I CR 440/67

SentencjaPo rozpoznaniu w dniu 21 listopada 1967 r. sprawy z powództwa Ryszarda S. i Januarego C. przeciwko 1) Stowarzyszeniu Architektów Polskich - Zarząd Główny w W. i 2) Związkowi Polskich Artystów Plastyków - Zarząd Główny w W. o odszkodowanie na skutek rewizji obu pozwanych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 14 marca 1967 r. sygn. akt II C 552/66 zaskarżony wyrok uchyla i sprawę przekazuje Sądowi Wojewódzkiemu w W. do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia wniosków stron o przyznanie kosztów postępowania rewizyjnego. Uzasadnienie faktycznePowodowie sporządzili i przesłali projekt pomnika Bohaterów Powstańców Śląskich na konkurs zorganizowany przez pozwanych. Twierdząc, że pozwani eksponowali ich projekt na wystawie w sposób niewłaściwy, powodowie żądali w pozwie zasądzenia od pozwanych solidarnie kwoty 2 000 zł "jako zwrotu kosztów materialnych za model, który w tej sytuacji uznać należało uznać za niewystawiony, jak również za straty moralne". Pozwani żądali oddalenia powództwa. Sąd Wojewódzki uwzględnił powództwo. W uzasadnieniu wyroku ustalił, że model pomnika ze względu na jego rozmiary musiał być rozmontowany przed jego przewiezieniem do Warszawy, że niektóre fragmenty wykonane z gipsu uległy uszkodzeniu i że przy eksponowaniu modelu na wystawie płaszczyzny poziome modelu nie zostały zmontowane zgodnie z załączoną instrukcją, lecz położone obok centralnej części pionowej projektu. Przyjmując na podstawie ustalonych okoliczności, że strona pozwana "przez niedbałe i niedokładne eksponowanie modelu wykonanego przez powodów wprowadziła do niego takie zmiany, które zniekształciły formę tego modelu, a zatem dopuściła się naruszenia praw autorskich powodów", Sąd Wojewódzki uznał powództwo za uzasadnione na podstawie art. 56 ustawy o Prawie autorskim z dnia 20 lipca 1952 r. (Dz. U. Nr 34, poz. 234). Uzasadnienie prawneRozpoznając rewizję wniesioną przez obu pozwanych, Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizje są uzasadnione. Nie można podzielić stanowiska powodów, zajętego w pozwie, że nienależyte wystawienie modelu na wystawie jest równoznaczne z niewystawieniem w ogóle. Żądanie powodów zwrotu kosztów sporządzenia modelu nie znajduje też uzasadnienia w mylnie przez Sąd Wojewódzki zastosowanym przepisie art. 56 wyżej powołanej ustawy o Prawie autorskim. Gdyby pozwani dopuścili się rzeczywiście winy przy wystawieniu modelu powodów, mogłaby w zasadzie wchodzić w grę tylko odpowiedzialność z art. 415kc, jeżeli naruszenie dobra osobistego powodów wyrządziło im szkodę materialną. Z tego punktu widzenia Sąd sprawy jednak nie rozpatrzył, a w szczególności nie miał na uwadze obrony pozwanych, idącej w tym kierunku, że dany sposób wystawienia wynikał z przyczyn od nich niezależnych, za czym mogłyby ewentualnie przemawiać zeznania świadka Ż., których w tej części Sąd Wojewódzki nie miał na uwadze. W związku z żądaniem przez powodów w pozwie odszkodowania także "za straty moralne" należy wyjaśnić, że - w myśl art. 448 kc - w razie umyślnego naruszenia dóbr osobistych powodów mogliby oni żądać uiszczenia odpowiedniej sumy nie na swoją rzecz, lecz tylko na rzecz Polskiego Czerwonego Krzyża. Gdy w sprawie brak ustaleń koniecznych z punktu widzenia prawidłowego zastosowania prawa materialnego, należało zaskarżony wyrok uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zatem z mocy art. 388 § 1 kpc orzekł jak w sentencji.