I CR 180/73
WyrokIzba Cywilna1973-05-22
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Związek Spółdzielni Pracy posiada legitymację czynną do dochodzenia roszczeń w imieniu wykreślonej z rejestru spółdzielni pracy, na podstawie przekazania uprawnień przez Centralny Związek Spółdzielczości Pracy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zgodnie z art. 84 ustawy o spółdzielniach i ich związkach, na miejsce spółdzielni wykreślonej z rejestru wchodzi właściwy centralny związek spółdzielczy. Związek ten, na mocy art. 163 § 2 tej ustawy, może przekazać swoje uprawnienia innym zrzeszonym związkom, pod warunkiem przekazania im również uprawnień lustracyjnych. W niniejszej sprawie Centralny Związek Spółdzielczości Pracy skutecznie przekazał uprawnienia Wojewódzkiemu Związkowi Spółdzielni Pracy, co uzasadniało jego legitymację czynną.Stan faktyczny
Spółdzielnia Pracy Hodowców Zwierząt Futerkowych "Hodowca" w L. dochodziła zwrotu kwoty 313.393 zł od pozwanych, którzy zostali skazani za jej zagarnięcie. Po prawomocnym wyroku zasądzającym kwotę, spółdzielnia została wykreślona z rejestru. Następnie, po uniewinnieniu pozwanych w postępowaniu karnym, wznowiono postępowanie cywilne. W miejsce spółdzielni, na podstawie upoważnienia Centralnego Związku Spółdzielczości Pracy, w procesie wystąpił Wojewódzki Związek Spółdzielni Pracy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję Wojewódzkiego Związku Spółdzielni Pracy w L. od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 22 grudnia 1972 r.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Kuryłowicz (sprawozdawca). Sędziowie: R. Czarnecki, E. Mielcarek.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Lucjana M., Ireny K., Elżbiety K., Mirosławy K. i Anny K. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa Spółdzielni Pracy Hodowców Zwierząt Futerkowych "Hodowca" w L. przeciwko Lucjanowi M. i Bronisławowi K. o 313.393 zł, zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 12 sierpnia 1968 r., na skutek rewizji Wojewódzkiego Związku Spółdzielni Pracy w L. od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 22 grudnia 1972 r.,oddalił rewizję.Uzasadnienie faktyczneSpółdzielnia Pracy Hodowców Zwierząt Futerkowych "Hodowca" w L. wystąpiła przeciwko Lucjanowi M. i Bronisławowi K. - w związku ze skazaniem pozwanych przez sąd karny za zagarnięcie na szkodę powódki (na tle rozliczenia za wykonane roboty budowlane) kwoty 313.393 zł - o zasądzenie przywłaszczonej kwoty z odsetkami i kosztami procesu. Prawomocnym wyrokiem z dnia 12.VIII.1968 r. Sąd Wojewódzki uwzględnił powództwo w całości.Postanowieniem Sądu Powiatowego w Lublinie z dnia 31.X.1969 r. powodowa Spółdzielnia - wobec zakończenia postępowania likwidacyjnego - została wykreślona z rejestru spółdzielni. Zarząd zaś Centralnego Związku Spółdzielczości Pracy w W. (CZSO) upoważnił Wojewódzki Związek Spółdzielni Pracy w L. (WZSP) "do windykacji należności byłej Spółdzielni Pracy Hodowców Zwierząt Futerkowych "Hodowca" w L. oraz przekazania wyegzekwowanych środków do CZSP w W." (pismo WZSP z dnia 29.V.1971 r.).Po wznowieniu postępowania w sprawie karnej i prawomocnym uniewinnieniu pozwanych przez sąd karny (wyrokiem z dnia 25.VI.1970 r. wydanym przez Sąd Wojewódzki w Lublinie) zostało wznowione również postępowanie w wyżej wymienionej sprawie o zwrot zagarniętej przez pozwanych kwoty 313.393 zł, z udziałem po stronie powódki Wojewódzkiego Związku Spółdzielni Pracy w L., który w piśmie procesowym z dnia 14.VI.1971 r. zgłosił swój udział w sprawie "w charakterze strony", powołując się na pismo Centralnego Związku Spółdzielni Pracy z dnia 11.VI.1971 r., a po stronie pozwanego Bronisława K. - jego spadkobierców.Wyrokiem wydanym po wznowieniu postępowania Sąd Wojewódzki zmienił swój poprzedni wyrok z dnia 12.VIII.1968 r. i powództwo oddalił, zasądzając od strony powodowej na rzecz pozwanych 6.563 zł kosztów procesu.W rewizji od tego wyroku powodowy Wojewódzki Związek Spółdzielni Pracy zarzucił brak legitymacji czynnej w sprawie, w szczególności wobec naruszenia - zdaniem skarżącego - przez Sąd orzekający art. 163 ustawy z dnia 17 lutego 1961 r. o spółdzielniach i ich związkach (Dz. U. Nr 12, poz. 61) oraz uchwały nr 96 Zarządu CZSP z dnia 6.VIII.1969 r. w sprawie umorzenia zadłużeń spółdzielni pracy hodowców zwierząt futerkowych w likwidacji.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Stosownie do art. 84 ustawy o spółdzielniach i ich związkach (Dz. U. z 1961 r., Nr 12, poz. 61) na miejsce spółdzielni wykreślonej z rejestru w chwili wszczęcia postępowania o wznowienie i oczywiście po jego wznowieniu) wchodzi z mocy prawa właściwy centralny związek spółdzielczy. Związek ten może przekazać to uprawnienie - zgodnie z art. 163 § 2 cyt. ustawy z dnia 17 lutego 1961 r. - innym zrzeszonym w nim związkom pod warunkiem, że związkom tym zostały przekazane także uprawnienia lustracyjne.W niniejszej sprawie powodowa Spółdzielnia była w dacie złożenia skargi o wznowienie postępowania (29.XII.1970 r.) wykreślona z rejestru - już z dniem 31.X.1969 r. Zgodnie z uchwałą z dnia 13 czerwca 1961 r. Centralny Związek Spółdzielczości Pracy przekazał generalnie swe uprawnienia z art. 84 wyżej wymienionej ustawy o spółdzielniach wojewódzkim związkom spółdzielni pracy i na tej podstawie CZSP wskazał w swym piśmie procesowym Wojewódzki Związek Spółdzielni Pracy w L. jako stronę w procesie. Zarzut skarżącego, że powodowa Spółdzielnia (Spółdzielnia Pracy Hodowców Zwierząt Futerkowych) nie była zrzeszona w Wojewódzkim Związku, nie ma istotnego znaczenia. Decydujące jest bowiem nie to, czy spółdzielnia wykreślona z rejestru była lub jest zrzeszona w tym związku spółdzielczym, któremu zostały przekazane uprawnienia z art. 84 ustawy, skoro takiego wymagania art. 163 ustawy nie zawiera, lecz jedynie fakt przekazania uprawnień związkowi mającemu uprawnienia lustracyjne; co do tego zaś wypowiedział się Centralny Związek Spółdzielczości pracy, wskazując, z powołaniem się na cyt. art. 163, jako czynnie legitymowaną w procesie stronę powodową - Wojewódzki Związek Spółdzielni Pracy w L. (wyżej wspomniane pisma CZSP i WZSP).Z przytoczonych względów należało - skoro w rewizji brak uzasadnionych podstaw zaskarżenia wyroku, słuszność zaś rozstrzygnięcia nie jest kwestionowana - na podstawie art. 387 k.p.c. orzec jak w sentencji.Orzeczony zwrot kosztów postępowania rewizyjnego - stosownie do złożonego spisu kosztów - nie obejmuje zwrotu ryczałtu ani innych wydatków, których pobieranie przez zespoły adwokackie nie jest przewidziane przez rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 1967 r. w sprawie opłat za czynności zespołów adwokackich.
Powiązane orzeczenia
- I PR 72/67 1967-04-04Czy uchwała spółdzielni pracy o wykreśleniu członka z listy członków jest ważna, jeśli zawiadomienie o wykreśleniu nie zawiera uzasadnienia faktycznego, a nienawiązanie stosunku pracy wynika z przyczyn leżących po stroni…
- II PR 472/65 1965-03-12Czy powód, członek spółdzielni pracy, który został wykluczony i zwolniony z pracy, wyczerpał postępowanie wewnątrzspółdzielcze, wnosząc odwołanie od decyzji o wykluczeniu do rady nadzorczej, mimo że statut przewidywał od…
- I PR 92/78 1979-09-01Czy członek spółdzielni, który dochodzi ochrony członkostwa przed sądem powszechnym, może jednocześnie skutecznie dochodzić odszkodowania z tytułu bezzasadnego skreślenia z rejestru członków, gdy roszczenie to jest już p…
- I PR 255/65 1965-09-22Czy członek spółdzielni pracy, z którym rozwiązano stosunek pracy i który wskutek tego nie pobiera wynagrodzenia w spółdzielni, ma obowiązek dokonywania dalszych wpłat na poczet nie pokrytych udziałów członkowskich z inn…
- I PR 27/67 1967-04-04Czy uchwała spółdzielni pracy o wykreśleniu członka z listy członków jest ważna, jeśli zawiadomienie o wykreśleniu nie zawiera uzasadnienia faktycznego, a członek nie został zatrudniony z przyczyn leżących po stronie spó…
Powołane przepisy
art. 163art. 84art. 163 § 2art. 387 KPC§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.