I CR 401/64

Sentencjapo rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 1964 r. sprawy z powództwa Olgierda S. przeciwko Zakł. Przem. Drzewnego Spółdz. Pracy w W. o 38 839 zł na skutek rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 17 grudnia 1963 r. sygn. akt II C 1734/58 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Wojewódzkiemu w W. do ponownego rozpoznania, pozostawiając temuż Sądowi rozstrzygnięcie wniosków stron o przyznanie zwrotu kosztów postępowania rewizyjnego. Uzasadnienie faktycznePowód wyjaśnił w pozwie, że jest autorem projektów na sekretarzyk rosnący i półkę na książki. Tymczasem bez jego wiedzy i zgody pozwana Spółdzielnia produkuje wymienione przedmioty, przez co naruszyła jego prawa autorskie przewidziane w art. 56 ustawy (Dz. U. z 1952 r. Nr 34, poz. 234).W związku z tym powód domaga się zasądzenia od pozwanej uzyskanych z produkcji korzyści, których wysokość, po wydaniu przez biegłego opinii, określił na 38 839 zł.Pozwana nie uznała powództwa i podała, że wykonywała produkcję spornych mebli na zlecenie CZSP i WPHM, a ponadto, że produkcja ta nie przyniosła jej żadnego zysku, lecz straty w wysokości 122 092,55 zł.Wyrokiem z dnia 17 grudnia 1963 r. Sąd Wojewódzki zasądził od pozwanej 38 839 zł z procentami i kosztami procesu.Sąd Wojewódzki ustalił, że zarzuty pozwanej są bezzasadne, bowiem okoliczność, że meble były produkowane na zlecenie zamawiających nie zwalnia jej od obowiązku wydania korzyści autorowi tych mebli.Niesporne jest, że autorem mebli był powód, potwierdził to także w swej opinii biegły D. Niesporna jest również ilość wyprodukowanych mebli (100 szt. sekretarzyka i 300 szt. półek). Z opinii biegłego W. wynika, że planowany koszt wytworzenia jednostki wynosił: sekretarzyka 1 692 zł, a półki 1 363 zł, natomiast rzeczywisty koszt wyniósł: sekretarzyka 2 177,60 zł, a półki 1 672,41 zł. Państwowa Komisja Cen zatwierdziła cenę jednostkową detaliczną sekretarzyka na 1 800 zł, a hurtową na 1 656 zł, zaś na półkę cenę detaliczną na 1 450 zł, a hurtową na 1 334 zł. Tenże biegły stwierdził, że pozwana miała na tej produkcji straty w wysokości 122 092,55 zł. Okoliczność ta - zdaniem Sądu - nie zwalnia pozwanej od zapłaty powodowi wynagrodzenia, gdyż, jak wynika z opinii biegłego D., przy prawidłowo prowadzonej kalkulacji koszt wytworzenia sekretarzyka wynosi 1 748,06 zł, a półki 1 337,85 zł, zaś koszt wykonania sekretarzyka 1 950,74 zł, a półki 1 494,55 zł. Zatem straty wynikłe z produkcji mebli powstały na skutek złej kalkulacji. Przy prawidłowej i właściwej organizacji pracy pozwana osiągnęłaby zysk w wysokości dochodzonej przez powoda.Z tych względów i na zasadzie art. 56 Prawa autorskiego Sąd uwzględnił żądanie powoda.W rewizji opartej na podstawach wymienionych w art. 371 # 1 p. 1, 3 i 4 kpc pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa, względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Między innymi skarżący wywodzi, że z niezrozumiałych powodów Sąd dochodzi do wniosku, iż nie zwalnia pozwanej od zapłaty powodowi wynagrodzenia fakt poniesionej przez nią straty, skoro prawo materialne zobowiązuje wykonawcę jedynie do wydania uzyskanych korzyści. Nawet opinia biegłego D., którą pozwana kwestionowała, nie upoważnia do wniosku wyżej podanego, bowiem stwierdził on wyraźnie, że koszt wykonania miał wynosić: sekretarzyka 1 950,74 zł, a półki 1 494,55 zł, gdy tymczasem zatwierdzona cena detaliczna wynosiła: sekretarzyka, zaś koszt wytworzenia wynosił: sekretarzyka 1 748,06 zł, a półki 1 337,85 zł, natomiast zatwierdzone ceny hurtowe wynosiły: sekretarzyka 1 656 zł, a półki 1 334 zł. Przy takich relacjach pozwana musiała ponieść stratę i nie jest wzbogacona, a więc nie może zwrócić korzyści, których w żadnym wypadku nie mogła osiągnąć.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Jeśli się zważy treść art. 56 Prawa autorskiego, na który powód opiera swoje roszczenie, nie można odmówić zasadności rewizji.Słusznie dopatruje się skarżący naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 56 Prawa autorskiego. Przepis ten zawiera trzy sankcje z powodu deliktu w cudzym prawie autorskim, a mianowicie: 1) zaniechanie naruszenia prawa, 2) wydanie uzyskanych korzyści i 3) wynagrodzenie szkody w przypadku winy.Powód opiera swoje roszczenie na drugiej sankcji, tj. wydanie mu uzyskanych przez pozwaną korzyści. Wobec tego, że art. 56Prawa autorskiego nie uzależnia istnienia korzyści od właściwej czy niewłaściwej organizacji pracy, z którą wiąże się fakt osiągalności zysku czy straty i braku w tym względzie jakichkolwiek danych, należy przyjąć, wbrew stanowisku Sądu Wojewódzkiego, że uprawnionemu przysługuje względem zobowiązanego roszczenie o wydanie korzyści tylko wówczas, gdy uzyskał takowe. W przeciwnym razie roszczenie nie byłoby uzasadnione. Jednakże w tym stanie rzeczy nie może nastąpić zmiana zaskarżonego wyroku na korzyść pozwanej, gdyż Sąd Wojewódzki nie ustosunkował się do sprzeczności, jakie zachodzą między przyjętym przez Sąd Wojewódzki wyliczeniem powoda, wykazującym uzyskanie przez pozwaną korzyści (s. 78), a danymi wynikającymi ze sprawozdania biegłego D. (s. 58/71), o których pozwana wywodzi w rewizji, przytoczonymi wyżej. W danym wypadku strony w swych relacjach opierają się na danych cyfrowych wyliczonych przez biegłego D. i w konsekwencji dochodzą do sprzecznych wyników, a mianowicie: powód wyprowadza zyski pozwanej z różnicy wynikającej z cen zatwierdzonych przez PKC a kosztami wytworzenia mebli, pozwana zaś wyprowadza straty z różnicy ceny kosztów wykazania a ceną zatwierdzoną przez PKC, względnie z różnicy kosztów wytworzenia a ceną hurtową, zatwierdzoną przez PKC.Tych wywodów skarżącej nie sposób pominąć, skoro - jak wyżej podano - wypływają one ze sprawozdania biegłego D., odnośnie do którego Sąd Wojewódzki nie ustosunkował się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Przez takie uchybienie Sąd Najwyższy pozbawiony został możliwości sprawdzenia wszystkich okoliczności zgodnie z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz czy z dokonanych ustaleń zostały wyprowadzone trafne i logiczne wnioski. Z zasad powyższych i z mocy art. 384 kpc Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.