I CSK 2448/23

WyrokIzba Cywilna2025-09-24

Skład orzekający: Marcin Trzebiatowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna od postanowienia o zmianie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku może być oparta na zarzutach dotyczących oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych, a jeśli tak, to czy w okolicznościach sprawy doszło do oczywistego naruszenia prawa?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie została wykazana żadna z przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. W szczególności, argumentacja skarżącego oparta na kwestionowaniu oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych jest niedopuszczalna w postępowaniu kasacyjnym zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c. Brak jest również podstaw do stwierdzenia oczywistej zasadności skargi, gdyż nie wykazano oczywistego naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które spowodowałoby wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Płocku, które oddaliło jego wniosek o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Skarżący zarzucił Sądowi Okręgowemu rażące naruszenie przepisów dotyczących zmiany prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, twierdząc, że nie wykazał on, iż nie miał wiedzy i nie dysponował testamentem w toku poprzedniego postępowania. Sąd Najwyższy uznał, że argumentacja skarżącego opiera się na kwestionowaniu oceny dowodów i ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w skardze kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącego na rzecz przeciwnika procesowego koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

I CSK 2448/23 POSTANOWIENIE 24 września 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Trzebiatowski na posiedzeniu niejawnym 24 września 2025 r. w Warszawie w sprawie z wniosku Z.D. z udziałem A.D. o zmianę postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku po F.D., na skutek skargi kasacyjnej Z.D. od postanowienia Sądu Okręgowego w Płocku z 22 lutego 2023 r., IV Ca 1015/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od Z.D. na rzecz A.D. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. (M.K.) UZASADNIENIE Wnioskodawca Z.D. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Płocku z 22 lutego 2023 r. Wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania uzasadnił oczywistą zasadnością skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: I CSK 2448/23 2 Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżący oparł wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jednej spośród wyżej wymienionych podstaw kasacyjnych, a mianowicie ostatniej z nich (tj. oczywistej zasadności). Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, odwołanie się do przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga przedstawienia, w czym wyraża się „oczywista zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że istotnie skarga jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. m.in. postanowienie SN z 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, niepubl.). Celem sformułowania powyższej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest wykazanie jedynie oczywistego naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacji, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie SN z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12, niepubl.). W ocenie skarżącego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona wobec rażącego naruszenia art. 679 § 1 k.p.c. w zw. z art. 670 § 1 k.p.c., ponieważ Sąd Okręgowy błędnie przyjął, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwolił na uznanie, iż wnioskodawca spełnił wszystkie przesłanki pozytywne warunkujące dopuszczalność zmiany prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, w szczególności, że nie wykazał, iż nie miał wiedzy i nie dysponował testamentem w toku poprzedniego postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. Okoliczności wskazane przez Skarżącego nie usprawiedliwiają takiej oceny zaskarżonego orzeczenia. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się rażącego naruszenia powołanych przepisów, widocznego prima facie. Brak jest jakichkolwiek podstaw, I CSK 2448/23 3 aby twierdzić, że w niniejszej sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa. Treść uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przekonuje o jej oczywistej zasadności ani w ogóle o tym, że zaskarżone postanowienie jest – wskutek zarzucanego naruszenia przepisów – oczywiście nieprawidłowe. Ponadto, argumentacja zawarta w tym wniosku sprowadza się do kwestionowania oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych. W związku z tym trzeba przypomnieć, iż stosownie do art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Ubocznie należy wskazać, że okoliczności odnalezienia testamentu F.D., podawane przez Skarżącego, Sąd uznał za budzące poważne wątpliwości, a także za nieracjonalne i niewiarygodne. Wskazał również na sprzeczności w jego zeznaniach, nieprawdziwe treści oraz kluczenie w podstawowych kwestiach. W tych okolicznościach tym bardziej brak jest podstaw, aby twierdzić o oczywistej zasadności skargi (tj. o oczywistej nieprawidłowości zaskarżonego nią orzeczenia). Wobec powyższego nie można uznać, że w przedmiotowej sprawie przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania została wykazana w sposób właściwy. Ze względów podanych powyżej Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). (M.K.) [SOP]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 679 § 1 KPCart. 670 § 1 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy