I CNP 94/10

Izba Cywilna2011-08-18

Skład orzekający: Jan Górowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, oparta na art. 4241 § 2 k.p.c., wymaga wykazania szkody i wyjątkowego wypadku uzasadniającego jej wniesienie?
Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest środkiem wyjątkowym i wysoce sformalizowanym. Wymaga ona uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody, wskazania jej rodzaju i rozmiaru, a także, w przypadku opierania skargi na art. 4241 § 2 k.p.c., wykazania wyjątkowego wypadku uzasadniającego jej wniesienie od wyroku sądu pierwszej instancji, np. obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej wniesienie apelacji. Braki w tym zakresie są nieusuwalne.
Stan faktyczny
Miasto Stołeczne Warszawa złożyło skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku częściowego Sądu Rejonowego, który nakazał wydanie części nieruchomości. Skarga została oparta na podstawie art. 4241 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku częściowego i zasądził od Miasta Stołecznego Warszawa na rzecz A. B. kwotę 300 złotych tytułem kosztów postępowania skargowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CNP 94/10 POSTANOWIENIE Dnia 18 sierpnia 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jan Górowski w sprawie ze skargi Miasta Stołecznego Warszawa o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku częściowego Sądu Rejonowego , z dnia 18 grudnia 2009 r., wydanego w sprawie z powództwa A. B. przeciwko Miastu Stołecznemu Warszawa o wydanie nieruchomości, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 sierpnia 2011 r., odrzuca skargę i zasądza od Miasta Stołecznego Warszawa na rzecz A. B. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem kosztów postępowania skargowego. 2 Uzasadnienie Pozwane Miasto Stołeczne Warszawa złożyło skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, tj. wyroku częściowego z dnia 18 grudnia 2009 r. Sądu Rejonowego nakazującego skarżącej aby wydała powódce A. B. część działki ewidencyjnej nr 2 z obrębu 1-05-54 objętej księgą wieczystą nr […] położonej w W. przy ul. Z., róg ul P. o pow. 21 m2, na której znajduje się chodnik betonowy i część jezdni asfaltowej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego merytorycznego orzeczenia w zasadzie sądu drugiej instancji i wyjątkowo - w przypadku określonym w art. 4241 § 2 k.p.c. - sądu pierwszej instancji, kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie była i nie jest możliwa. Skarga jest nie tylko środkiem nowym, ale i wyjątkowym. Zasadą bowiem jest, że prawomocność, tworzy nowy stan prawny pomiędzy stronami albo erga omnes, jak też sanuje wszelkie ewentualne naruszenia prawa, którymi orzeczenie jest dotknięte. Z tego względu jest środkiem wysoce sformalizowanym i wszystkie jej wymagania konstrukcyjne określone w art. 4245 § 1 k.p.c. należy interpretować ściśle. Do tej kategorii wymagań należy uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego dotyczy (art. 4241 § 4). Uwzględnienie bowiem skargi i stwierdzenie, że prawomocne orzeczenie jest niezgodne z prawem, ma charakter prejudykatu, gdyż stwarza możliwość dochodzenia od państwa odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez jego wydanie. Spełnienie tego wymagania polega na wskazaniu rodzaju i rozmiaru szkody. Wywód ten powinien także zawierać informację dotyczącą czasu jej powstania i określać związek przyczynowy z wydaniem orzeczenia niezgodnego 3 z prawem. Nie jest spełnieniem tego wymagania odwołanie się do szkody niesprecyzowanej, hipotetycznej, czy też mogącej powstać w przyszłości (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC 2006 nr 1, poz. 16, z dnia 31 stycznia 2006 r., IV CNP 38/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 141 i z dnia 27 października 2005 r., V CNP 28/05 niepublikowane). W skardze nie spełniono tego wymagania, gdyż nie określono ani rodzaju ani rozmiaru szkody. Skoro skargę oparto na podstawie art. 4241 § 2 k.p.c. to kolejnym elementem konstrukcyjnym, którego skarga nie zawiera jest wykazanie, że występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi od wyroku sadu pierwszej instancji np. obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca wniesienie apelacji. W tej materii konieczny jest wyczerpujący wywód prawny i należy go oprzeć na przekonywującym uzasadnieniu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2006 r., III CNP 23/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 140). Zasygnalizowane wymagania są elementami konstrukcyjnymi skargi i dlatego braki te są nieusuwalne w trybie właściwym dla naprawiania braków formalnych pism procesowych. Z tych względów skarga podlegała odrzuceniu (art. 4248 § 1 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4241 § 2 KPCart. 4245 § 1 KPCart. 4241 § 4art. 4248 § 1 KPC§ 2§ 1§ 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy