I CR 657/60

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa małoletniego Władysława i Jana Cz. przeciwko Państwowemu Zakładowi Ubezpieczeń - Dyrekcja Wojewódzka w L. o 108 000 zł, po rozpoznaniu rewizji powodów od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 12 kwietnia 1960 r., rewizję oddalił.Uzasadnienie faktycznePowód Jan Cz. domagał się w pozwie zasądzenia od Państwowego Zakładu Ubezpieczeń w L. kwoty 108 000 zł tytułem skapitalizowanej renty na rzecz swych małoletnich synów Władysława i Jana, przy czym w uzasadnieniu pozwu powód wyjaśnił, że w dniu 1 października 1951 r. synowie jego jako uczniowie szkoły w R. po powrocie ze szkoły do domu znaleźli zapalnik granatu, który w czasie manipulowania nim eksplodował powodując u chłopców ciężkie uszkodzenia ciała.Wobec tego zaś, że Państwowy Zakład Ubezpieczeń odmówił wypłaty wobec spóźnionego zgłoszenia i nie ubezpieczenia dzieci w dacie wypadku, powód w dniu 26 czerwca 1959 r. wniósł pozew niniejszy.Pozwany wniósł o oddalenie powództwa na tej podstawie, że synowie powoda nie byli ubezpieczeni oraz że powództwo jest spóźnione.Sąd Wojewódzki powództwo oddalił, ustalając na podstawie złożonych do akt sprawy dokumentów, że pierwszy wniosek kierownika szkoły, do której uczęszczali powodowie, o ubezpieczenie uczniów został zgłoszony do PZU w piśmie z dnia 1 grudnia 1951 r. podczas, gdy wypadek miał miejsce w dniu 1 października 1951 r. Odmienne zeznanie kierownika Szkoły św. B. nie może zdaniem Sądu Wojewódzkiego podważać wiarygodności podpisanego przez tegoż świadka pisma.W rewizji powodowie wnieśli o uchylenie lub zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa, zarzucając obrazę art. 242 § 1 i 336 § 2 k.p.c. (mylnie podano w rewizji art. 339 k.p.c.) przez nierozważenie okoliczności, że:1) wypadek powstał z winy przedstawicieli władzy państwowej wojskowej, którzy pozostawili w mieszkaniu niezabezpieczoną amunicję i2) składki ubezpieczeniowe były wpłacone w szkole od początku roku szkolnego 1951, zaniedbanie zaś kierownika szkoły polegające na spóźnionym zgłoszeniu ubezpieczenia w PZU nie może pozbawiać powodów prawa do uzyskania odszkodowania.Nadto skarżący zgłasza dowód, że św. Anieli W. i Jana T. na stwierdzenie, że było ciągłość ubezpieczenia od 1950 r. oraz że dzieci opłacały składki na początku roku szkolnego 1951 r.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Bezasadny jest pierwszy zarzut rewizji. Wina przedstawicieli władz wojskowych może uzasadniać odpowiedzialność Państwa za szkodę, w żadnym jednak razie nie może mieć wpływu na odpowiedzialność PZU opartą na umowie ubezpieczenia.Chybiony jest również drugi zarzut.Skutki ubezpieczenia w postaci odpowiedzialności PZU za szkodę powstają na skutek zawarcia umowy ubezpieczenia, którą w odniesieniu do uczniów szkoły zawiera kierownik szkoły. Fakt wpłacenia składek przez uczniów do kasy szkoły nie ma więc żadnego skutku w odniesieniu do zakładu ubezpieczeń i nie wywołuje skutków ubezpieczenia, dopóki nie nastąpi zgłoszenie do ubezpieczenia w PZU.Skoro Sąd Wojewódzki zgodnie z materiałem sprawy ustalił, że zgłoszenie to nastąpiło dopiero 1 grudnia 1951 r. trafnie uznał, że za szkodę powstałą przed zgłoszeniem pozwany zakład nie odpowiada.Wreszcie zgłoszenie w rewizji nowych dowodów bez wykazania, że dowody te nie mogły być powołane w pierwszej instancji, jest w świetle przepisu art. 18 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. niedopuszczalne i nie może uzasadniać uchylenia zaskarżonego wyroku.Należy przy tym jednak zauważyć, że z powołanych dwóch świadków św. Aniela W. była przesłuchana w pierwszej instancji, lecz nie stwierdziła okoliczności, któreby pozostawały w sprzeczności z ustaleniami zaskarżonego wyroku.Z wyżej przytoczonych przyczyn rewizja podlega z mocy art. 383 k.p.c. oddaleniu.