I CR 335/63

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Prokuratora Wojewódzkiego w Białymstoku przeciwko Mariannie K. i Albinowi K. o ustalenie macierzyństwa, na skutek rewizji kuratora zmarłej Marianny K. od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 6 grudnia 1962 r., interwencję uboczną Filomeny Cz. odrzucił.Uzasadnienie faktyczneProkurator Wojewódzki w Białymstoku wytoczył powództwo o ustalenie, że Marianna K. jest matką Marianny M., urodzonej w dniu 1 lutego 1937 r. Wyrokiem z dnia 6 grudnia 1962 r. Sąd Wojewódzki powództwo uwzględnił. Wyrok ten został zaskarżony przez kuratora, który wstąpił do sprawy w miejsce zmarłej Marianny K.W toku postępowania przed Sądem Najwyższym zgłosiła interwencję uboczną po stronie kuratora zmarłej Filomena Cz., uzasadniając chęć wstąpienia do sprawy tym, że jest ona córką zmarłej, ma więc interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy na korzyść kuratora.Uzasadnienie prawneOceniając dopuszczalność interwencji ubocznej, Sąd Najwyższy zważył co następuje:Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym to zagadnienie, uznał za trafną taką wykładnię przepisów o interwencji ubocznej, w myśl której w sprawach o prawa stanu, a więc i w sprawie o ustalenie macierzyństwa interwentem ubocznym może być wyłącznie osoba bezpośrednio i osobiście zainteresowana w wyniku takiej sprawy, a więc osoba należąca - zgodnie z utrwalonym orzecznictwem - do grona osób legitymowanych do występowania w tego rodzaju sprawach jako strony. Wprawdzie przepisy kodeksu postępowania cywilnego o interwencji ubocznej (art. 76-83) takiego ograniczenia nie przewidują, to jednak wynika ono z zasad prawa materialnego, a ściślej z istoty i charakteru spraw o prawa stanu.Sprawy o prawa stanu są sprawami niemajątkowymi, a przedmiotem ich są stosunki rodzinne, które w myśl podstawowego założenia naszego prawa rodzinnego nie powinny podlegać wpływom obcych im czynników natury majątkowej. Jeżeli chodzi o uczestnictwo w sprawie o prawa stanu znajduje to wyraz w tym, że osoby zainteresowane jedynie majątkowo nie powinny brać w niej udziału, aby nie wpływać na jej bieg.Zdaniem Sądu Najwyższego w składzie, który wydał niniejsze postanowienie, zasadę powyższą należy odnieść tak do uczestnictwa w charakterze stron, jak i do interwencji ubocznej, nie ma bowiem podstaw do czynienia pod tym względem różnicy. Jeżeli bowiem z podstawowych założeń prawa rodzinnego wynika, że pewne kategorie osób nie powinny wpływać na bieg sprawy rodzinnej, to zasadę tę należy stosować bez względu na to, w jakim charakterze określona osoba chciałaby wziąć udział w takiej sprawie, zarówno bowiem jako strona, jak i jako interwenient uboczny wywierałaby niedopuszczalny - w myśl wymienionych założeń - wpływ na sprawę.Jest to pogląd tym więcej uzasadniony, że do interwencji w sprawie o prawa stanu należy - ze względu na istotę "spornego stosunku" - stosować z mocy art. 81 przepisy o współuczestnictwie jednolitym, co zapewnia interwenientowi pozycję niemal taką samą, jak pozycja strony (art. 73 § 2 i 74 k.p.c.). Nadto należy mieć na uwadze, że interwenient uboczny może wejść na miejsce strony, do której przystąpił. Są to konsekwencje interwencji, które godziłyby w sposób oczywisty w podstawowe założenia rządzące sprawami o prawa stanu.Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy uznał interwencję uboczną Filomeny Cz., która nie należy do grona bezpośrednio i osobiście zainteresowanych w wyniku niniejszej sprawy, za niedopuszczalną.