I CSK 1623/22
WyrokIzba Cywilna2022-05-20
Skład orzekający: Władysław Pawlak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca wykładni przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, w szczególności oceny operatów szacunkowych, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie przesłanki potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawiając przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania stwierdził, że nie została spełniona przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Wskazał, że oparcie wniosku o przyjęcie skargi na potrzebie wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie wymaga wykazania, że określony przepis prawa nie doczekał się wykładni lub niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych. Sąd Najwyższy podkreślił, że wątpliwości podnoszone przez skarżącego w zakresie wykładni art. 78 ust. 1 i 2 w zw. z art. 157 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami były już przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego, w tym uchwały III CZP 111/13 i wyroku I CSK 45/09, co wyklucza istnienie przesłanki uzasadniającej przyjęcie skargi.Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Skarżący oparł wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej na potrzebie wykładni przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności art. 157 ust. 1a w brzmieniu obowiązującym przed jego uchyleniem, dotyczących oceny operatów szacunkowych, na których oparto wypowiedzenia opłaty rocznej. Powód argumentował, że negatywna ocena operatu szacunkowego przez Komisję Arbitrażową czyni wypowiedzenie opłaty bezskutecznym. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 2700 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 1623/22 POSTANOWIENIE Dnia 20 maja 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Władysław Pawlak w sprawie z powództwa W.J. P. spółki jawnej w W. (poprzednio P. […] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w W.) przeciwko Miastu W. o ustalenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 maja 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt VI ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) zł, tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną powoda W.J. P. sp. j. w W. (poprzednio P. […] sp. z o.o. sp. kom. w W.) od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt I ACa […] Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
2 potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, Nr 4, poz. 53). Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147). Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Przesłanka ta nie została jednak spełniona. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca
3 2008 r., III CSK 104/08, nie publ., z dnia 26 czerwca 2015 r., III CSK 77/15, nie publ., z dnia 20 maja 2016 r., V CSK 692/15, nie publ.). Według powoda zachodzi potrzeba wykładni art. 78 ust. 1 i 2 w zw. z art. 157 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej: „u.g.n.”), przy czym w zakresie art. 157 ust. 1a u.g.n. w brzmieniu obowiązującym przed jego uchyleniem z dniem 1 września 2017 r. w zakresie, w jakim operaty szacunkowe, na których oparte były wypowiedzenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego zostały następnie w toku postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym - toczącym się na skutek wniosku użytkownika wieczystego o ustalenie, że aktualizacja tej opłaty jest niezasadna - ocenione negatywnie i od tego momentu utraciły charakter opinii o wartości nieruchomości, tj. opinii wydanych przed 1 września 2017 r., kiedy obowiązywał art. 157 ust. 1a u.g.n. W ocenie skarżącego w sytuacji, gdy operat szacunkowy, na którym właściciel nieruchomości oparł wypowiedzenie dotychczasowej stawki opłaty rocznej, został negatywnie oceniony przez Komisję Arbitrażową przy […] Stowarzyszeniu Rzeczoznawców Majątkowych, to tym samym bezskuteczne staje się wypowiedzenie opłaty rocznej. Powyższe wątpliwości, o czym jest mowa w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, były już przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego, i tak w uchwale z dnia 7 lutego 2014 r., III CZP 111/13 wyjaśniono, że w sprawie wszczętej na podstawie wniosku, o którym stanowi art. 78 ust. 2 u.g.n., sąd rozpoznaje kwestię aktualizacji opłaty rocznej na skutek wypowiedzenia jej dotychczasowej wysokości przez właściciela nieruchomości i określa wysokość należnej opłaty obowiązującej od dnia 1 stycznia roku następującego po dokonaniu wypowiedzenia, przy czym sąd nie może ograniczyć się do oceny skuteczności lub bezskuteczności wypowiedzenia wysokości opłaty rocznej, lecz powinien określić wysokość tej opłaty w sposób wiążący dla stron stosunku użytkowania wieczystego, bowiem swoim orzeczeniem o charakterze konstytutywnym zastępuje odpowiednie oświadczenie woli użytkownika wieczystego. Ponadto jak Sąd Najwyższy wskazał w wyroku z dnia 23 września 2009 r., I CSK 45/09, w postępowaniu o ustalenie
4 wysokości opłaty rocznej wystąpienie przesłanek aktualizacji opłaty rocznej może być dowodzone przez właściciela nieruchomości przy pomocy wszelkich dostępnych środków dowodowych dopuszczonych w postępowaniu rozpoznawczym. Z tych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, a o kosztach postępowania kasacyjnego orzekł na podstawie art. 98 § 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c., art. 398²¹ k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c. Na zasądzone koszty składa się wynagrodzenie za zastępstwo procesowe ustalone według minimalnej stawki taryfowej (§ 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 oraz § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, jedn. tekst: Dz. U. z 2018, poz. 265). a.s.
Powiązane orzeczenia
- V CSK 669/13 2014-07-09Czy skarga kasacyjna dotycząca sposobu ustalenia wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, gdy zaktualizowana opłata przewyższa dwukrotnie dotychczasową, może zostać przyjęta do rozpoznania ze względu na…
- II CSK 509/14 2015-03-24Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w or…
- I CSK 526/23 2024-02-21Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., w szczególności czy istnieje istotne zagadnienie prawne lub potrzeba wykładni przepisów prawa budzących poważne wątp…
- II CSK 212/18 2018-11-06Czy skarga kasacyjna oparta na przesłance oczywistej zasadności, powołująca się na naruszenie art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez błędne określenie początku biegu terminu do złożenia przez użytkowni…
- III CSK 154/15 2015-09-08Czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, co uza…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 78 ust. 1art. 157 ust. 1art. 78 ust. 2art. 3989 § 2 KPCart. 98 § 3 KPCart. 99 KPCart. 398art. 391 § 1 KPC§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy