I CR 376/64

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Ignatowicz (sprawozdawca). Sędziowie: Z. Wiszniewski, T. Szymanek.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Prokuratora Wojewódzkiego w Lublinie przeciwko Małgorzacie W. i Bronisławie Teresie W. o zaprzeczenie macierzyństwa, na skutek rewizji strony powodowej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 26 maja 1964 r., zaskarżony wyrok uchylił i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w Lublinie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 26 maja 1964 r. Sąd Wojewódzki w Lublinie oddalił powództwo Prokuratora Wojewódzkiego w Lublinie o zaprzeczenie macierzyństwa pozwanej Bronisławy Teresy W. w stosunku do nieletniej Małgorzaty Leokadii W. Sąd Wojewódzki ustalił następujący stan faktyczny:W dniu 12 lipca 1952 r. niezamężna siostra pozwanej Bronisławy W., Maria W., urodziła córkę Małgorzatę Teresę i zgłosiła ją jako swoje przedmałżeńskie dziecko do parafialnych ksiąg metrykalnych.Na prośbę siostry Bonisławy W. i w porozumieniu z jej mężem Zygmuntem wyżej wymieniona zgodziła się zapisać dziecko w Urzędzie Stanu Cywilnego jako dziecko małżonków W., oddając je tym samym na ich wychowanie.Małżonkowie Bronisława i Zygmunt W. są małżeństwem bezdzietnym, swoją wychowanicę otaczają troskliwą opieką, traktując ją jako własne dziecko. Nieletnia, mająca obecnie już 9 lat, znajduje się pod opieką Zygmunta i Bronisławy małż. W., u których ma zapewnione należyte wychowanie, utrzymanie i wykształcenie, przy czym ani oni, ani Maria W. (matka) nie życzą sobie zmiany tego stanu rzeczy. Również kurator małoletniej Małgorzaty nie wyraził zgody na taką zmianę i wnosił o oddalenie powództwa.W tych warunkach, mając na uwadze dobro dziecka, jak również uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 10.IV.1961 r. (OSN 2/62), stosownie do której powództwo wytoczone przez Prokuratora na mocy art. 90 i 96 k.p.c. o prawa stanu wymaga zgody osoby, na rzecz której zostało wytoczone, Sąd Wojewódzki uznał powództwo za nieuzasadnione.Wymieniony na wstępie wyrok zaskarżył Prokurator Wojewódzki.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Wojewódzki oddalił powództwo z tej przyczyny, że żadna z osób materialnie legitymowana do żądania zaprzeczenia macierzyństwa pozwanej nie wyraziła w tym kierunku swej woli. Stwierdzenie to nie odpowiada jednak prawdzie, w aktach sprawy bowiem brak jest takiego oświadczenia męża pozwanej, chociaż jemu także przysługuje legitymacja czynna w procesie o zaprzeczenie macierzyństwa. Co więcej, można mieć poważne wątpliwości, czy mąż pozwanej sprzeciwiałby się uwzględnieniu powództwa. Wydaje się bowiem, że powództwo zostało wytoczone w jego interesie, gdyż mąż pozwanej odmawia łożenia na utrzymanie nieletniej i dlatego przeciwko niemu zostało wytoczone powództwo o alimenty. Sąd Wojewódzki okoliczności te przeoczył, albowiem niezgodnie ze stanem rzeczywistym ustalił, iż nieletnia jest wychowywana przez oboje małż. W. W rzeczywistości wychowuje ją tylko pozwana, gdyż mąż ją porzucił, pozostawiając wraz z nieletnią.Trafnie też podkreśla rewizja, że kurator ustanowiony do zastępowania nieletniej w procesie o zaprzeczenie macierzyństwa nie mógł bez zgody władzy opiekuńczej ani żądać zaprzeczenia, ani też temu zaprzeczeniu się sprzeciwiać. Takie oświadczenie odnosi się bowiem do ważniejszej sprawy dotyczącej osoby małoletniego, skoro zaś w tego rodzaju sprawie musi uzyskać zezwolenie opiekun (art. 85 k.r.), to tym samym powinien się o nie postarać kurator, o którym mowa, gdyż kurator ten w zakresie swoich funkcji spełnia takie same funkcje jak opiekun.W zakończeniu dodać jeszcze należy, że prokurator, dążąc do uwolnienia męża pozwanej od obowiązku łożenia na utrzymanie nieletniej, która nie jest jego córką, mógł się ograniczyć do złożenia wniosku o sprostowanie jej aktu urodzenia przez wykreślenie nazwiska ojca. Jak wynika bowiem z materiału zebranego w sprawie, nazwisko męża pozwanej zostało wpisane do tego bez żadnej podstawy prawnej, gdyż nieletnia urodziła się przed zawarciem związku małżeńskiego przez małżonków W. Z wnioskiem takim mógł też wystąpić sam mąż pozwanej.Z zasad powyższych Sąd Najwyższy orzekł z mocy art. 384 k.p.c. jak w sentencji.