I CSK 2209/22

WyrokIzba Cywilna2022-07-07

Skład orzekający: Jacek Grela

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, gdy powód wskazuje na przesłankę oczywistego naruszenia prawa, a uzasadnienie stanowi próbę ponownej weryfikacji ustaleń faktycznych i oceny prawnej dokonanej przez sąd drugiej instancji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli jej uzasadnienie nie wykazuje oczywistego naruszenia prawa przez sąd drugiej instancji, a stanowi jedynie próbę ponownej weryfikacji ustaleń faktycznych i oceny prawnej. Instytucja przedsądu służy selekcji skarg pod kątem realizacji celu postępowania kasacyjnego, jakim jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości orzecznictwa, a nie ponowne rozpoznanie sprawy.
Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty od pozwanego ubezpieczyciela. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda. Powód wniósł skargę kasacyjną, wskazując na przesłankę oczywistego naruszenia prawa. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną na etapie przedsądu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 2209/22 POSTANOWIENIE Dnia 7 lipca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Grela w sprawie z powództwa P. M. przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń […] spółce akcyjnej w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 lipca 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 30 kwietnia 2021 r., sygn. akt I ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 8100 (osiem tysięcy sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE P. M. domagał się zasądzenia od Towarzystwa Ubezpieczeń i […] S.A. z siedzibą w W. kwoty 214 222 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od kwot: 212 500 zł od 1 grudnia 2017 r. do dnia zapłaty oraz 1 722 zł od 6 marca 2019 r. do dnia zapłaty. Wyrokiem z 7 sierpnia 2020 r. Sąd Okręgowy w O. oddalił powództwo. Wyrokiem z 30 kwietnia 2021 r. Sąd Apelacyjny w […] oddalił apelację powoda. 2 W skardze kasacyjnej powód, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazał na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. W ocenie skarżącego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18, niepubl.). Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy. Konieczne było zatem wykazanie, że Sąd drugiej instancji w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100, z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49 i z 11 stycznia 2008 r. I UK 285/07, niepubl.). 3 W skardze kasacyjnej nie powołano argumentów, które mogłyby świadczyć, że w sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa oraz że w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w sądzie drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe. Uzasadnienie wniosku stanowi w istocie próbę zaangażowania Sądu Najwyższego do kolejnej weryfikacji instancyjnej prawidłowości dokonania przez Sąd drugiej instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie jest celem postępowania kasacyjnego i nie może skutecznie uzasadniać wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności, które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 99 w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. [as]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 108 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1 pkt 4§ 1 pkt 1§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy