I CR 181/64

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Ignacego G. przeciwko Skarbowi Państwa, o odszkodowanie, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 21 sierpnia 1963 r. rewizję oddalił.Uzasadnienie faktycznePowód Ignacy G. wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa 10.000 zł tytułem zadośćuczynienia za cierpienia fizyczne i krzywdę moralną, twierdząc, że w dniu 25 kwietnia 1961 r., będąc więźniem został doprowadzony przez konwój MO do Sądu Powiatowego w Rawiczu, gdzie miał być przesłuchany w charakterze świadka w sprawie karnej przeciwko Augustowi K., również pozbawionemu wolności i pozostającemu pod eskortą funkcjonariuszy MO, którzy uprzedzili konwój powoda o możliwości napaści na powoda. Podczas przerwy w rozprawie, K. został wpuszczony przez eskortujących go funkcjonariuszy MO do poczekalni, gdzie przebywał powód i wykorzystując zaniedbanie konwoju rzucił się na powoda, bijąc go i kopiąc nogami, w wyniku czego powód doznał złamania kości prawej ręki, obrażeń twarzy i kolana.Pozwany Skarb Państwa (Komenda MO woj. poznańskiego) wniósł o oddalenie powództwa, twierdząc, że istotnie miało miejsce usiłowanie pobicia powoda przez K., jednak wobec interwencji konwojujących K. funkcjonariuszy MO K. zdążył chwycić powoda za włosy, po czym natychmiast został obezwładniony przez eskortę i powód nie doznał w związku z tym żadnych obrażeń.Wyrokiem z dnia 21 sierpnia 1963 r. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, ustalając, że K. uderzył powoda w okolicę oka, powodując jedynie mały siniec i kopnął w nogę, co nie pozostawiło śladu. Wobec niewykazania przez powoda, że doznał on poważniejszych uszkodzeń lub rozstroju zdrowia oraz niewskazania przez niego żadnych dowodów na fakty, z których wywodzi swoje roszczenia, Sąd Wojewódzki uznał, że brak jest podstawy do przyznania powodowi zadośćuczynienia z art. 165 k.z.W rewizji od tego wyroku, powód wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie prawa materialnego i uchybienie procesowe.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja powoda nie podważa ustalenia Sądu, że powód nie wykazał faktów, z których wywodzi swe roszczenie w stosunku do pozwanego Skarbu Państwa, a jedynie z ustalonych przez Sąd okoliczności, że powód został uderzony przez K. w okolicę oka i kopnięty w nogę, mimo że pozostawał pod ochroną konwoju milicyjnego, wywodzi swój zarzut naruszenia przez Sąd art. 165 § 1 k.z. Zarzut powoda w tym przedmiocie mógłby być uzasadniony, gdyby chodziło w sprawie o odpowiedzialność sprawcy napaści K., natomiast jest chybiony w stosunku do pozwanego Skarbu Państwa. Z faktu bowiem, że powód w czasie pobicia go przez K. znajdował się pod eskortą milicyjną, jako pozbawiony wolności, wynikają jedynie obowiązki eskorty milicyjnej w zakresie uniemożliwienia powodowi ucieczki, nie zaś obowiązki ochrony powoda, jak to twierdzi rewizja.Art. 165 § 1 k.z. stanowi, iż w wypadkach w tym przepisie przewidzianych Sąd może przyznać zadośćuczynienie za cierpienia fizyczne i krzywdę moralną. Przyznanie zatem zadośćuczynienia nie jest obligatoryjne i podlega ocenie Sądu, mimo że zachodzą przesłanki do żądania tego zadośćuczynienia. W przedmiotowym wypadku Sąd odmówił zadośćuczynienia ze względu na nikłość doznanych przez powoda obrażeń ciała, nie rozważając innych okoliczności, jednakże sam fakt, że powód doznał tylko nieznacznych obrażeń, jest o tyle ostateczny, że może stanowić przesłankę negatywną do odmowy zadośćuczynienia. Ta przesłanka została ponadto podbudowana przez Sąd faktem, że powód nie wykazał okoliczności uzasadniających zawinienie eskortujących funkcjonariuszy MO, w sensie niedopełnienia przez nich obowiązków służbowych. W tych warunkach należy uznać, że ocena Sądu w przedmiocie odmowy przyznania powodowi zadośćuczynienia jest prawidłowa i nie narusza przepisu art. 165 § 1 k.z.Chybiony jest również zarzut uchybień procesowych przez niedokonanie przez Sąd krytycznej analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie. Wprawdzie Sąd Wojewódzki stwierdza, że świadkowie różnie opisali przebieg zdarzenia, jednakże przyjął najkorzystniejszą dla powoda wersję, a zatem tego rodzaju ocena dowodów nie narusza interesów powoda.Z braku zatem uzasadnionej podstawy rewizyjnej, rewizja powoda z mocy art. 383 k.p.c. podlega oddaleniu z zasądzeniem od niego na rzecz strony pozwanej kosztów postępowania rewizyjnego (art. 100 k.p.c.).