I CSK 1878/25
WyrokIzba Cywilna2025-10-21
Skład orzekający: Ewa Stefańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca zniesienia wspólności ustawowej małżeńskiej, oparta na zarzucie rażącego naruszenia art. 52 k.r.o., spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania z uwagi na oczywistą zasadność?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawiając przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania stwierdził, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej wymaga wykazania rażącego naruszenia przepisów prawa lub podstawowych zasad prawa, widocznego od razu i nie wymagającego głębszej analizy. Brak przekonującego wywodu prawnego we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, który wykazywałby istnienie takiego stanu rzeczy w stosunku do zaskarżonego orzeczenia, uniemożliwia przyjęcie skargi. Wykładnia art. 52 k.r.o. dokonana przez sąd drugiej instancji, w kontekście faktycznej separacji małżonków uniemożliwiającej współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym, nie stanowiła konsekwencji jaskrawych błędów w wykładni prawa materialnego lub procesowego.Stan faktyczny
Powód wniósł o zniesienie wspólności ustawowej małżeńskiej. Sąd pierwszej instancji uwzględnił powództwo, jednak Sąd Okręgowy zmienił wyrok, oddalając powództwo. Powód wniósł skargę kasacyjną, zarzucając rażące naruszenie art. 52 k.r.o. poprzez błędne uznanie braku podstaw do ustanowienia rozdzielności majątkowej. Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 1878/25 POSTANOWIENIE 21 października 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Ewa Stefańska na posiedzeniu niejawnym 21 października 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa R.L. przeciwko M.L. o zniesienie wspólności ustawowej małżeńskiej, na skutek skargi kasacyjnej R.L. od wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku z 29 listopada 2024 r., IV Ca 452/24, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od R.L. na rzecz M.L. kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. (M.T.) UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Słupsku zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Chojnicach w ten sposób, że w punkcie pierwszym - oddalił powództwo; zaś w punkcie drugim - zasądził koszty procesu. Powód w skardze kasacyjnej powołał podstawę przewidzianą w art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c., a we wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania wskazał przyczynę objętą art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Stwierdził, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, z uwagi na to, że sąd dopuścił się rażącego naruszenia
I CSK 1878/25 2 art. 52 k.r.o. uznając, że w okolicznościach sprawy brak jest podstaw do uznania, iż istnieją ważne powody uzasadniające ustanowienie rozdzielności majątkowej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ukształtowana została jako nadzwyczajny środek prawny służący od prawomocnych orzeczeń, którego celem jest ochrona interesu publicznego, polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Założenie to może być zrealizowane jedynie poprzez powołanie i uzasadnienie istnienia co najmniej jednej z przesłanek wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. Nie jest rolą Sądu Najwyższego, nie będącego trzecią instancją sądową, korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej sprawie, nawet gdyby w rzeczywistości miały one miejsce. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej objęta art. 3989§ 1 pkt 4 k.p.c. wymaga od skarżącego wykazania, że zaskarżone orzeczenie zapadło z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad prawa, widocznym od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy i dłuższych dociekań. Naruszenie prawa powinno mieć charakter szczególny i kwalifikowany (zob. postanowienia SN: z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; z 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07; z 23 listopada 2010 r., III UK 10/11). Analiza uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwala na stwierdzenie, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Brak w nim przekonywującego wywodu prawnego o zaistnieniu takiego stanu rzeczy w stosunku do zaskarżonego orzeczenia. W judykaturze, w kontekście wykładni art. 52 k.r.o., prezentowany jest jednolity pogląd, że faktyczna separacja małżonków może być ważnym powodem do zniesienia wspólności majątkowej małżeńskiej, jeżeli uniemożliwia im współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym, a zatem taka separacja faktyczna, która skutkuje trwałym zerwaniem wszelkich stosunków majątkowych stron i brakiem możliwości podejmowania wspólnych decyzji gospodarczych. Wynik badania wniosku i jego argumentacji, na tle podstawy skargi kasacyjnej oraz motywów zaskarżonego wyroku, nie prowadzi
I CSK 1878/25 3 do oceny, iż dokonana przez niego wykładnia art. 52 k.r.o. stanowi konsekwencję jaskrawych błędów w zakresie wykładni prawa materialnego albo procesowego, które współkształtowały jego treść. W szczególności nie doszło do wydania orzeczenia przy zastosowaniu wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią, przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym. W postępowaniu przed Sądem drugiej instancji nie doszło do nieważności postępowania, której przyczyny Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę z urzędu, stosownie do art. 39813 § 1 k.p.c. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 39821 k.p.c., z uwzględnieniem § 4 ust. 1 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. (M.T.) [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I CSK 3700/24 2025-10-21Czy wstąpienie Prokuratora do postępowania kasacyjnego jest dopuszczalne po raz pierwszy?
- I CSK 1985/25 2025-10-21Czy wstąpienie prokuratora do postępowania kasacyjnego jest dopuszczalne po raz pierwszy?
- I CSK 1853/25 2025-10-21Czy wstąpienie prokuratora do postępowania kasacyjnego jest dopuszczalne, jeśli następuje ono po raz pierwszy w tym postępowaniu?
- I CSK 1931/25 2025-10-21Czy wstąpienie prokuratora do postępowania kasacyjnego jest dopuszczalne po raz pierwszy?
- I CSK 1960/25 2025-10-21Czy wstąpienie prokuratora do postępowania kasacyjnego jest dopuszczalne, jeśli następuje ono po raz pierwszy w tym stadium postępowania?
Powołane przepisy
art. 3983 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 52 KROart. 3989 § 1 KPCart. 3989§ 1 pkt 4 KPCart. 39813 § 1 KPCart. 98art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1 pkt 1§ 1 pkt 4§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy