwierdzenie niezgodności z
I CNP 56/25 3 prawem prawomocnego orzeczenia (postanowienie SN z 29 stycznia 2018 r., IV CNP 41/17). Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 5192 § 1 k.p.c. oraz art. 4248 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odrzucił skargę. Koszty odpowiedzi na skargę, w której nie zawarto argumentów wskazujących na wady konstrukcyjne skargi, uzasadniających jej odrzucenie, nie mogą być – w razie odrzucenia skargi przez Sąd Najwyższy – uznane za koszty celowej obrony (zob. postanowienie SN z 19 listopada 2014 r., III CSK 280/14). W związku z tym zawarty w odpowiedzi na skargę wniosek uczestnika postępowania o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania został oddalony (art. 520 § 3 k.p.c.). (D.Z) [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- III CSK 303/17 2018-07-23Czy Sąd Najwyższy powinien sprostować i uzupełnić swoje własne postanowienie dotyczące kosztów postępowania kasacyjnego i błędów w uzasadnieniu?
- I CSK 6375/22 2024-02-09Czy Sąd Najwyższy może z urzędu sprostować oczywistą omyłkę w sentencji własnego postanowienia dotyczącego kosztów postępowania kasacyjnego?
- I CSK 847/14 2015-07-17Czy możliwe jest sprostowanie postanowienia Sądu Najwyższego w części dotyczącej kosztów postępowania kasacyjnego?
- I CSK 6355/22 2024-02-09Czy Sąd Najwyższy może z urzędu sprostować oczywistą omyłkę w sentencji własnego postanowienia dotyczącego kosztów postępowania kasacyjnego?
- I CSK 640/19 2020-06-26Czy Sąd Najwyższy może sprostować oczywistą omyłkę pisarską w swoim postanowieniu dotyczącym kosztów postępowania kasacyjnego, polegającą na błędnym wymienieniu uczestnika, który nie złożył skutecznego wniosku o zasądzen…
Powołane przepisy
art. 5192 § 1 KPCart. 4245 § 1 pkt 5 KPCart. 5191 § 1 KPCart. 5191 § 4 pkt 4 KPCart. 4248 § 1art. 13 § 2 KPCart. 520 § 3 KPC§ 1§ 1 pkt 5§ 4 pkt 4§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy