IV CSK 421/20
WyrokIzba Cywilna2021-03-31
Skład orzekający: Dariusz Dończyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o zmianę stwierdzenia nabycia spadku, oparta na przesłance oczywistej zasadności zarzutów, może być przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący ogranicza się jedynie do wyartykułowania własnego stanowiska prawnego, nie wskazując na oczywiste uchybienia sądu drugiej instancji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykaże istnienia przesłanek określonych w art. 3984 § 2 k.p.c., w szczególności, gdy nie przedstawi wystarczających motywów pozwalających na uznanie, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Przesłanka oczywistej zasadności (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) zachodzi jedynie wtedy, gdy zasadność zarzutów wynika prima facie, bez głębszej analizy prawnej, co dotyczy elementarnych uchybień przepisom prawa materialnego lub procesowego.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego oddalającego jego wniosek o zmianę stwierdzenia nabycia spadku. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłance oczywistej zasadności. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 421/20 POSTANOWIENIE Dnia 31 marca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk w sprawie z wniosku A. P. przy uczestnictwie L. B., J. P., E. P., J. S., J. S. i J. D. o zmianę stwierdzenia nabycia spadku, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 31 marca 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w E. z dnia 25 września 2019 r., sygn. akt I Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Określone w art. 3984 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które - zgodnie z art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. - będą mogły stanowić podstawę
2 oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W skardze kasacyjnej wniesionej od postanowienia Sądu Okręgowego w E. z dnia 25 września 2019 r. wnioskodawca A. P. oparł wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania na przesłance określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Odwołując się do treści wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania stwierdzić należy, że nie zostały przez skarżącego przedstawione wystarczające motywy pozwalające na uznanie, iż skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Podkreślić bowiem należy, że wyróżniona w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zachodzi wtedy, gdy zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej wynika prima facie, bez głębszej analizy prawnej. Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom prawa materialnego albo procesowego, zarzucanym sądowi drugiej instancji w skardze kasacyjnej, o charakterze elementarnym polegających w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym. Tych elementów nie można przypisać przedstawionemu przez skarżącego uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej. Wbrew wymaganiom wyznaczonym przez ar. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. skarżący nie wskazał na uchybienia Sądu drugiej instancji, które w sposób oczywisty wskazywałyby na oczywistą zasadność podniesionych zarzutów, ograniczając się jedynie do wyartykułowania własnego stanowiska prawnego. Należy przy tym podkreślić, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że postępowanie wszczęte na podstawie art. 679 § 1 k.p.c. na wniosek następcy prawnego uczestnika postępowania o stwierdzenie nabycia spadku może być skuteczne tylko wtedy, gdy inicjujący to postępowanie wskaże podstawę uzasadniającą zmianę oraz dowiedzie, że nie mogła być ona podniesiona w czasie postępowania, a ponadto złożony wniosek w ciągu roku od chwili gdy podniesienie tej podstawy stało się możliwe (por. np. postanowienie z dnia 26 stycznia 2002 r., II CKN 784/00, OSNC 2001, nr 7-8, poz. 118, uchwała z dnia 21 marca 2001 r., III CZP 4/01, OSNC 2001, nr 10, poz. 144). Podstawą wszczęcia tego postępowania
3 nie może być jedynie twierdzenie, że sąd wydający postanowienie o stwierdzenie nabycia spadku dopuścił się błędów w ocenie prawnej ustalonego stanu faktycznego, czy też w ocenie dowodów przeprowadzonych w sprawie. Podstawą wszczęcia tego postępowania nie mogą również takie okoliczności faktyczne, które były znane nie tylko samemu uczestnikowi postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, ale również sądowi, który wydał prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku. Wskazać należy, że nie zachodzi również nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 39813 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). ke
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 499/14 2015-02-24Czy skarga kasacyjna od postanowienia o zmianie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli uczestnik postępowania powołuje się na oczywistą zasadność skargi lub potrzebę wykład…
- I CSK 685/16 2017-05-09Czy skarga kasacyjna w sprawie o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się na oczywistą zasadność skargi, a argumentacja nie odnosi się do utrwalo…
- V CSK 581/14 2015-04-24Czy skarga kasacyjna w sprawie o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli jej uzasadnienie nie wykazuje istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przep…
- I CSK 2448/23 2025-09-24Czy skarga kasacyjna od postanowienia o zmianie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku może być oparta na zarzutach dotyczących oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych, a jeśli tak, to czy w okolicznościach…
- I CSK 2810/24 2025-11-21Czy skarga kasacyjna dotycząca zmiany prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, wniesiona przez osobę będącą w przeszłości uczestnikiem postępowania, może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli powołane za…
Powołane przepisy
art. 3984 § 2art. 13 § 2 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 679 § 1 KPCart. 39813 § 1art. 3989 § 2§ 2§ 1§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy