I CR 250/64

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Ignatowicz. Sędziowie: H. Dąbrowski (sprawozdawca), J. Krajewski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Karola K. przeciwko Skarbowi Państwa (Ministerstwo Rolnictwa - Departament Urządzeń Rolnych) o wydanie inwentarza bądź zapłatę, na skutek rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 13 stycznia 1964 r.zaskarżony wyrok uchylił i postępowanie objęte zaskarżonym wyrokiem umorzył.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym wyrokiem Sąd Wojewódzki zasądził od pozwanego Skarbu Państwa (Ministerstwa Rolnictwa) na rzecz powoda 317.515 zł z 8% od dnia 31.III.1955 r. tytułem równowartości przejętego przez Skarb Państwa inwentarza należnego od powoda, dzierżawcy nieruchomości rolnej, która - jako stanowiąca własność związku wyznaniowego - przeszła z mocy prawa na własność Państwa na podstawie przepisów ustawy z dnia 20.III.1950 r. o przejęciu przez Państwo dóbr martwej ręki, poręczeniu proboszczowi posiadania gospodarstw rolnych i utworzeniu Funduszu Kościelnego (Dz. U. Nr 9, poz. 87).Uzasadnienie prawneRozpoznając sprawę z rewizji pozwanego Skarbu Państwa, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarżący trafnie zarzuca, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12.III.1958 r. o umorzeniu niektórych długów i ciężarów (Dz. U. Nr 17, poz. 72). Powyższy przepis stanowi, że uznaje się za wygasłe wszelkie roszczenia z tytułu przejęcia przez Państwo inwentarza, zapasów, zasiewów, upraw i nakładów w nieruchomościach, które przeszły na własność Państwa na podstawie cytowanej ustawy z dnia 20.III.1950 r. o przejęciu przez Państwo dóbr martwej ręki. Na podstawie art. 2 ostatnio wymienionej ustawy nieruchomości ziemskie związków wyznaniowych przeszły z mocy samego prawa na własność Państwa - bez odszkodowania i wolne od jakichkolwiek obciążeń - wraz z żywym i martwym inwentarzem stanowiącym przynależność tych nieruchomości. Nie może zatem budzić wątpliwości, że według prawidłowej wykładni art. 2 ust. 1 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy z dnia 12.III.1958 r. zostały uznane za wygasłe z mocy tego przepisu wszelkie roszczenia z tytułu przejęcia przez Państwo we władanie inwentarza, który stanowił własność osób trzecich, a w szczególności dzierżawców. Inwentarz stanowiący własność związków wyznaniowych przeszedł bowiem z mocy samego prawa na własność Państwa, jak wyżej wskazano, bez odszkodowania na podstawie wcześniejszej ustawy z dnia 20.III.1950 r.Sąd Najwyższy zatem na podstawie art. 384 k.p.c. zaskarżony wyrok uchylił i z mocy art. 2 ust. 2 cytowanej ustawy z dnia 12.III.1958 r. postępowanie objęte tym wyrokiem umorzył.