I CSK 148/23
WyrokIzba Cywilna2024-05-13
Skład orzekający: Beata Janiszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego od strony przeciwnej podlega uwzględnieniu, jeśli strona wnioskująca pierwotnie domagała się zasądzenia tych kosztów od Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego od strony przeciwnej podlega oddaleniu, jeśli strona wnioskująca pierwotnie domagała się zasądzenia tych kosztów od Skarbu Państwa, a żądanie to zostało już rozpoznane. Uzupełnienie postanowienia jest możliwe tylko w ściśle określonych przypadkach, takich jak nieorzeczenie o całości żądania, o natychmiastowej wykonalności lub niezamieszczenie obligatoryjnego orzeczenia z urzędu. W sytuacji, gdy strona reprezentowana jest przez adwokata z urzędu, sąd orzeka o kosztach na wniosek, a nie z urzędu.Stan faktyczny
Powód R. S. wniósł o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego z 18 marca 2024 r. o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego od pozwanych. Pierwotnie powód domagał się zasądzenia tych kosztów od Skarbu Państwa, co zostało oddalone przez Sąd Najwyższy. Sąd Najwyższy uznał, że powód był stroną wygrywającą, ponieważ oddalono skargę kasacyjną pozwanych, co umożliwiałoby mu dochodzenie zwrotu kosztów od pozwanych na zasadach ogólnych. Jednakże, ponieważ pierwotne żądanie dotyczyło Skarbu Państwa i zostało już rozpoznane, a nie było wniosku o zasądzenie kosztów od pozwanych w ramach pierwotnego postępowania, wniosek o uzupełnienie postanowienia został oddalony.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek powoda o uzupełnienie postanowienia.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 148/23 POSTANOWIENIE 13 maja 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Beata Janiszewska na posiedzeniu niejawnym 13 maja 2024 r. w Warszawie w sprawie z powództwa R. S., R. S.1 i M. K. przeciwko B. N. i J. N. o uzgodnienie treści ksiegi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, na skutek wniosku powoda R. S. o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego z 18 marca 2024 r. I CSK 148/23, oddala wniosek. UZASADNIENIE Powód R. S., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu adwokata L. A., wniósł o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego z 18 marca 2024 r., I CSK 148/23, o orzeczenie w przedmiocie zasądzenia kosztów postępowania (kosztów zastępstwa procesowego) od pozwanych na rzecz wnioskodawcy (powoda w sprawie). Wcześniej, w odpowiedzi na skargę kasacyjną, powód - w zakresie kosztów procesu – wniósł wyłącznie o „zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów zastępstwa z urzędu nieopłaconych nawet w części […]”. Wniosek ten został oddalony ww. postanowieniem Sądu Najwyższego ze wskazaniem, że podlegałby on uwzględnieniu wyłącznie w razie uznania powoda R. S. za stronę przegrywającą. Skoro jednak orzeczono o odmowie przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej złożonej pozwanych, czyli przeciwników procesowych powoda, to należało uznać,
I CSK 148/23 2 że powód był osobą wygrywającą spór. Mógł zatem na ogólnych zasadach (art. 98 § 1 k.p.c.) uzyskać zwrot kosztów zastępstwa procesowego od pozwanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o uzupełnienie postanowienia podlegał oddaleniu. Stosownie do art. 351 § 1 k.p.c. strona może w ciągu dwóch tygodni od ogłoszenia wyroku, a gdy doręczenie wyroku następuje z urzędu – od jego doręczenia, zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości żądania, o natychmiastowej wykonalności albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Na mocy art. 361 k.p.c. unormowanie to znajduje odpowiednie zastosowanie do postanowień. Z przytoczonego wyżej przepisu wynika, że orzeczenie podlega uzupełnieniu w trzech przypadkach – (1) gdy sąd nie orzekł o całości żądania, (2) gdy nie rozstrzygnął o natychmiastowej wykonalności albo (3) nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Z oczywistych względów w sprawie nie występuje drugi z opisanych tu przypadków, dotyczący rozstrzygnięcia o natychmiastowej wykonalności orzeczenia. Nie ma także miejsca trzecia z wymienionych sytuacji; w razie bowiem reprezentowania strony – jak w niniejszej sprawie – przez adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego, o kosztach sąd orzeka na wniosek, a nie z urzędu (art. 109 § 1 zd. 2 k.p.c.). Wniosek powoda o uzupełnienie postanowienia byłby więc uzasadniony tylko w wymienionym jako pierwszy wariancie nieorzeczenia przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z 18 marca 2024 r. o całości żądania, czyli pominięcia zgłoszonego przez powoda (obecnego wnioskodawcę) żądania zasądzenia kosztów od pozwanych jako przeciwników procesowych, którzy przegrali spór. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w sprawie, gdyż, jak wskazano na wstępie, powód zgłosił jedynie żądanie o „zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów zastępstwa z urzędu nieopłaconych nawet w części”. To żądanie zostało już jednak rozpoznane (oddalone) postanowieniem z 18 marca 2024 r. W konsekwencji należało uznać, że w sprawie nie zachodzi obecnie przypadek nieorzeczenia
I CSK 148/23 3 o całości żądania, wobec czego wniosek o uzupełnienie postanowienia podlegał oddaleniu. Uzupełniająco należy dodać, że wniosek o przyznanie kosztów od strony przeciwnej może zostać zgłoszony jedynie do chwili zakończenia postępowania. W razie natomiast niezgłoszenia takiego wniosku roszczenie o zwrot kosztów wygasa (art. 109 § 1 zd. 1 in principio k.p.c.). Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 351 § 1 w zw. z art. 361 k.p.c., orzeczono, jak w sentencji postanowienia. [SOP] [ms]
Powiązane orzeczenia
- II CZ 64/17 2017-12-19Czy wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego udzielonego z urzędu, może być uwzględniony, gdy pełnomocnik działał z wybor…
- I UZ 1/17 2017-08-29Czy wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej może być uwzględniony, jeśli strona domagała się zasądzenia tych kosztów od przeciwnika procesowego, a jej środe…
- I BP 5/13 2014-01-09Czy wniosek o uzupełnienie wyroku Sądu Najwyższego w przedmiocie kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia zasługuje na uwzględnienie, jeśli wyrok nie…
- II CSKP 1328/22 2022-04-06Czy wniosek o uzupełnienie wyroku Sądu Najwyższego w przedmiocie zasądzenia kosztów postępowania podlega uwzględnieniu, jeśli strona nie złożyła skutecznie pisma procesowego, od którego uzależnione było przyznanie tych k…
- I CNP 79/24 2026-07-14Czy wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego w przedmiocie kosztów postępowania skargowego, złożony po terminie, może zostać uwzględniony?
Powołane przepisy
art. 98 § 1 KPCart. 351 § 1 KPCart. 361 KPCart. 109 § 1art. 351 § 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy