I CR 759/71

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Krajewski (sprawozdawca). Sędziowie: J. Policzkiewicz, Z. Trybulski.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Ludwika D. przeciwko Władysławowi B., Stanisławie W., Kazimierzowi D. i Tadeuszowi P. o zapłatę, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Powiatowego w Bydgoszczy z dnia 19 marca 1971 r.,uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePowód jest właścicielem domu objętego przepisami o publicznej gospodarce lokalami. Na skutek zatkania rur kanalizacyjnych na podwórzu nieruchomości powód był zmuszony kilkakrotnie korzystać z pomocy pogotowia miejskiego przedsiębiorstwa wodociągów i kanalizacji w celu usunięcia zatkań przewodów kanalizacyjnych, przy czym za dokonane usługi zapłacił kwotę 761,75 zł. Według stwierdzeń przedsiębiorstwa kanalizacyjnego przyczynę zapychania rur stanowi niewłaściwa eksploatacja domowych urządzeń sanitarnych, polegająca na wrzucaniu do przewodów kanalizacyjnych szmat, waty, twardych osadów itp.W związku z tym powód pozwał wszystkich lokatorów swego domu, domagając się solidarnego zasądzenia wydatkowanych przez niego kwot na usunięcie wspomnianych zatkań rur kanalizacyjnych.Sąd Powiatowy oddalił powództwo, reprezentując pogląd, że wydatki, których powód dochodzi, obciążają właściciela nieruchomości.W toku rozpoznawania rewizji powoda od powyższego wyroku Sąd Wojewódzki przedstawił Sądowi Najwyższemu w trybie art. 391 k.p.c. do rozstrzygnięcia następujące zagadnienie prawne:"Czy kosztami eksploatacji nieruchomości, obciążającymi właściciela nieruchomości, są także koszty usunięcia zapchania przez najemcę (nie ustalonego) rury kanalizacyjnej, znajdującej się poza obrębem lokali mieszkalnych, przedmiotami tego rodzaju jak szmaty, wata itp.?".Uzasadnienie prawnePo przejęciu sprawy do rozpoznania Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Stosownie do § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 1965 r. w sprawie czynszu najmu za lokale mieszkalne (Dz. U. Nr 35, poz. 224) wpływy z czynszu najmu przeznacza się na pokrycie kosztów eksploatacji i bieżących remontów budynków. Zakres kosztów eksploatacji określa § 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 5 sierpnia 1965 r. w sprawie określenia kosztów eksploatacji i bieżących remontów oraz drobnych napraw obciążających najemcę, zasad odnawiania lokali i wykonywania przez najemcę koniecznych napraw. (Dz. U. Nr 35, poz. 227), który za koszty eksploatacji budynków uważa: wydatki związane ze zwykłym zarządem nieruchomości, a w szczególności wydatki na utrzymanie czystości, wywóz śmieci, usuwanie fekalii, oczyszczanie ulic, wodę i kanalizację, oświetlanie pomieszczeń służących do wspólnego użytku, oczyszczanie kominów itp.Jednocześnie § 3 ust. 1 cytowanego ostatnio rozporządzenia zalicza do drobnych napraw obciążających najemcę m.in. usuwanie zatkań przewodów odpływowych urządzeń sanitarnych lokalu: zlewów, wanien itp. W świetle cytowanych przepisów przy zwykłej eksploatacji urządzeń wodno-kanalizacyjnych lokator ponosi jedynie koszty usuwania zatkań rur w obrębie swego lokalu, koszty zaś usuwania zapchań rur kanalizacyjnych poza pomieszczeniami lokatorów obciążają właściciela nieruchomości.Powstaje jednak zagadnienie, czy właściciel nieruchomości ma obowiązek ponoszenia kosztów usunięcia zapchań rur kanalizacyjnych na zewnątrz pomieszczeń zajmowanych przez lokatorów w sytuacji, gdy do zapchania tych rur dojdzie w wyniku nieprawidłowej eksploatacji urządzeń wodno-kanalizacyjnych przez lokatora, w szczególności na skutek wrzucenia do przewodu szmat, waty, twardych osadów itp., a więc w sytuacji sprzecznej z dyspozycją § 21 rozporządzenia Ministrów Budownictwa oraz Gospodarki Komunalnej z dnia 9 października 1956 r. w sprawie urządzeń instalacji wodociągowych i kanalizacyjnych (Dz. U. Nr 48, poz. 216), zabraniającego wrzucania takich przedmiotów do kanałów publicznych. Obowiązek bowiem przestrzegania tego zakazu obciąża zarówno właściciela nieruchomości, jak i lokatorów. W razie zatem wykazania, że do zatkania takich urządzeń doszło z winy lokatora, musi on ponieść koszty związane z usunięciem awarii.Reguła ta jednak nie uzasadnia wniosku, że jeżeli zatkanie przewodów na zewnątrz budynku nastąpiło wskutek wadliwej eksploatacji urządzeń wodno-kanalizacyjnych w obrębie lokalu nie ustalonego lokatora, to pozostali lokatorzy są zobowiązani do solidarnej odpowiedzialności za powstałą szkodę. Odpowiedzialność lokatora za tego rodzaju szkodę musi opierać się na zasadzie winy (art. 415 k.c.). W takim zaś wypadku na poszkodowanym ciąży obowiązek wskazania konkretnego sprawcy szkody.Ponieważ jednak sprawa w tym aspekcie nie została rozpoznana, zaskarżony wyrok z mocy art. 388 § 1 k.p.c. ulega uchyleniu.