I CSK 1142/23

WyrokIzba Cywilna2024-01-18

Skład orzekający: Jacek Grela

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie, w której skarżący powołuje się na istotne zagadnienia prawne, a także na potrzebę zapewnienia jednolitego orzecznictwa, Sąd Najwyższy powinien przyjąć skargę kasacyjną do rozpoznania, jeśli przedstawione problemy prawne zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu Najwyższego i TSUE?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego, które nie zostało jeszcze rozstrzygnięte w orzecznictwie, a które mogłoby przyczynić się do rozwoju prawa. Instytucja przedsądu, uregulowana w art. 3989 k.p.c., służy selekcji skarg kasacyjnych pod kątem realizacji celu, jakim jest zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości orzecznictwa, a nie rozpoznawanie sprawy w kolejnej instancji. W sytuacji, gdy problemy prawne podniesione w skardze zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, nie zachodzi podstawa do przyjęcia skargi do rozpoznania.
Stan faktyczny
Powodowie wytoczyli powództwo o zapłatę i ustalenie nieważności umowy kredytu hipotecznego. Sąd Okręgowy uznał umowę za nieważną i zasądził kwotę odsetek. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok częściowo, oddalając powództwo o odsetki za określony okres. Pozwany złożył skargę kasacyjną, powołując się na istotne zagadnienia prawne i potrzebę zapewnienia jednolitego orzecznictwa. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powodów koszty postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

I CSK 1142/23 POSTANOWIENIE 18 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Jacek Grela na posiedzeniu niejawnym 18 stycznia 2024 r. w Warszawie w sprawie z powództwa R. P. i K. P. przeciwko Bank spółce akcyjnej w W. o zapłatę i ustalenie, na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 6 września 2022 r., I ACa 366/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od pozwanego na rzecz powodów 5400 (pięć tysięcy czterysta) zł kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty. UZASADNIENIE Wyrokiem z 21 grudnia 2021 r. Sąd Okręgowy w Warszawie ustalił, że umowa kredytu hipotecznego w walucie wymienialnej zawarta 17 czerwca 2008 r. pomiędzy poprzednikiem prawnym Bank S.A. z siedzibą w W. a R. P. i K. P. jest nieważna w całości; zasądził od pozwanego łącznie na rzecz powodów 82 359, 64 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 22 października 2020 r. do dnia zapłaty, a w pozostałym zakresie powództwo oddalił. I CSK 1142/23 2 Wyrokiem z 6 września 2022 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie zmienił wyrok Sądu Apelacyjnego w punkcie drugim częściowo w ten sposób, że oddalił powództwo o zapłatę odsetek ustawowych za opóźnienie od 82 359,64 zł od 22 października 2020 r. do 7 grudnia 2021 r. oraz oddalił apelację w pozostałym zakresie. W skardze kasacyjnej pozwany, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazał na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Zdaniem skarżącego w sprawie występują istotne zagadnienia prawne. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania w I CSK 1142/23 3 sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05; z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18). Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że powyższa przesłanka nie została wykazana. W skardze kasacyjnej nie powołano argumentów, które mogłyby świadczyć, że w sprawie spełniona została któraś z przesłanek przyjęcia sprawy do rozpoznania, a przedstawione problemy prawne, dotyczące umowy kredytu, zostały już rozstrzygnięte w wyrokach Sądu Najwyższego: z 18 maja 2022 r., II CSKP 972/22; z 18 maja 2022 r., II CSKP 1030/22 i z 17 marca 2022 r., II CSKP 474/22 oraz w wyroku TSUE z 8 września 2022 r. (C-80/21, C-81/21, C-82/21, Deutsche Bank Polska i Bank Millennium). Powołanie przez skarżącego, obok pkt 1 z art. 3989 § 1 k.p.c., także pkt 2 występującego w tym samym artykule nie jest zrozumiałe, skoro nie towarzyszy temu żadne uzasadnienie, a pkt 1 i 2 dotyczą różnych przyczyn składania wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności, które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 w zw z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. [S.J.] (r.g.) I CSK 1142/23 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 108 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1 pkt 1§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy