I CR 550/55
PostanowienieIzba Cywilna1957-01-23
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji, rozpoznając sprawę o odszkodowanie, powinien ustalić wysokość tego odszkodowania z uwzględnieniem wszelkich okoliczności, w tym przyczynienia się innych osób do powstania szkody?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sąd drugiej instancji uchybił przepisom postępowania, ograniczając swoje rozważania jedynie do kwestii winy pozwanego i faktu zapłaty odszkodowania przez stronę powodową. Stosownie do art. 158 § 1 k.z., sąd jest obowiązany ustalić wysokość odszkodowania należnego stronie powodowej od pozwanego, uwzględniając wszelkie zachodzące okoliczności. Do tych okoliczności należą m.in. warunki, w jakich odbywała się jazda, a także zachowanie przedstawicieli strony powodowej przy wydawaniu zlecenia wyjazdu, co może prowadzić do zmniejszenia odszkodowania na podstawie art. 158 § 2 k.z.Stan faktyczny
Skarb Państwa, po zapłaceniu odszkodowania Lidii P. zasądzonego od niego w poprzednim procesie, dochodził zwrotu tej kwoty od Stanisława K., kierowcy samochodu, który spowodował wypadek. W poprzednim postępowaniu ustalono winę kierowcy, a wyrok został utrzymany w mocy przez Sąd Najwyższy. Sąd Wojewódzki uwzględnił powództwo Skarbu Państwa, uznając, że wina pozwanego została ustalona, a odszkodowanie zapłacone. Pozwany zaskarżył ten wyrok rewizją.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Powiatowemu dla m.st. Warszawy.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Skarbu Państwa przeciwko Stanisławowi K. o 11.520 zł 66 gr na skutek rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 27 grudnia 1954 r. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazął Sądowi Powiatowemu dla m.st. Warszawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 18 października 1949 r. zasądził od Stanisława K. i Skarbu Państwa solidarnie na rzecz Lidii P. 270.000 zł dawnych z% i kosztami - tytułem wynagrodzenia szkody doznanej przez pokrzywdzoną w czasie jazdy samochodem należącym do Ministerstwa Aprowizacji i Handlu, prowadzonym przez Stanisława K. jako kierowcę. Wyrok powyższy zatwierdził Sąd Apelacyjny w Warszawie w dniu 21 kwietnia 1950 r. Kasacja złożona od tego wyroku oddalona została przez Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 20 lutego 1951 r.W sprawie obecnej Skarb Państwa (Ministerstwo Finansów) powołując się na dokonaną na rzecz Lidii P. zapłatę należności z powyższego wyroku w kwocie 11.384 zł 40 gr, żąda zasądzenia jej od pozwanego Stanisława K. jako sprawcy szkody wraz z poniesionymi kosztami wpisu sądowego, opłaty za doręczenia itd. w wysokości 136 zł 26 gr, tj. łącznie - sumy 11.520 zł 66 gr.Sąd Wojewódzki dla m.st. Warszawy wyrokiem z dnia 29 grudnia 1954 r. uwzględnił powództwo w całości, uznając je za udowodnione na tej podstawie, że w omówionej poprzednio sprawie wina pozwanego została ustalona a odszkodowanie na rzecz Lidii P. - przez stronę powodową zapłacone.Wyrok powyższy zaskarżył pozwany rewizją, opartą na zarzutach i naruszeniu art. 134, 136, 137, 146 i 147 k.z., uchybienia art. 236, 242, 334 § 2 k.p.c. i sprzeczności istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału.Uzasadnienie prawneRozpoznając rewizję Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Nie mogą odnieść skutku zarzuty skarżącego kwestionujące jego winę spowodowania wypadku samochodowego, która w sposób wiążący przesądzona została w poprzednim postępowaniu zakończonym wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 1951 r. W tym bowiem zakresie, zgodnie z art. 366 k.p.c., orzeczenie powyższe wiąże zarówno skarżącego, jak i sąd w obecnej sprawie.Słusznie natomiast zarzuca rewizja, że Sąd Wojewódzki uchybił art. 336 § 2 k.p.c. ograniczając swe rozważania do kwestii winy pozwanego K. oraz do faktu zapłaty przez stronę powodową odszkodowania, zasądzonego od niej na rzecz pokrzywdzonej Lidii P.Stosownie do art. 158 § 1 k.z. Sąd Wojewódzki obowiązany jest ustalić wysokość odszkodowania należnego stronie powodowej od pozwanego K. "z uwzględnieniem wszelkich zachodzących okoliczności". Do rzędu zaś takich okoliczności, które wymagały ustalenia i wzięcia pod uwagę, należały przede wszystkim warunki, w jakich zarządzona została i odbywała się jazda samochodem, a m.in. warunki atmosferyczne, obznajmienie kierowcy z właściwościami terenu, wyposażenie samochodu, stan jego obciążenia, zachowanie się kierowcy itp.Poza tym konieczne też było wyjaśnienie zachowania się przedstawicieli strony powodowej przy wydawaniu pozwanemu zlecenia wyjazdu, a zwłaszcza rozważenie, czy w istniejących warunkach fakt udzielenia takiego zlecenia wzgl. sposób, w jaki wyjazd zorganizowano, nie dają podstaw do wniosku, że do szkody, jaką poniosła strona powodowa wskutek konieczności wyrównania szkód pasażerce P., przyczyniły się także osoby, za które strona ta odpowiada. W takim bowiem wypadku odszkodowanie dochodzone od pozwanego K. uległoby odpowiedniemu zmniejszeniu, stosownie do art. 158 § 2 k.z.Rewizję należało przeto uznać za usprawiedliwioną a wyrok Sądu Wojewódzkiego, ze względu na stwierdzone uchybienie art. 336 § 2, jak również art. 218 § 1 i 326 k.p.c., za podlegający uchyleniu.Z tych zasad Sąd Najwyższy na mocy art. 384 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III CSK 62/17 2019-02-20Czy sąd drugiej instancji prawidłowo ocenił stopień przyczynienia się poszkodowanego do powstania szkody oraz wysokość należnego mu zadośćuczynienia i renty, a także czy prawidłowo orzekł o oddaleniu powództwa w części n…
- V CK 150/05 2005-09-21Czy Sąd Najwyższy powinien korygować wysokość zasądzonego zadośćuczynienia, jeśli sąd drugiej instancji obniżył je w sposób znaczący, a także czy odsetki od zadośćuczynienia powinny być naliczane od daty wyrokowania prze…
- 1 CR 12/62 1963-05-04Czy ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji są wystarczające do oceny stopnia przyczynienia się powoda do szkody i czy naruszenie przepisów postępowania (niezawiadomienie strony o posiedzeniu dowodowym) uzasadnia uc…
- III CSK 304/17 2019-11-28Czy sąd może oddalić powództwo o odszkodowanie i zadośćuczynienie, powołując się na przyczynienie się poszkodowanego do powstania szkody, bez precyzyjnego określenia stopnia tego przyczynienia?
- I CSK 296/18 2019-10-03Czy wysokość zasądzonego zadośćuczynienia za krzywdę, odszkodowania oraz renty wyrównawczej jest adekwatna do poniesionych szkód i cierpień, a także czy zasadne jest obniżenie należnego odszkodowania z powodu przyczynien…
Powołane przepisy
art. 134art. 236art. 366 KPCart. 336 § 2 KPCart. 158 § 1art. 158 § 2art. 336 § 2art. 218 § 1art. 384 KPC§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026.