I CSK 21/25

I CSK 21/25 POSTANOWIENIE 27 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk na posiedzeniu niejawnym 27 listopada 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa J.J. przeciwko K.K. i P. spółce akcyjnej w W. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej J.J. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 31 maja 2024 r., I ACa 731/22, I. odrzuca skargę kasacyjną; II. oddala wniosek pozwanego P. spółki akcyjnej w W. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. a.w. UZASADNIENIE Wyrokiem z 19 maja 2022 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach oddalił powództwo J.J. przeciwko K.K., P. spółce akcyjnej w W. (pkt I) i nie obciążył J.J. kosztami procesu na rzecz pozwanych (pkt II). Wyrokiem z 31 maja 2024 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie oddalił apelację powódki (pkt I), orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego (pkt II-III), rozstrzygnął o zażaleniach wniesionych przez strony (pkt IV-VIII), orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego (pkt IX) i odstąpił od obciążenia powódki I CSK 21/25 2 nieuiszczoną opłatą od apelacji (pkt X). Od powyższego orzeczenia skargę kasacyjną wywiodła powódka, podając, że na podstawie art. 3981 § 1 k.p.c. zaskarża w całości wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie, a po przytoczeniu podstaw kasacyjnych wniosła „o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów postępowania kasacyjnego”. W odpowiedzi na skargę kasacyjną P. spółka akcyjna w W. domagał się wydania postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, oddalenia skargi kasacyjnej w przypadku przyjęcia jej do rozpoznania i zasądzenia od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3984 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna powinna zawierać: 1) oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3) wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany. Na mocy art. 3985 § 1 k.p.c. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie, w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem stronie skarżącej. Na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. Sąd drugiej instancji odrzuca skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu, skargę niespełniającą wymagań określonych w art. 3984 § 1, nieopłaconą oraz skargę, której braków nie usunięto w terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalną. Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną, która podlegała odrzuceniu przez sąd drugiej instancji, albo zwraca ją temu sądowi w celu usunięcia dostrzeżonych braków. Zarówno wskazanie czy orzeczenie zaskarżone jest w całości, czy w części, jak też wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany należą do elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej, bez których nadzwyczajny środek zaskarżenia traci swą istotę. Elementy te są ze sobą ściśle sprzężone, dlatego w orzecznictwie wymaga się ich bezwzględnej spójności redakcyjnej. W przypadku, gdy zachodzi rozbieżność I CSK 21/25 3 pomiędzy wymienionymi elementami, nie sposób twierdzić, że zakres zaskarżenia związany jest z zakresem wniosku kasacyjnego. Konieczne jest przy tym takie skonstruowanie skargi kasacyjnej, żeby zakresy te wynikały z bezpośrednio z jej treści, a Sąd Najwyższy nie był obciążony ich określeniem lub doprecyzowaniem w drodze jakichkolwiek zabiegów interpretacyjnych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 sierpnia 2020 r., I CSK 107/20; postanowienie Sądu Najwyższego z 31 maja 2011 r., II CSK 688/10, postanowienie Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2011 r., V CSK 272/10, postanowienie Sądu Najwyższego z 21 marca 2000 r., II CKN 711/00). Skarżąca nie wypełniła wymogów formalnych skargi kasacyjnej, które decydują o jej istnieniu. Sformułowanie zawarte w skardze kasacyjnej, zgodnie z którym autor skargi kasacyjnej „wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku” i nie określa zakresu żądanego uchylenia i zmiany jest obarczone wadliwością. Skarżący powinien bowiem wprost wskazać czy domaga się uchylenia wyroku w całości czy w części (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 5 grudnia 2024 r., I CSK 4534/23). Sąd Najwyższy nie jest zaś władny zastąpić stronę i samodzielnie przyjąć żądanego zakresu, gdyż sformalizowanie postępowania kasacyjnego wyklucza analizę treści skargi pod kątem sprzężenia zakresu zaskarżenia i wniosku kasacyjnego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 października 2013 r., III CZ 52/13). Z tych względów Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną (art. 3986 § 3 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł w pkt II sentencji postanowienia. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany domagał się jedynie jej odmowy albo oddalenia, czyli wniosek ten mógłby zostać rozpoznany dopiero na etapie postępowania przedsądowego albo właściwego postępowania kasacyjnego, który rozpocząłby się na skutek przyjęcia skargi kasacyjnej. Jednocześnie pozwany nie domagał się odrzucenia skargi kasacyjnej, a zatem nie spostrzegł, że zachodziły okoliczności, o których mowa w art. 3986 § 3 k.p.c. Tym samym, Sąd Najwyższy podzielił pogląd, że nie ma podstaw do przyznania takich kosztów stronie, która w odpowiedzi na skargę I CSK 21/25 4 kasacyjną nie dostrzegła wady skargi prowadzącej do jej odrzucenia (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 8 sierpnia 2012 r., II CSK 112/12, postanowienie Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2002 r., III CKN 563/01). a.w. [SOP]