I CSK 1505/25

WyrokIzba Cywilna2025-07-16

Skład orzekający: Marcin Trzebiatowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty jedynie na ogólnym stwierdzeniu oczywistej zasadności skargi bez przedstawienia argumentacji, spełnia wymogi formalne?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy podkreślił, że odwołanie się do przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga przedstawienia, w czym ta oczywistość się wyraża, oraz argumentacji wykazującej, że skarga jest rzeczywiście oczywiście uzasadniona. Chodzi o wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego, widocznej prima facie, które spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Samo stwierdzenie oczywistej zasadności bez dalszych wyjaśnień nie jest wystarczające.
Stan faktyczny
Uczestniczka V.B. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia o umieszczeniu jej w szpitalu psychiatrycznym bez zgody. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania uzasadniła oczywistą zasadnością, a ewentualnie występowaniem istotnego zagadnienia prawnego. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy postanowienie Sądu pierwszej instancji, opierając się na opinii biegłego psychiatry wskazującej na organiczne zaburzenia osobowości, pogorszenie stanu psychicznego, dezorganizację zachowania oraz bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia uczestniczki.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i przyznał adwokatowi koszty nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

I CSK 1505/25 POSTANOWIENIE 16 lipca 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Trzebiatowski na posiedzeniu niejawnym 16 lipca 2025 r. w Warszawie w sprawie z wniosku D. w Ł. z udziałem V.B. o umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym bez zgody, na skutek skargi kasacyjnej V.B. od postanowienia Sądu Okręgowego w Łodzi z 2 grudnia 2024 r., XII Ca 274/24, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. przyznaje adwokat H.S. Skarbu Państwa-Sądu Okręgowego w Łodzi kwotę 120,00 (sto dwadzieścia) zł, powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej uczestniczce z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. (M.K.) UZASADNIENIE I CSK 1505/25 2 Uczestniczka V.B. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Łodzi z 2 grudnia 2024 r. Wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania uzasadniła oczywistą zasadnością skargi kasacyjnej, a ewentualnie - w przypadku niepodzielenia przez Sąd Najwyższy oceny skarżącej co do oczywistej zasadności skargi kasacyjnej - wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na występowanie istotnego zagadnienia prawnego i potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury odwołanie się do przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga przedstawienia, w czym wyraża się „oczywista zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że istotnie skarga jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, niepubl.). Celem sformułowania powyższej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest wykazanie jedynie oczywistego naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacji, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12, niepubl.). Treść uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przekonuje o jej oczywistej zasadności. Poza powołaniem się na przesłankę oczywistej zasadności skarżąca nie przedstawiła żadnej argumentacji, w czym jej zdaniem oczywistość skargi miałaby się przejawiać. Należy podkreślić, że Sąd pierwszej instancji stwierdzając, że istnieją przesłanki do przyjęcia uczestniczki do szpitala psychiatrycznego bez zgody, zasięgnął opinii biegłego psychiatry, z której wynika, iż u uczestniczki występują zaburzenia psychiczne (tzw. organiczne zaburzenia osobowości z zespołem amnestycznym) i z tego powodu jest ona od około 10 lat leczona psychiatrycznie. Biegły ocenił, że w ostatnim czasie nastąpiło pogorszenie jej stanu psychicznego, nastąpiła wyraźna dezorganizacja zachowania. Podczas badania uczestniczki […] I CSK 1505/25 3 lekarze dyżurni uznali, że z powodu wyraźnego pogorszenia jej stanu psychicznego i deklarowanych zamiarów ‘S’ wymagała ona ponownie leczenia psychiatrycznego w oddziale stacjonarnym. Uczestniczka wyraziła zgodę na hospitalizację w klinice, ale zgoda ta budziła wątpliwości co do świadomej decyzji. W ocenie biegłego psychiatry przyjęcie uczestniczki do kliniki psychiatrycznej było wówczas w pełni uzasadnione, gdyż z powodu znacznego pogorszenia stanu psychicznego (dezorganizacji zachowania, deklarowanych zamiarów ‘S’) znajdowała się w stanie bezpośredniego zagrożenia dla swojego zdrowia i życia. Sąd drugiej instancji podzielił ustalenia faktyczne i prawne Sądu pierwszej instancji, podkreślając przy tym, że po przyjęciu do szpitala stan psychiczny uczestniczki był zły, deklarowała zamiary samobójcze, nie chciała wrócić do domu, znajdowała się w stanie, który bezpośrednio zagrażał jej zdrowiu i życiu. Mając powyższe na uwadze brak jest jakichkolwiek podstaw, aby twierdzić, że w niniejszej sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa, a tym samym nie można przyjąć, że przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania została w sposób właściwy wykazana. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). (M.K.) [SOP]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 2 KPC§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy