I CSK 2106/26
PostanowienieIzba Cywilna2026-10-20
Skład orzekający: Mariusz Załucki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna zawierająca wniosek o częściową zmianę orzeczenia, bez wniosku o jego uchylenie, spełnia wymogi formalne skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna musi zawierać wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia. Wniosek o częściową zmianę orzeczenia, bez jednoczesnego wniosku o jego uchylenie, nie spełnia wymogów formalnych skargi kasacyjnej i skutkuje jej odrzuceniem. Sąd Najwyższy jest sądem prawa, a nie sądem faktu, i nie posiada kompetencji do merytorycznej zmiany zaskarżonych orzeczeń bez ich uprzedniego uchylenia.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności. Skarżąca sformułowała wniosek o częściową zmianę zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną i oddalił wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 2106/26
POSTANOWIENIE
20 października 2026 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Mariusz Załucki
na posiedzeniu niejawnym 20 października 2026 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku M.J.
z udziałem M.W. i B.W.
o dział spadku po H.W. i zniesienie współwłasności,
na skutek skargi kasacyjnej M.J.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej
z 22 stycznia 2026 r., II Ca 838/25,
1. odrzuca skargę kasacyjną.
2. oddala wniosek o zasadzenie kosztów postępowania
kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wnioskodawczyni M.J. wywiodła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu
Okręgowego w Bielsku-Białej z 22 stycznia 2026 r., wydanego w sprawie o dział
spadku i zniesienie współwłasności.
Skarżąca sformułowała wniosek o częściową zmianę zaskarżonego
postanowienia w sposób wskazany we wniosku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Do elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej należą: 1) oznaczenie
orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone
I CSK 2106/26 2
w całości czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie oraz
3) wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu
żądanego uchylenia i zmiany (art. 3984 § 1 k.p.c.). Brak lub nieprecyzyjne
sformułowanie któregokolwiek z elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej
skutkuje odrzuceniem środka zaskarżenia a limine, bez wezwania do uzupełnienia
braków (zob. np. postanowienia SN z 16 grudnia 2025 r., I CSK 3456/24; z 3 lutego
2026 r., I CSK 3112/25; z 14 maja 2026 r., I CSK 2768/24; z 11 czerwca 2026 r.,
II NSK 39/24 oraz z 14 lipca 2026 r., I CSK 1478/26)
Skargę kasacyjną charakteryzuje bowiem wysoki stopień sformalizowania,
wynikający z ograniczonej kognicji Sądu Najwyższego (art. 3983 § 3 k.p.c. oraz art.
39813 § 2 k.p.c.). Sąd Najwyższy jest bowiem wyłącznie sądem prawa, nie sądem
faktu, zaś jego orzeczenia wydane na skutek uwzględnienia skargi kasacyjnej
odnoszą się tylko do prawomocnych orzeczeń, które muszą uprzednio zostac
usunięte z systemu, innymi słowy uchylone. Sąd Najwyższy nie posiada kompetencji
do merytorycznej zmiany zaskarżonych judykatów bez uprzedniego ich uchylenia.
Dlatego też ustawodawca uczynił wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę
elementem konstrukcyjnym skargi kasacyjnej. Z tej właśnie przyczyny skarga
wnioskodawczyni, jako zawierająca wniosek nieprzewidziany w polskim prawie
postepowania cywilnego, podlegała odrzuceniu (zob. np. postanowienia SN z 26
września 2022 r., I CSK 1563/22; z 17 listopada 2022 r., I CSK 1451/22; z 23 maja
2024 r., I CSK 671/23; z 19 listopada 2024 r., II CSKP 1950/22 oraz z 26 czerwca
2026 r., I CSK 634/26).
Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 w zw. z art. 13 § 2
k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną, o kosztach postępowania kasacyjnego orzekł zaś
na podstawie art. 520 § 1 k.p.c.
[r.g.]
Powiązane orzeczenia
- I CSK 4438/22 2023-09-28Czy skarga kasacyjna, która nie zawiera wniosku o uchylenie lub uchylenie i zmianę zaskarżonego orzeczenia, podlega odrzuceniu?
- IV CSK 124/21 2021-05-20Czy skarga kasacyjna, w której zakres zaskarżenia orzeczenia jest częściowy, a wniosek o uchylenie dotyczy całości orzeczenia, spełnia wymogi formalne skargi kasacyjnej?
- V CSK 585/19 2020-09-24Czy skarga kasacyjna, która nie zawiera wniosku o uchylenie lub uchylenie i zmianę zaskarżonego orzeczenia, podlega odrzuceniu?
- I CSK 2479/24 2025-08-21Czy skarga kasacyjna, która nie precyzuje zakresu żądanego uchylenia lub zmiany orzeczenia, spełnia wymogi formalne umożliwiające jej rozpoznanie przez Sąd Najwyższy?
- I CSK 100/25 2025-11-27Czy skarga kasacyjna, w której nie określono zakresu żądanego uchylenia lub zmiany orzeczenia, spełnia wymogi formalne dopuszczające jej rozpoznanie przez Sąd Najwyższy?
Powołane przepisy
art. 3984 § 1 KPCart. 3983 § 3 KPCart.
39813 § 2 KPCart. 3986 § 3art. 13 § 2
KPCart. 520 § 1 KPC§ 1§ 3§ 2
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 30.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy