I CR 576/66

WyrokIzba Cywilna1967-04-25

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wynik badania serologicznego krwi wykluczający ojcostwo jest wystarczający do obalenia domniemania ojcostwa, jeśli istnieją wątpliwości co do prawidłowości przeprowadzenia badania lub jego wyników?
Ratio decidendi
Wynik badania serologicznego krwi wykluczający możliwość istnienia stosunku ojcostwa jest zasadniczo wystarczający do obalenia domniemania ojcostwa przewidzianego w art. 62 k.r. i op. Jest tak jednak tylko wówczas, gdy samo przeprowadzenie dowodu nie nasuwa najmniejszych wątpliwości co do swojej prawidłowości, jak również gdy nie zachodzą szczególne okoliczności, które prawidłowość wyniku badania mogą poddawać w wątpliwość. W szczególności, należy mieć na uwadze możliwość wpływu przetoczenia krwi u noworodka na wynik badania serologicznego oraz konieczność zapewnienia szczególnej staranności przy przeprowadzaniu badania i użyciu niewadliwej jakości odczynników.
Stan faktyczny
Powód domagał się ustalenia, że nie jest ojcem swojego małoletniego syna, twierdząc, że w okresie koncepcyjnym nie współżył z żoną. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, zaprzeczając tym twierdzeniom. Sąd Wojewódzki uwzględnił powództwo, opierając się na wynikach badania grupowego krwi, które wykluczyło ojcostwo powoda. Pozwana wniosła rewizję, podnosząc, że jej syn był wcześniakiem i miał przetoczenie krwi, co mogło wpłynąć na wynik badania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Alfreda - Karola D. przeciwko Irenie D. i małoletniemu Arturowi - Ireneuszowi D. o zaprzeczenie ojcostwa, na skutek rewizji pozwanej Ireny D. od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 24 lutego 1966 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePowód domagał się ustalenia, że nie jest ojcem małoletniego Artura - Ireneusza D., urodzonego w dniu 14.VIII.1964 r. przez żonę Irenę D. Twierdził, że w okresie koncepcyjnym był poza domem, jako marynarz wyjeżdżał w morze, bądź też przebywał u swoich rodziców i w związku z tym nie obcował z żoną fizycznie.Pozwana Irena D. wniosła o oddalenie powództwa, wyjaśniając, że od listopada 1963 r. do lipca 1964 r. powód nie wyjeżdżał z domu i współżyła z nim w tym okresie.Sąd Wojewódzki uwzględnił powództwo, opierając się na wynikach badania grupowego krwi, które wykluczyło ojcostwo pozwanego.Uzasadnienie prawneRozpoznając rewizję pozwanej, która wniosła o uchylenie wyroku, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:W zasadzie trafne jest stanowisko zajęte przez Sąd Wojewódzki, że wynik badania serologicznego krwi wyłączający możliwość istnienia stosunku ojcostwa, jest wystarczający do obalenia domniemania ojcostwa przewidzianego w art. 62 k.r. i op. Tak jest jednak tylko wówczas, gdy samo przeprowadzenie dowodu nie nasuwa najmniejszych wątpliwości co do swej prawidłowości, jak również gdy nie zachodzą szczególne okoliczności, które prawidłowość wyniku badania mogą poddawać w wątpliwość.Otóż w rewizji powódka podnosi, że jej syn jest wcześniakiem i w związku z konfliktem krwi zaraz po urodzeniu dokonano u niego przetoczenia krwi, co zdaniem skarżącej - mogło mieć wpływ na wynik badania serologicznego. Twierdzenia tego pozwana nie zgłosiła w pierwszej instancji, niemniej fakt przetaczania krwi u dziecka zdaje się pośrednio wynikać z zeznania św. Józefa K., który stwierdza, że "krwi dla dziecka Artura D." nie oddawał, co niewątpliwie wskazuje, że temat pytań zadawanych świadkowi dotyczył transfuzji. Z protokołu badania serologicznego krwi nie wynika, by badający wiedzieli i mieli na uwadze fakt przetaczania. Kwestia, czy przetoczenie krwi u noworodka może mieć wpływ na układ serologiczny, wymaga wiadomości specjalnych, konieczne jest więc zasięgnięcie opinii biegłego hematologa.Ponadto należy mieć na uwadze, że badanie serologiczne krwi wymaga ze strony przeprowadzającego badanie szczególnej staranności oraz użycia niewadliwej jakości odczynników. Możliwości błędu nie da się nigdy całkowicie wyłączyć. Dlatego też, by tę możliwość zmniejszyć do minimum, celowe jest, w szczególności w wypadku, gdy wynik badania prowadzi do wykluczenia ojcostwa, co ma miejsce w nader nielicznych tylko wypadkach, przeprowadzenie badania dwukrotnie i to przez różne zakłady. W sprawie niniejszej Zakład Medycyny Sądowej w Szczecinie dokonał, jak to zdaje się wynikać z protokołu, dwukrotnego badania w odstępach półrocznych. Protokół badania oraz wynik jest jednak tylko jeden, co może wskazywać, że wynik pierwszego badania był utrwalony w sposób bliżej nie znany i wskutek tego nie podlegał kontroli sądu.Wobec tego przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Wojewódzki powtórnie przeprowadził badanie serologiczne krwi stron przez Zakład przy Akademii Medycznej we Wrocławiu.Z powyższych przyczyn, skoro zebrany w sprawie dotychczas materiał nie usunął wszelkich wątpliwości co do tego, czy istnieje niepodobieństwo, by powód był ojcem małoletniego pozwanego, zaskarżony wyrok nie może być utrzymany i z mocy art. 388 § 1 k.p.c. podlega uchyleniu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 62art. 388 § 1 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.