I CR 299/82

SentencjaPo rozpoznaniu w dniu 25 października 1982 r. sprawy z powództwa Andrzeja K. przeciwko Zakładowi Wydawniczo-Propagandowemu Polskiego Towarzystwa Turystyczno­Krajoznawczego w W. o zapłatę 18 000 zł na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 24 maja 1982 r., sygn. akt I C 1201/81 oddala rewizję i zasądza od powoda na rzecz pozwanego 750 zł tytułem kosztów postępowania rewizyjnego. Uzasadnienie faktyczneW związku z propozycją powoda Andrzeja K. wydania przez pozwany Zakład Wydawniczo­Propagandowy Polskiego Towarzystwa Turystyczno­Krajoznawczego w W. jego napisanej już pracy pt. "Lądek Zdrój, Międzygórze, Długopole Zdrój i okolice", strony w dniu 12 listopada 1977 r. zawarły pisemną umowę, według postanowień której powód zobowiązał się napisać i złożyć pozwanemu Zakładowi w terminie do 30 czerwca 1978 r. przewodnik po trasach turystycznych pt. "Szlaki turystyczne okolic Długopola Zdroju, Lądka Zdroju i Międzygórza", w objętości do 8 arkuszy autorskich, przy czym ustnie uzgodnione zostało, że przedłożony wcześniej tekst, poza skróceniem objętości, zmieniony zostanie odpowiednio do wyżej wymienionego tytułu pracy (skrócenie opisu trzech miast tytułowych do zabytków i dziejów historycznych orz skrócenie wiadomości z zakresu balneologii, a natomiast wyeksponowanie opisu szlaków turystycznych, bazy turystycznej PTTK, zagadnień związanych z ochroną środowiska, możliwości zdobywania odznak turystycznych). Wynagrodzenie autorskie ustalono w wysokości 3 000 zł za 1 arkusz autorski, z tym, że otrzymał on zaliczkę w wysokości 6 000 zł, tj. 25% całości wynagrodzenia, która miała ulec przepadkowi na rzecz autora w wypadku odstąpienia wydawcy od umowy - na skutek niezłożenia dzieła w terminie lub odmowy autora dokonania w nim wymaganych zmian. Powód nie złożył dzieła w terminie umownym, a dopiero po ponagleniach ze strony pozwanego - w ostatnim z kilku dalszych terminów wyznaczonych mu kolejno przez pozwanego, tj. 27 sierpnia 1979 r. Ponieważ złożone dzieło miało objętość 12 arkuszy autorskich, a więc znacznie przekraczało oznaczoną w umowie objętość i nie odpowiadało uzgodnionej przez strony treści zasadniczej, powód zaś nie wyraził zgody na odpowiednią jego zmianę w wyznaczonym terminie, pozwany pismem z dnia 3 czerwca 1980 r. zawiadomił powoda, że odstępuje od umowy. W związku z tym powód w sprawie niniejszej dochodzi od pozwanego reszty wynagrodzenia autorskiego w kwocie 18 000 zł za dzieło dostarczone pozwanemu w wykonaniu umowy wydawniczej. Wnosząc o oddalenie powództwa, pozwany zarzucił, że zachodziły podstawy do odstąpienia przez niego od umowy. Uznając zasadność powyższego zarzutu, mającego oparcie w § 14 ust. 1 umowy stron, Sąd Wojewódzki oddalił powództwo i obciążył powoda kosztami procesu. Powód w rewizji wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów procesu za drugą instancję, przy czym powołał on zarzuty rewizyjne przewidziane w art. 368 pkt 1, 4 i 5 kpc Pozwany wniósł o oddalenie rewizji i zasądzenie na jego rzecz od powoda dalszych kosztów procesu. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje: Jak to trafnie stwierdził Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, "powód nie dotrzymał warunków umowy zarówno co do treści dzieła, jak i co do objętości tego dzieła", przy czym do ostatecznego wniosku o bezzasadności powództwa wobec stwierdzenia, że pozwany był uprawniony do odstąpienia od umowy, wystarczyło przyjęcie podstawowej przesłanki negatywnej w postaci znacznego przekroczenia objętości dzieła, bez potrzeby w zasadzie zajmowania się już szczegółowo przesłanką negatywną w postaci wadliwej, głównie ze względu na zakres tematyki, treści tego dzieła. Według art. 354 kc, dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie w jego treścią; treść ta zależy od źródła konkretnego zobowiązania - w rozpatrywanym wypadku od wyraźnego postanowienia umowy stron, które jest jednoznaczne, nie zawiera żadnych niejasności ani niedomówień, nie budzi więc uzasadnionych wątpliwości, dla usunięcia których zachodzić by miała konieczność - na co zwraca się uwagę w rewizji - uczynienia tego postanowienia przedmiotem wykładni po myśli art. 65 kc Zauważyć w związku z tym trzeba przede wszystkim, że pozwany w piśmie do powoda z dnia 23 lutego 1980 r. (k. 71 akt) zawiadomił go, że złożone dzieło nie może być przyjęte, także ze względu na "przekraczającą o ponad 4 arkusze objętość umowną"; powód zaś w uzasadnieniu rewizji zawarł twierdzenie, że pozwany "żądał nie samego tylko zmniejszenia objętości dzieła", przy czym w dalszych wywodach odwołuje się do recenzji oraz opinii biegłego, które jego pracę - w aspekcie umowy - oceniają pozytywnie. Jeśli chodzi o recenzję M. C. z dnia 24 listopada 1979 r. (k. 47-58 akt), to w istocie nie ustosunkowuje się ona w ogóle do warunków umowy stron w przedmiocie objętości dzieła, natomiast recenzja A. S. z dnia 31 stycznia 1980 r. (k. 31-46 akt) uznaje tekst jako "zbyt obszerny", jak się wydaje - bez względu na postanowienia co do tego w umowie stron. W recenzji E. K. (k. 59-62 akt) stwierdzone zostało, że "objętość tematu nie jest zgodna z planowaną". Z kolei obiegły sądowy A. B. w swojej opinii z dnia 14 lutego 1982 r. (k. 126-130, 139) zwrócił uwagę na "przekroczenie zamówionej objętości utworu", w związku z czym wyraził opinię, że "powód nie dostarczył utworu o przymiocie indywidualnym, wyraźnie wymaganym umową wydawniczą, wobec czego pozwany miał wystarczającą podstawę do nieprzyjęcia utworu i odstąpienia od umowy, po bezskutecznym wezwaniu powoda do zmniejszenia objętości świadczenia". Skoro zatem przedstawione na wstępie ustalenia i wnioski Sądu I instancji okazały się prawidłowe w świetle okoliczności sprawy, powództwo trafnie zostało uznane przez ten Sąd za bezzasadne i oddalone. Stąd też i rewizja powoda okazała się nieuzasadniona, dlatego więc należało ją oddalić w myśl art. 387 kpc, o kosztach postępowania rewizyjnego postanawiając na zasadzie art. 98 § 1 kpc.