I CR 235/85

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN B. Bladowski.Sędziowie SN: M. Sychowicz, Z. Świeboda (spr.).SentencjaSąd Najwyższy Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 5 września 1985 r. sprawy z powództwa W. R. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej "B." w W. o uchylenie uchwały na skutek rewizji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Warszawie z dnia 28 lutego 1985 r., sygn. akt (...):oddala rewizję i zasądza od powódki na rzecz pozwanej Spółdzielni kwotę 1.000 zł tytułem zwrotu kosztów instancji rewizyjnej.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 28 lutego 1985 r. Sąd Wojewódzki w Warszawie oddalił powództwo W. R. o uchylenie uchwały Zebrania Przedstawicieli Spółdzielni Mieszkaniowej "B." w W. z dnia 23 czerwca 1984 r. w sprawie wykluczenia jej z grona członków Spółdzielni. Sąd Wojewódzki ustalił, że powódka została przyjęta w poczet członków Spółdzielni w dniu 31 maja 1980 r., zaś w dniu 3 czerwca 1980 r. otrzymała przydział lokalu nr (...) przy ul. R. w W. typu M-3 na zasadach lokatorskiego prawa do lokalu. Przydziałem lokalu zostali objęci poza powódką, jej mąż B. R. i mał. córka A. Wyżej wymienieni jednak nie zamieszkali w tym lokalu, a mąż powódki nie był tam nawet zameldowany. W chwili wydania przez Spółdzielnię przydziału lokalu powódka wraz z córką mieszkała jako sublokator w mieszkaniu przy ul. K. w W., zaś mąż jej we wsi B. Po wydaniu przez Spółdzielnię przydziału powódka zamieszkała przez około 1 rok w B., a potem przeniosła się do swojej matki w W. przy ul. R. Mąż powódki na podstawie dziedziczenia po B. R. zmarłym w 1976 r. i w wyniku umowy darowizny z E. R. z 1979 r. uzyskał udział 38/64 części nieruchomości o powierzchni 0,41 ha położonej w B., a na podstawie ugody sądowej z dnia 9 września 1982 r. zawartej w sprawie (...) Sądu Rejonowego w Warszawie znoszącej współwłasność powyższej nieruchomości otrzymał na wyłączną własność działkę pochodzącą z tej nieruchomości o powierzchni 0,23 ha, na której znajdował się budynek mieszkalny.Sąd Wojewódzki dalej ustalił, że powódka sprzedała E. P. lokal spółdzielczy umową z dnia 29 października 1979 r., a więc jeszcze przed uzyskaniem przydziału lokalu, za kwotę 350.000 zł. E. P. wprowadziła się wraz z rodziną do lokalu w czerwcu 1980 r. i mieszkała tam do lutego 1982 r. Opuszczenie przez E. P. owego lokalu nastąpiło wskutek niewywiązania się przez powódkę z zawartego w umowie zastrzeżenia o załatwieniu formalności związanych z kupnem oraz sprzedaż go w międzyczasie innej osobie. Powódka wypłaciła E. P. kwotę 1.200.000 zł - ze względu na inflację. W listopadzie 1981 r. powódka sprzedała lokal E. J. za 580.000 zł, przy czym J. wprowadziła się tam w czerwcu 1982 r.W dniu 14 grudnia 1982 r. powódka złożyła w Spółdzielni wniosek o przekształcenie prawa do lokalu z lokatorskiego na własnościowe, lecz wniosek ten został załatwiony odmownie.Uchwałą z dnia 26 stycznia 1984 r. Rada Nadzorcza Spółdzielni wykreśliła powódkę z rejestru członków spółdzielni z powodu zatajenia przy otrzymaniu lokalu faktu posiadania przez jej męża nieruchomości we wsi B., stałego podnajmowania lokalu bez zgody Zarządu. Zebranie Przedstawicieli na posiedzeniu w dniu 23 sierpnia 1984 r. w załatwieniu odwołania powódki od uchwały Rady Nadzorczej utrzymało w mocy tę uchwałę, zaznaczając, że chodzi o wykluczenie powódki z grona członków spółdzielni.W uzasadnieniu uchwały Zebrania Przedstawicieli podano przyczyny wykluczenia wskazane przez Radę nadzorczą, a także niezamieszkiwanie przez powódkę w przydzielonym jej lokalu spółdzielczym oraz kilkakrotne sprzedawanie go różnym osobom.Sąd Wojewódzki uznał, że powódka została niewadliwie wykreślona z listy członków.W rewizji powódka wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie zmianę go i uwzględnienie powództwa.