1 CR 1045/55

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Gross (sprawozdawca). Sędziowie: M. Grudziński, S. Piotrowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Tadeusza S. przeciwko Jadwidze S. i małoletniemu Andrzejowi S. o zaprzeczenie ojcostwa, po rozpoznaniu rewizji Prokuratora m.st. Warszawy od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 18 lipca 1955 r.,uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki dla m.st. Warszawy wyrokiem z dnia 18 lipca 1955 r. ustalił, że pozwany małoletni Andrzej Piotr S., urodzony dnia 18 października 1954 r., nie pochodzi ze związku małżeńskiego powoda Tadeusza S. i współpozwanej Jadwigi Bronisławy S.Rozstrzygnięcie swe Sąd Wojewódzki oparł na uznaniu powództwa przez Jadwigę Bronisławę S. i kuratora małoletniego Andrzeja Piotra S., jak również na przeprowadzonym dowodzie z przesłuchania stron, na podstawie którego ustalił, że małżonkowie S., którzy związek małżeński zawarli w dniu 14 kwietnia 1954 r., nie współżyli ze sobą fizycznie ani przed zawarciem małżeństwa, ani potem, oraz że w czasie małżeństwa pozwana była w ciąży ze stosunków z innym mężczyzną. Sąd Wojewódzki stwierdził ponadto, że okoliczności powyższe znajdują potwierdzenie w aktach sprawy rozwodowej, w której wyrokiem Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 4 lipca 1955 i. orzeczony został rozwód małżeństwa S. z winy obu stron.Wyrok powyższy zaskarżył Prokurator m.st. Warszawy rewizją złożoną w dniu 8 sierpnia 1955 r., w której zarzucając naruszenie art. 49 kod. rodz. i art. 236 k.p.c., wnosi o uchylenie wyroku Sądu Wojewódzkiego i przekazanie sprawy temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneRozpoznając rewizję, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wywody skarżącego zmierzające do wykazania naruszenia art. 49 § 2 kod. rodz. są o tyle bezprzedmiotowe, że Sąd Wojewódzki ustalił, iż małżonkowie S. zarówno przed małżeństwem, jak i po jego zawarciu nie współżyli ze sobą fizycznie i w związku z tym, gdyby ustalenie to było prawidłowe, miałby podstawę do wniosku, że zachodzi niepodobieństwo, by powód był ojcem małoletniego pozwanego.Nie można natomiast odmówić słuszności tej części rewizji, która kwestionuje prawidłowość ustalenia, o którym wyżej mowa.Sąd Wojewódzki poprzestał w tym względzie na wyniku bardzo sumarycznie przeprowadzonego dowodu z przesłuchania stron oraz na szczupłym materiale zebranym w sprawie rozwodowej, przypisując w sposób widoczny nadmierne znaczenie uznaniu pozwu przez pozwaną i kuratora małoletniego pozwanego. Nie uczynił natomiast użytku z przepisu art. 236 § 1 k.p.c., którego zastosowanie w okolicznościach sprawy było konieczne ze względu na możliwą fikcyjność twierdzeń stron o braku ich współżycia fizycznego, jak również ze względu na charakter sprawy, w której w szczególny sposób występuje interes społeczny (por. wytyczne wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej w przedmiocie stosowania art. 236 k.p.c. - Zbiór Orzeczeń z 1953 r., poz. 95).Skontrolowanie prawdziwości twierdzeń stron wymagało zaś zarówno bardziej szczegółowego ich przesłuchania w celu dokładnego wyjaśnienia okoliczności, jakie towarzyszyły zawarciu przez nie związku małżeńskiego i w ogóle wzajemnym ich stosunkom, jak i zbadania w charakterze świadków innych osób mających wiadomości w tym zakresie, a zwłaszcza rodziców lub krewnych i przyjaciół stron oraz osoby, którą pozwana wskazuje jako domniemanego ojca małoletniego pozwanego.Sąd Wojewódzki powinien był też rozważyć, czy uznanie przez kuratora małoletniego pozwanego pozwu nie nastąpiło w sposób tak lekkomyślny, że usprawiedliwiało potrzebę zmiany osoby kuratora.Zaniedbanie przez Sąd Wojewódzki starań o uzyskanie materiału niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy mimo istniejących w tym zakresie możliwości mogło wpłynąć na wynik sprawy i w związku z tym jest uchybieniem, które stanowi usprawiedliwioną podstawę rewizyjną (art. 371 § 1 pkt 4 k.p.c.).W tym stanie rzeczy na mocy art. 384 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.