I CR 233/87

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN Cz. Bieske (spraw.).Sędziowie SN: J. Suchecki, M. Sychowicz.Protokolant: E. Sotomska.Prokurator: H. Chilman.SentencjaSąd Najwyższy Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 16 października 1987 r. sprawy z wniosku Mieczysławy F. z udziałem Manfreda B. o uznanie wyroku sądu RFN na skutek rewizji wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 17 czerwca 1987 r.oddala rewizję.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 17 VI 1987 r. Sąd Wojewódzki w W. oddalił wniosek Mieczysławy F. o uznanie za skuteczny na obszarze Polski wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 12 VI 1985 r. rozwiązującego związek małżeński córki wnioskodawczyni Elżbiety B. z Manfredem B. Sąd ten za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.Córka wnioskodawczyni Elżbieta F. i uczestnik postępowania Manfred B. zawarli związek małżeński w dniu 28 II 1980 r. przed Urzędnikiem Stanu Cywilnego w K.W uwzględnieniu powództwa Elżbiety B. wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 12 VI 1980 r. związek ten został rozwiązany. Wyrok ten jest prawomocny na terenie Republiki Federalnej Niemiec. Oboje małżonkowie brali udział w procesie rozwodowym i nie byli pozbawieni możliwości obrony swych praw. W dacie orzekania o rozwodzie oboje małżonkowie mieli stałe miejsce zamieszkania w Republice Federalnej Niemiec, mąż był obywatelem RFN, żona obywatelką polską.Zdaniem Sądu I instancji w powyższej sytuacji sąd polski nie był wyłącznie właściwy do orzekania o rozwiązaniu związku małżeńskiego, a orzeczenie rozwodu na podstawie prawa Republiki Federalnej Niemiec nie koliduje z art. 18 polskiego prawa międzynarodowego prywatnego, było to bowiem prawo ojczyste męża i prawo obowiązujące w miejscu stałego pobytu obojga małżonków.Wnioskodawczyni uzasadniła we wniosku swój interes prawny o uznanie skuteczności powyższego wyroku na obszarze PRL chęcią uregulowania sytuacji prawnej swej córki na terenie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej na wypadek ewentualnego spadkobrania, gdyż babka Elżbiety B. uczyniła zapis testamentowy na jej rzecz, a ponadto sama wnioskodawczyni ma zamiar dokonać aktu darowizny na rzecz córki. Zgodnie z art. 33 k.r.o. przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę stanowią odrębny majątek każdego z małżonków, interesy Elżbiety B. są więc zabezpieczone, sfera prawna wnioskodawczyni nie jest zagrożona, nie ma ona zatem interesu prawnego w uznaniu wyroku RFN na obszarze Polski. Z braku zatem wykonania przesłanki z art. 1147 § 1 k.p.c. wniosek podlega oddaleniu.Postanowienie to zaskarżyła rewizją wnioskodawczyni i powołując podstawy zaskarżenia wymienione w art. 368 pkt 5 k.p.c. wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i uznanie skuteczności przedmiotowego wyroku na obszarze PRL względnie o uchylenie i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.Prokurator Prokuratury Generalnej wniósł o oddalenie rewizji.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Nie jest trafny zarzut rewizji naruszenia art. 1147 § 1 k.p.c. przez nadanie biegu wnioskowi matki Elżbiety B. o uznanie wyroku Sądu Okręgowego w K., rozwiązującego związek małżeński Elżbiety B. z Manfredem B. przed wykonaniem zarządzenia Sądu z 20 X 1986 r. (k. 11), wzywającego do złożenia pełnomocnictwa Elżbiety B. dla adw. P. względnie dla wnioskodawczyni po pierwsze dlatego, że nadanie biegu wnioskowi nie oznacza, że istnieją faktyczne i prawne przesłanki do jego uwzględnienia oraz po drugie dlatego, że wnioskodawczyni nie zgłosiła w trybie art. 196 § 1 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. wniosku wskazującego Elżbietę B. jako osobę, która winna występować w sprawie w charakterze wnioskodawczyni.Bezzasadny jest zarzut rewizji naruszenia art. 1147 i 1 k.p.c. przez uznanie przez Sąd I instancji, że wnioskodawczyni nie ma interesu prawnego w uznaniu skuteczności na obszarze Polski wyroku Sądu Okręgowego w K. rozwiązującego związek małżeński jej córki Elżbiety B. z Manfredem B. z uwagi na zapis testamentowy babki na rzecz Elżbiety B. i na niejednakową regulację w prawie polskim i w prawie Republiki Federalnej Niemiec sfery prawnej wynikającej z więzów krwi między nią a córką w sytuacji istnienia wyroku rozwodowego córki. Trafnie bowiem Sąd I instancji stwierdził, że przez odmowę uznania skuteczności tego wyroku na obszarze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej nie została zagrożona stera prawna wnioskodawczyni, gdyż przez brak uznania nie istnieje niepewność jej stanu prawnego lub prawa.Wbrew twierdzeniom, podniesionym przez wnioskodawczynię na rozprawie rewizyjnej, interes ten nie może polegać na zagrożeniu interesów wnioskodawczyni na wypadek śmierci jej córki, spadek po której dziedziczyłby według prawa polskiego, w braku uznania skuteczności na obszarze Polski wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 12 VI 1985 r., były mąż córki w zbiegu z wnioskodawczynią. Przepisem art. 1147 § 1 k.p.c. chroniony jest interes, jaki ma wnioskodawca w chwili rozpoznawania wniosku o uznanie orzeczenia sądu zagranicznego. Nie jest chroniony interes, który może powstać w przyszłości, jeżeli bowiem powstanie, będzie dostatecznie chroniony, gdyż zapadłe po jego powstaniu orzeczenie o uznaniu orzeczenia sądu zagranicznego działa ex tunc, odnosi się bowiem do całego tego orzeczenia, a więc również i daty jego uprawomocnienia w państwie, w którym zostało wydane. Nie może wreszcie odnieść skutku załączone do rewizji pełnomocnictwo córki wnioskodawczyni Elżbiety B. do prowadzenia sprawy niniejszej, albowiem jej wstąpienie do sprawy w charakterze wnioskodawczyni w trybie art. 196 § 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. w postępowaniu rewizyjnym nie jest dopuszczalne (art. 393 § 1 k.p.c.).Z powyższych, przyczyn rewizja wnioskodawczyni podlega oddaleniu na podstawie art. 387 k.p.c.