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy rozważył, co następuje:Jakkolwiek w określeniu sposobu ustania członkostwa powódki w pozwanej Spółdzielni zachodzą różnice między Radą Nadzorczą a Zebraniem Przedstawicieli, to w istocie oba organy Spółdzielni - podając przyczyny ustania owego członkostwa - powódkę wykluczyły z grona członków Spółdzielni.Prawo spółdzielcze z 1982 r. rozróżnia w art. 24 przyczyny wykluczenia (§ 1) od przyczyn wykreślania (§ 2). Rozróżnienie to za ustawą przeprowadza również statut (§ 53 i 54) z tym, że dodaje jeszcze jako przyczynę wykreślenia (w spółdzielniach mieszkaniowych) zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych poza Spółdzielnią. Wskazane przez Radę Nadzorczą przyczyny "wykreślenia" powódki z listy członków Spółdzielni nie mieszczą się w hipotezie art. 24 § 2 pr. spół. i § 54 statutu, a tylko objęte są przepisami art. 24 § 1 tego prawa oraz § 53 statutu. Tak też słusznie powódka rozumie sposób ustania jej członkostwa w pozwanej Spółdzielni, skoro w pozwie nadmienia o wykluczenie jej z grona członków.W świetle niewadliwych ustaleń Sądu Wojewódzkiego zachowanie się powódki było istotnie takie, że uzasadniało wykluczanie jej z grona członków. Wprawdzie Zebranie Przedstawicieli dodało jeszcze dwie przyczyny wykluczenia, obok wskazanych przez Radę Nadzorczą, to już przyczyny rozważane przez Radę Nadzorczą dawały podstawy do wykluczenia powódki z grona członków. Niedozwolone machinacje powódki z przydzielonym jej lokalem spółdzielczym uzasadniają wniosek, że z jej winy dalsze pozostawanie w Spółdzielni nie da się pogodzić z postanowieniami statutu i zasadami współżycia społecznego. W szczególności chodzi tu o postanowienie statutu zawarte w § 53 ust. 2 i 5, a mianowicie świadome wprowadzenie Spółdzielni w błąd przez nieprzedkładanie zaświadczeń o nieposiadaniu mieszkania przez wymienionego na liście do zamieszkania męża powódki oraz niedozwolone (bo bez zgody Zarządu) machinacje z podnajmem lokalu i jego sprzedażą. Stanowisko Sądu Wojewódzkiego o posiadaniu przez męża powódki mieszkania w chwili uzyskania przydziału nie osłabia fakt, że dopiero ugodą sądową z 1982 r. określono udział jego w nieruchomości i znajdującym się na niej budynku mieszkalnym, skoro prawa do odpowiedniego udziału męża powódki w tejże nieruchomości pochodzą ze spadku otwartego w 1976 r.Okoliczność zaś, czy zostały zaspokojone potrzeby mieszkaniowe powódki nie jest istotna, gdyż nie chodzi tu o wykreślenie z listy członków, a tylko wykluczenie ze Spółdzielni - o czym była już wyżej mowa - niedozwolone machinacje powódki z mieszkaniem zgodnie z cyt. przepisami prawa spółdzielczego i statutu, stanowią podstawę wykluczenia.Można zatem stwierdzić, że o sposobie ustania członkostwa w spółdzielni decydują przesłanki stanowiące podstawę tego ustania określone w uchwale, a nie wymieniony w uchwale tego organu sposób ustania.Z tych przyczyn orzeczono, jak w sentencji.