I CSK 1566/22
WyrokIzba Cywilna2022-09-22
Skład orzekający: Grzegorz Misiurek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niewyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, mimo zgłoszenia wniosku o jego wyłączenie, stanowi nieważność postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. i uzasadnia przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że niewyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy na wniosek strony nie stanowi nieważności postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. Nieważność tę powoduje jedynie rozpoznanie sprawy przez sędziego, co do którego zapadło orzeczenie o jego wyłączeniu lub wniosek o wyłączenie nie został rozpoznany, a nie sytuacja, gdy wniosek o wyłączenie nie został uwzględniony. Ponadto, zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych i oceny dowodów nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Powództwo o zapłatę zostało wniesione przez J. M. przeciwko A. S. Sąd Okręgowy w Sieradzu wydał wyrok, od którego pozwany wniósł skargę kasacyjną. Skarżący domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na nieważność postępowania wynikającą z faktu, że sędziowie nie wyłączyli się od rozpoznania sprawy mimo wniosku o ich wyłączenie. Skarżący podniósł również zarzuty dotyczące wykładni instytucji zadatku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 1566/22 POSTANOWIENIE Dnia 22 września 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z powództwa J. M. przeciwko A. S. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 września 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 9 czerwca 2021 r., sygn. akt I Ca 353/19, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania w oparciu o trzecią spośród wymienionych przesłanek. Wskazał na nieważność postępowania wynikającą z faktu, że pozwani przez niego sędziowie nie wyłączyli się od rozpoznania sprawy i to mimo zgłoszenia wniosku o ich wyłączenie, przez co naruszono zasadę sprawiedliwego, rzetelnego oraz uczciwego procesu. Ponadto zdaniem skarżącego skarga kasacyjna powinna zostać zweryfikowana w zakresie
2 tego, czy jeżeli strony wyraźnie zaznaczyły w pisemnej umowie, że chcą zastosować instytucję zadatku to należy badać, jak rozumiała tę kwestię powódka, która podpisywała umowę sporządzoną przez strony. Zgodnie z art. 379 pkt 4 k.p.c., nieważność postępowania zachodzi, jeżeli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy. Użycie w tym przepisie sformułowania "wyłączony z mocy ustawy" jednoznacznie wskazuje, że nie chodzi o kwestię związaną z wyłączeniem sędziego od rozpoznania sprawy na wniosek strony lub żądanie sędziego w związku z wystąpieniem okoliczności, o których mowa w art. 49 k.p.c. W judykaturze wyrażono pogląd, że jedynie rozpoznanie sprawy z naruszeniem art. 50 § 3 k.p.c. przez sędziego, co do którego następnie zapadło orzeczenie o jego wyłączeniu lub wniosek o wyłączenie oparty na art. 49 k.p.c. nie został w ogóle rozpoznany, należy uznać za rozpoznanie sprawy przez sędziego wyłączonego z mocy ustawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 27 marca 2019 r., II UK 90/18, nie publ.). W konkretnym stanie faktycznym sytuacja taka nie wystąpiła. Oznacza to, przesłanka wskazana we wniosku skarżącego o przyjęcie jego skargi kasacyjnej do rozpoznania nie została spełniona. Ponadto należy przypomnieć, iż - stosownie do art. 3983 § 3 k.p.c. - podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Tymczasem skarżący w skardze kasacyjnej podjął próbę podwazenia ustaleń dokonanych przez Sąd drugiej instancji oraz ocenę dowodów. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). [as]
Powiązane orzeczenia
- I CSK 643/17 2018-03-23Czy postanowienie Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej i oddaleniu wniosku o przyznanie kosztów postępowania powinno zostać uzupełnione o rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy…
- I CSK 4072/23 2026-03-11Czy w przypadku odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy, pełnomocnikowi z urzędu przysługują koszty nieopłaconej pomocy prawnej, a jeśli tak, to w jakiej wysokości i kto je ponosi?
- I CSK 6862/22 2023-11-16Czy Sąd Najwyższy powinien uzupełnić swoje postanowienie o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej o rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu?
- I UK 74/17/1 2017-07-18Czy Sąd Najwyższy powinien uzupełnić postanowienie o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej o rozstrzygnięcie dotyczące kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu?
- I CSK 519/17 2018-01-10Czy w przypadku odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, Sąd Najwyższy może odstąpić od obciążenia skarżącego kosztami postępowania kasacyjnego?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 379 pkt 4 KPCart. 49 KPCart. 50 § 3 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy