I CR 296/65

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Gross. Sędziowie: Z. Masłowski, B. Łubkowski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Stanisława P. przeciwko Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej w W. o przyjęcie na członka spółdzielni, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 13 kwietnia 1965 r.,rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneTeść powoda, Józef P., jako członek pozwanej Spółdzielni, uzyskał w 1961 roku przydział mieszkania spółdzielczego, składającego się z pokoju i kuchni. Do mieszkania tego wprowadził się powód wraz z ówczesną swoją żoną Lilianną, córką Józefa P. Małżeństwo powoda z córką Józefa P. zostało w dniu 16.VI.1964 r. rozwiązane. Józef P. w przydzielonym mu mieszkaniu w ogóle nie zamieszkał, a jego córka, żona powoda, opuściła to mieszkanie w czasie procesu rozwodowego i została w październiku 1964 r. wymeldowana z tego mieszkania. Józef P. wystąpił z pozwanej Spółdzielni i zrzekł się przydzielonego mu mieszkania spółdzielczego.Powód twierdząc, że przysługuje mu z mocy art. 145 ustawy o spółdzielniach i ich związkach oraz z mocy § 32 statutu pozwanej Spółdzielni pierwszeństwo w uzyskaniu członkostwa tejże Spółdzielni i prawo do spółdzielczego lokalu mieszkaniowego po swym teściu Józefie P., domagał się nakazania pozwanej Spółdzielni przyjęcia go na jej członka i przydzielenia mu zajmowanego do tego czasu mieszkania spółdzielczego.Sąd Wojewódzki oddalił powództwo ustaliwszy, że nie zachodzą przesłanki z art. 145 ustawy o spółdzielniach i ich związkach oraz z § 32 statutu pozwanej Spółdzielni do przyznania powodowi prawa pierwszeństwa przyjęcia go na członka tej Spółdzielni. Według bowiem ustaleń Sądu Wojewódzkiego powód nie zamieszkiwał razem ze swym teściem w mieszkaniu spółdzielczym i stosunek między nimi był wrogi, w związku z czym powód nie może być uznany za osobę bliską swego teścia w rozumieniu wymienionych przepisów. Powód w rewizji zarzucił, że Sąd Wojewódzki naruszył przepisy art. 145 ustawy o spółdzielniach i ich związkach oraz § 32 statutu pozwanej Spółdzielni przez błędną ich wykładnię. Zdaniem skarżącego bowiem przesłanka do prawa pierwszeństwa określonego w tych przepisach zachodzi zarówno wtedy, gdy osoba bliska zamieszkuje razem z członkiem spółdzielni w mieszkaniu spółdzielczym, jak i wtedy, gdy za zgodą członka spółdzielni zostaje wprowadzona do tego mieszkania. Tak samo o "bliskości" w rozumieniu tych przepisów powinien decydować stan sprawy w chwili wprowadzenia się osoby bliskiej do mieszkania spółdzielczego, a nie stan, który powstał w późniejszym okresie, kiedy - jak w niniejszej sprawie - wskutek procesu rozwodowego stosunek ten uległ zmianie i stał się wrogi.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje.Nie można się zgodzić z poglądem Sądu Wojewódzkiego, że powód nie nabyłby pierwszeństwa określonego w art. 145 ustawy o spółdzielniach i ich związkach oraz w § 32 statutu pozwanej Spółdzielni, jeżeli prawdziwe okazałoby się jego twierdzenie, że do mieszkania spółdzielczego wprowadził się za zgodą swego teścia, Józefa P., i zarządu pozwanej Spółdzielni oraz że w mieszkaniu tym miał mieszkać bez teścia, a jedynie ze swą żoną i dzieckiem.Celem bowiem wymienionych przepisów prawnych jest zapewnienie pierwszeństwa w uzyskaniu mieszkania osobom bliskim byłego członka spółdzielni, które z mieszkania tego wspólnie z nim korzystały. Tym bardziej pierwszeństwo takie przysługuje tym osobom bliskim, które za zgodą członka spółdzielni wyłącznie same zajmowały mieszkanie członka spółdzielni. Powodowi natomiast nie przysługiwałoby takie pierwszeństwo, gdyby się okazały prawdziwe twierdzenia pozwanej, że powód wprawdzie wprowadził się sam do mieszkania, lecz że do mieszkania tego po okresie trzech miesięcy miał wprowadzić się również teść powoda oraz że do wspólnego zamieszkania między nimi nie doszło tylko z tej przyczyny, że powód teścia swego do mieszkania nie wpuścił. W tej sytuacji bowiem powód nie reprezentowałby już praw swego teścia jako członka spółdzielni, uprawnionego do posiadania mieszkania spółdzielczego.Sąd Wojewódzki jednak nie dokonał ustaleń, które pozwoliłyby na skontrolowanie, czy miało miejsce "wspólne" zamieszkanie powoda i jego teścia (byłego członka spółdzielni) w rozumieniu art. 145 ustawy o spółdzielniach i ich związkach oraz § 32 statutu pozwanej.Mimo jednak tego uchybienia zaskarżony wyrok odpowiada prawu.Zachodzi bowiem brak drugiej przesłanki wymaganej w wyżej wymienionych przepisach prawnych do pierwszeństwa w uzyskaniu członkostwa spółdzielni i spółdzielczego prawa do lokalu mieszkaniowego po byłym członku spółdzielni. Pierwszeństwo takie nabywa jedynie małżonek, dzieci i osoby bliskie byłego członka spółdzielni. Stosunek "bliskości" musi istnieć w chwili ustania członkostwa (§ 32 ust. 1 statutu). Z prawidłowych zaś ustaleń Sądu Wojewódzkiego, nie kwestionowanych w tej części przez skarżącego, wynika, że stosunek powoda do jego teścia P., poprawny w chwili wprowadzenia się powoda do mieszkania spółdzielczego jego teścia, stał się następnie stosunkiem wrogim, co było przyczyną, że P. zrzekł się praw członkowskich i prawa do mieszkania w pozwanej Spółdzielni. Sąd Wojewódzki zatem prawidłowo uznał, że brak było podstaw z art. 145 ustawy o spółdzielniach i ich związkach do uznania powoda za osobę bliską członka pozwanej Spółdzielni.Z tych względów Sąd Najwyższy z mocy art. 387 k.p.c. oddalił rewizję i na podstawie art. 98 k.p.c. przyznał pozwanej od powoda zwrot kosztów postępowania rewizyjnego.