I CR 563/57

SentencjaPo rozpoznaniu sprawy z powództwa Kazimierza S. przeciwko Wytwórni Filmów Fabularnych w Ł. i Centrali Wynajmu Filmów w W. o naruszenie osobistych dóbr autorskich na skutek rewizji pozwanej Wytwórni od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 19 listopada 1956 r., sygn. akt VI C 1643/56 rewizję oddala, wnioski stron o zwrot kosztów postępowania rewizyjnego pozostawia do rozstrzygnięcia w orzeczeniu końcowym. Uzasadnienie faktyczneW pozwie wniesionym do Sądu Wojewódzkiego w W. Kazimierz S., autor ilustracji muzycznej filmu "Syrena Warszawska" domaga się, aby Sąd zobowiązał pozwane przedsiębiorstwa państwowe: Centrala Wynajmu Filmów oraz Wytwórnia Filmów Fabularnych, do zaniechania produkcji kopii powyższego filmu z istniejącej obecnie kopii ekranowej, w której - według twierdzeń powoda - ilustracja muzyczna została w znacznym stopniu zniekształcona, oraz aby zobowiązał solidarnie wymienione przedsiębiorstwa do dokonania na własny koszt ogłoszeń w czasopismach "Przegląd Kulturalny" i "Film" treści wskazanej w pozwie, stwierdzającej fakt zniekształcenia ilustracji muzycznej w toku prac nad realizacją filmu oraz skierowania filmu do publicznego wyświetlania wbrew protestom powoda, a tym samym naruszenia jego autorskich dóbr osobistych, i wyrażającej ubolewanie z powodu wyrządzenia powodowi szkód. Jako podstawę swych roszczeń powód wskazał art. 15 pkt 1 i 52 ustawy z dnia 10 lipca 1952 r. o Prawie autorskim.Pozwana Wytwórnia Filmów Fabularnych zgłosiła zarzut niedopuszczalności drogi sądowej, powołując się na to, że w zawartej z powodem umowie z 17 października 1955 r. zastrzeżono, że spory mogące wyniknąć na tle jej wykonania będą poddane postępowaniu koncyliacyjnemu (§ 16), a w razie bezskuteczności takiego postępowania - przedstawione do rozstrzygnięcia sądowi polubownemu (§ 17). Sąd Wojewódzki dla m.st. Warszawy postanowieniem z 19 listopada 1956 r. zarzut powyższy oddalił, wstrzymując zarazem dalsze rozpoznanie sprawy do czasu jego prawomocnego rozstrzygnięcia. Sąd Wojewódzki ustalił, że w sprawie nie chodzi o wykonanie zawartej przez powoda z Wytwórnią Filmów Fabularnych umowy z 17 października 1955 r. o dzieło, lecz o ochronę osobistego prawa autora, które - według jego twierdzeń - naruszone zostało nie przez niewykonanie obowiązku umownego, lecz osobnym czynem, "dokonanym niezależnie od zawartej umowy przy rozpowszechnianiu wykonanego już dzieła muzycznego". Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, z chwilą wykonania dzieła i zapłaty wynagrodzenia zobowiązania umowne wygasły "i umowa, jako akt prawotwórczy, przestała strony obowiązywać". Spaczenie zaś intencji twórcy przy kopiowaniu jego dzieła i rozpowszechnianie tak spaczonego utworu pod nazwiskiem autora stanowi naruszenie jego osobistego prawa i ma charakter czynu niedozwolonego. Dlatego też uznał Sąd Wojewódzki zgłoszony przez pozwaną Wytwórnię zarzut za nie usprawiedliwiony. Postanowienia powyższe zaskarżyła Wytwórnia Filmów Fabularnych w Ł. rewizją, w której, powołując się na sprzeczność ustaleń Sądu Wojewódzkiego z treścią § 16 i 17 umowy zawartej z powodem oraz zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 486 kpc, wnosi o zmianę tego postanowienia i odrzucenie pozwu. Rewizja nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący opiera swe zarzuty na założeniu, że powód twierdzi, jakoby "skomponowana przez niego ilustracja muzyczna do filmu «Syrena Warszawska» zniekształcona została w trakcie nagrania na taśmę dźwiękową". To założenie sprzeczne jest jednak z twierdzeniami pozwu, które Sąd Wojewódzki przyjął jako przesłankę swego rozstrzygnięcia. Z treści bowiem pozwu wynika w sposób wyraźny, że przeniesienie skomponowanej przez powoda ilustracji muzycznej na taśmę dźwiękową nastąpiło w "obecności i według wskazówek autora" oraz, że powód w tym przedmiocie żadnych zastrzeżeń nie zgłasza, natomiast twierdzi, że jego autorskie dobra osobiste zostały naruszone przez zniekształcenie dźwięku ilustracji muzycznej w kopii ekranowej przeznaczonej do publicznego wyświetlania filmu i przez eksploatację filmu, mimo protestu powoda. Dlatego też dojść należy do wniosku, że rewizja nie zdołała podważyć stanowiska zaskarżonego postanowienia, zgodnie z którym zarzucane pozwanym przedsiębiorstwom naruszenie, jako dotyczące fazy rozpowszechniania filmu, już po wykonaniu umowy z 17 października 1955 r., mającej za przedmiot opracowanie utworu muzycznego za oznaczonym wynagrodzeniem, nie wiąże się bezpośrednio ze wzmiankowaną umową i w konsekwencji nie podlega sądowi polubownemu, który przewiduje § 17 tej umowy. Z tych względów nie może odnieść skutku powołanie się rewizji na treść § 3 umowy, skoro już w poprzednich rozważań wynika, że powód wywodzi swe roszczenie nie z wadliwego przeniesienia ilustracji muzycznej na film dźwiękowy, lecz ze sposobu sporządzenia kopii ekranowej. Nie jest wreszcie słuszny zarzut, że do przytoczonego w pozwie stanu faktycznego nie może mieć zastosowania art. 52 Prawa autorskiego, gdyż ze sformułowania tego przepisu wynika w sposób oczywisty, że daje on podstawę do ochrony autorskich dóbr osobistych nie tylko wobec kontrahenta z umowy, lecz wobec każdego, kto dopuszcza się naruszenia tych dóbr. Gdyby zaś nawet - jak to twierdzi skarżący - zastosowanie punktu 6 art. 52 nie było w danym wypadku usprawiedliwione, treść punktu 7 tego przepisu jest tak szeroka, że może stanowić wystarczającą podstawę do żądań, jakie powód zgłasza w oparciu o przytoczony w pozwie stan faktyczny. W tym stanie rzeczy, wobec bezzasadności podstaw rewizji i nie stwierdzenia innych wadliwości, które należało by z urzędu wziąć pod rozwagę, Sąd Najwyższy, stosownie do art. 383 kpc, orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania rewizyjnego oparte jest na art. 109 kpc.