I CSK 2497/22

WyrokIzba Cywilna2022-09-21

Skład orzekający: Mariusz Załucki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, gdy powód zarzuca sądowi odwoławczemu dowolną ocenę materiału faktycznego w kontekście pojęcia „ważnych powodów” uzasadniających ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli powód opiera wniosek na przesłance oczywistej zasadności, wynikającej z naruszenia art. 52 § 1 k.r.o., a jego wywód stanowi polemikę z ustaleniami faktycznymi sądów meriti. Pojęcie „ważnych powodów” jest nieostre i wymaga oceny sądu rozpoznającego sprawę, a zarzuty dotyczące ustalania faktów i oceny dowodów nie podlegają kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym.
Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku sądu okręgowego, który zmienił wyrok sądu rejonowego w sprawie o ustanowienie rozdzielności majątkowej. Powód zarzucił sądowi odwoławczemu bezpodstawne przyjęcie braku ważnych powodów uzasadniających ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 360 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 2497/22 POSTANOWIENIE Dnia 21 września 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mariusz Załucki w sprawie z powództwa J. Z. przeciwko M. K. o ustanowienie rozdzielności majątkowej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 września 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 10 września 2021 r., sygn. akt XVII Ca 131/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Powód J. Z. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z 10 września 2021 r., którym zmieniono wyrok Sądu Rejonowego w Będzinie z 22 marca 2020 r., wydany w sprawie przeciwko M. K. o ustanowienie rozdzielności majątkowej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących 2 rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Powód powołał się na oczywistą zasadność skargi, wynikającą z naruszenia art. 52 § 1 k.r.o. W ocenie skarżącego Sąd odwoławczy bezpodstawnie przyjął brak ważnych powodów uzasadniających ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną, pomimo przyjęcia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd pierwszej instancji. Jeżeli skarżący, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołał przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., powinien w wyodrębnionym wywodzie prawnym wykazać, że w sprawie doszło do kwalifikowanego, a zatem oczywistego naruszenia prawa widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy oraz że w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe, niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami prawa. (zob. np. postanowienia z 23 grudnia 2021, I CSK 142/21; z 22 grudnia 2021, II CSK 390/21; z 9 grudnia 2021, IV CSK 365/21 oraz z 26 listopada 2021, III CSK 119/21). Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie spełnia tych wymagań z dwóch przyczyn. Po pierwsze pojęcie „ważnych powodów”, którym ustawodawca posłużył się w art. 52 § 1 k.r.o. jest pojęciem nieostrym, któremu pełne znaczenie nadaje sąd rozpoznający sprawę po rozważeniu okoliczności faktycznych konkretnej sprawy. Przepis ten nie ma zatem natury jednoznacznego przepisu prawa podlegającego jednolitej wykładni, z czego wynika, że jego naruszenie mogłoby uzasadniać przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. jedynie wyjątkowo, w sytuacji, w której sąd orzekający oceniłby dostarczony mu materiał faktyczny w sposób dowolny, wykraczający poza ogólne zasady logiki i doświadczenia życiowego. Po drugie kwintesencją wywodu skarżącego jest polemika z poszczególnymi elementami stanu faktycznego sprawy ustalonymi przed sądami meriti. Wypada zatem przypomnieć, że postępowanie wywołane skarga kasacyjną nie stanowi 3 trzeciej instancji, a zarzuty dotyczące ustalania faktów i oceny dowodów nie podlegają kognicji Sądu Najwyższego na mocy art. 3983 § 3 k.p.c. W końcu z modelu apelacji pełnej przyjętego w polskim prawie procesowym wynika, że zadaniem sądu odwoławczego jest powtórne rozpoznanie sprawy od początku, w tym poczynienie ustaleń faktycznych, które całkowicie lub częściowo mogą pokrywać się z ustaleniami sądu pierwszej instancji oraz dokonanie ich własnej oceny prawnej, która także może odbiegać od oceny dokonanej przez sąd pierwszej instancji. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c., o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zaś w oparciu o art. 98 § 1 k.p.c. oraz § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 4 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie. [as]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 52 § 1 KROart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 3989 § 1art. 98 § 1 KPC§ 1§ 1 pkt 4§ 3§ 10 ust. 4§ 4 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy