II CR 257/80

WyrokIzba Cywilna1980-08-14

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy autorowi przysługuje odszkodowanie za naruszenie praw autorskich, jeśli szkoda jest wyższa niż uzyskane przez naruszyciela korzyści, a obowiązek wykazania tej szkody spoczywa na powodzie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis art. 56 Prawa autorskiego przewiduje obowiązek zapłaty odszkodowania za naruszenie majątkowych praw autorskich w sytuacji, gdy szkoda poniesiona przez autora jest wyższa niż korzyści uzyskane przez naruszyciela. Obowiązek wykazania i udowodnienia tej szkody spoczywa na powodzie zgodnie z ogólnymi regułami dowodowymi (art. 6 KC). W analizowanej sprawie powódka nie wykazała szkody, a okoliczności wskazywały, że nie poniosła ona dalszej szkody, która nie zostałaby zrekompensowana kwotą zasądzoną tytułem zwrotu uzyskanych przez pozwaną korzyści.
Stan faktyczny
Powódka, artystka-plastyk, zgłosiła projekt kompletu "Krajna" na konkurs, zdobywając I nagrodę. Pozwana Spółdzielnia rozpoczęła produkcję i sprzedaż tego kompletu bez wiedzy i zgody powódki. Sąd Wojewódzki zasądził na rzecz powódki kwotę stanowiącą zwrot uzyskanych przez Spółdzielnię korzyści oraz odszkodowanie, a także nakazał zaniechanie naruszeń praw autorskich. Powódka wniosła rewizję w części oddalającej powództwo, domagając się wyższego odszkodowania, oraz zażalenie na orzeczenie o kosztach.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję powódki w części dotyczącej podwyższenia odszkodowania oraz zażalenie powódki dotyczące kosztów procesu.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaPo rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 1980 r. sprawy z powództwa Zofii K.­L. przeciwko Spółdzielni Rzemieślniczej Remontowo­Budowlanej w Z. o zapłatę na skutek rewizji i zażalenia powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego w P z/s w C. z dnia 15 listopada 1979 r., sygn. akt I C 162/79 rewizję i zażalenie oddala. Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 15 listopada 1979 r. Sąd Wojewódzki zasądził na rzecz powódki od pozwanej Spółdzielni Rzemieślniczej w Z. kwotę 44 132 zł z odsetkami, nakazał stronie pozwanej zaniechanie naruszenia prawa autorskiego powódki przez zaprzestanie produkcji kompletu "Krajna" według projektu powódki, oddalił powództwo w pozostałej części, zasądził na rzecz powódki od pozwanej 1 605 zł tytułem zwrotu części poniesionych opłat sądowych, a pozostałe koszty procesu zniósł. Sąd Wojewódzki ustalił, że powódka będąca artystą-plastykiem zgłosiła do konkursu na pamiątkę regionalną Komplet "Krajna" i uzyskała I nagrodę. Pozwana Spółdzielnia - na skutek sugestii władz lokalnych, jednakże bez wiedzy i zgody powódki - przystąpiła do produkcji i sprzedaży pamiątki "Krajna" według autorstwa powódki. Ogółem strona pozwana sprzedała omawiane komplety za kwotę 218 220 zł i uzyskała zysk w wysokości 29 132 zł. Sąd Wojewódzki uznał, że pozwana naruszyła prawa autorskie powódki, w związku z czym powódka może domagać się stosownej ochrony. Zgodnie z art. 56 Prawa autorskiego pozwana powinna wydać powódce całą uzyskaną korzyść, tj. kwotę 29 132 zł, a nadto zapłacić powódce odszkodowanie. Wysokość odszkodowania Sąd Wojewódzki określił na 15 000 zł, przyjmując, że żądana przez powódkę kwota 50 000 zł jest wygórowana wobec nieznacznych zysków osiągniętych przez pozwaną Spółdzielnię. Żądanie zakazu dalszych naruszeń praw powódki znajduje oparcie w art. 24 kc Od powyższego wyroku powódka wniosła rewizję w części oddalającej powództwo, a nadto zażalenie na orzeczenie o kosztach procesu. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarżąca domagając się w rewizji podwyższenia odszkodowania do kwoty 25 000 zł, nie uzasadnia tego odszkodowania. Przepis art. 56 Prawa autorskiego, przewidując obowiązek zapłaty odszkodowania za naruszenie majątkowych praw autorskich, ma na uwadze taką sytuację, gdy szkoda poniesiona przez autora jest wyższa niż wydane mu korzyści uzyskane przez osobę, która prawa autorskie naruszyła. Obowiązek wykazania i udowodnienia tej szkody spoczywa przy tym, zgodnie z ogólnymi regułami dowodowymi (art. 6kc) na powodzie. Tymczasem w sprawie niniejszej powódka nie tylko nie wykazała tej szkody, ale przeciwnie - okoliczności sprawy zdają się wskazywać, że nie poniosła ona żadnej dalszej szkody, która nie zostałaby zrekompensowana kwotą 29 132 zł, zasądzoną tytułem zwrotu uzyskanych przez pozwaną Spółdzielnię korzyści. Z akt wynikałoby bowiem, że gdyby powódka zawarła umowę na produkcję pamiątki "Krajan", uzyskałaby według obowiązujących stawek wynagrodzenie w kwocie 9 600 zł, a więc niższe od zwrotu korzyści zasądzonych od Spółdzielni. W tych warunkach należało uznać rewizję za nieuzasadnioną i podlegającą oddaleniu zgodnie z art. 387 kpc.Sąd Najwyższy nie podzielił również wywodów zażalenia powódki, w którym domaga się ona zwrotu pełnych kosztów procesu. Powódka utrzymała się tylko z częścią roszczenia, gdyż z żądanej kwoty odszkodowania 50 000 zł Sąd Wojewódzki zasądził tylko 15 000 zł. Zachodziły przeto przesłanki przewidziane w art. 100 kpc do stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu. Sąd dokonał tego rozdzielenia w ten sposób, że zniósł wzajemnie koszty zastępstwa adwokackiego, które były identyczne po obu stronach, zasądził natomiast na rzecz powódki od strony pozwanej częściowy zwrot wpisu od powództwa poniesionego przez powódkę. Tego rodzaju rozdzielenie kosztów procesu nie narusza art. 100 kpc.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 56art. 24 kcart. 6kart. 387 kpc.art. 100 kpcart. 100 kpc.

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.