I CR 317/72

SentencjaPo rozpoznaniu w dniu 21 lutego 1973 r. sprawy z powództwa Jerzego D. przeciwko Bronisławowi Ś., Stanisławowi D., Kazimierzowi D., Mieczysławowi K., Janowi R. i Marii R. o odszkodowanie na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 13 marca 1972 r., sygn. akt II C 89/70 oddala rewizję i zasądza od powoda na rzecz pozwanego Bronisława S. kwotę 1 000 zł kosztów postępowania rewizyjnego. Uzasadnienie faktycznePowód, prowadząc zakład kamieniarski, wykonał w 1956 r. nagrobkowe figury sakralne, zdaniem powoda, mające "cechy oryginalności i inwencji twórczej". W pozwie z dnia 25 kwietnia 1970 r. powód wystąpił o zasądzenie od pozwanych za naruszenie jego praw autorskich przez "produkowanie w swych warsztatach falsyfikatów" wykonanych przez niego rzeźb oraz za pozbawienie go w ten sposób dochodów "z własnej działalności twórczej": a) kwoty 500 000 zł tytułem zwrotu uzyskanych korzyści majątkowych oraz b) dalszej kwoty 100 000 zł tytułem odszkodowania "za spowodowanie rozstroju zdrowia w wyniku wyżej podanego wykroczenia". Sąd Wojewódzki oddalił powództwo. Według dokonanych ustaleń (m.in. na podstawie opinii biegłego artysty rzeźbiarza A. S. - k. 174 i 201) "figury sakralne produkowane przez powoda pozbawione są cech samodzielnej, oryginalnej twórczości artystycznej", nie stanowią więc dzieła sztuki chronionego prawem autorskim (stosowanie do art. 1 tego prawa z dn. 10 lipca 1952 r., Dz. U. Nr 34, poz. 234), a powód nie może być uznany za twórcę w rozumieniu art. 7 i 15 tegoż prawa. Wyrok zaskarżył powód rewizją, zarzucając nienależyte wyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności (art. 368 pkt 3 kpc). Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje: Przedmiotem prawa autorskiego (udzielanej przez nie ochrony) są także utwory sztuk plastycznych, jeżeli mają charakter utworu artystycznego, przy tym bez względu na postać, w jakiej zostały ustalone (art. 1 Prawa autorskiego z 1952 r.). Z opinii złożonych w sprawie (w szczególności z opinii artysty rzeźbiarza A. S., por. także wypowiedzi doc. dr B. Ch., k. 128, i rzeźbiarza S. S., k. 144, oraz biegłego A. B. w sprawie Kp 1816/71 Sądu Pow. w B.) jednoznacznie wynika, że nagrobkowe rzeźby sakralne powoda - wykonywane w jego warsztacie kamieniarskim - są pozbawione wartości artystycznych, oryginalności i samodzielności, twórczej inwencji. Dokonana ocena nie przekracza zastrzeżonych sądowi w przepisie art. 233 § 1 kpc granic oceny swobodnej, przy czym opinie te nie zostały przez skarżącego ani w postępowaniu przed Sądem I instancji, ani w rewizji skutecznie podważone. Sam tylko brak zgody z opinią, negatywna jej ocena przez stronę są - przy braku zarzutów natury merytorycznej (co do oceny wartości artystycznej rzeźb) - oczywiście nie wystarczające. Skarżący nie kwestionował również na rozprawie sposobu badania rzeźb na cmentarzu. W ten sytuacji ewentualne nawet naśladownictwo przez pozwanych (prowadzących również zakłady kamieniarskie) rzeźb pochodzących z warsztatu powoda nie stanowi naruszenia jego praw autorskich, skoro rzeźby te nie są przedmiotem prawa autorskiego, całe zaś zagadnienie naśladownictwa sprowadza się w tym wypadku do stopnia dokładności i precyzji rzemieślniczego wykonania powszechnie stosowanych elementów dekoracyjnych nagrobków. Z powyższych względów należało, wobec braku uzasadnionych podstaw zaskarżenia wyroku, stosowanie do art. 387 kpc, orzec jak w sentencji.