I CSK 29/18
WyrokIzba Cywilna2018-05-23
Skład orzekający: Władysław Pawlak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przerejestrowanie spółki z Rejestru Handlowego do Krajowego Rejestru Sądowego wymaga badania przez sąd rejestrowy spełnienia wymogów dotyczących minimalnej wysokości kapitału zakładowego, pomimo brzmienia art. 9 ust. 3 przepisów wprowadzających ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego. Analiza przepisów, w tym art. 9b ust. 1 przepisów wprowadzających ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, wskazuje, że sąd rejestrowy w postępowaniu o przerejestrowanie spółki kapitałowej bada również spełnienie wymogów dotyczących kapitału zakładowego, co nie jest sprzeczne z art. 9 ust. 3 tych przepisów. Przepis ten nie ogranicza kognicji sądu rejestrowego w zakresie badania zgodności spółki z obowiązującymi przepisami.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło wniosek o przerejestrowanie spółki z Rejestru Handlowego do Krajowego Rejestru Sądowego. Powodem odmowy było niedostosowanie kapitału akcyjnego do wymaganej wysokości. Skarżący zarzucił naruszenie art. 9 ust. 3 przepisów wprowadzających ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, twierdząc, że przepis ten ogranicza możliwość badania przez sąd spełnienia wymogów kapitałowych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 29/18 POSTANOWIENIE Dnia 23 maja 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Władysław Pawlak w sprawie z wniosku ,,B…” S.A. w W. przy uczestnictwie Prokuratora Prokuratury Okręgowej […] w W. o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 maja 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. akt XXIII Ga […]/17, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną wnioskodawcy „B…” sp. z o.o. od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. akt XXIII Ga […]/17 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 398 9§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001, III CZP 49/00, OSNC 2001, nr 4, poz. 53). Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147). Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego wskutek nieuwzględnienia w analizie prawnej art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym.
3 Brak zastosowania zawartej w tym przepisie normy prawnej skutkował - zdaniem wnioskodawcy - uznaniem przez Sąd, iż z uwagi na niedostosowanie (brak podwyższenia) kapitału akcyjnego do wysokości określonej przepisami, czyli do kwoty 100 000 zł (art. 308 § 1 k.s.h.), niezasadnym jest dokonanie przerejestrowania spółki z Rejestru Handlowego B do Krajowego Rejestru Sądowego, a tymczasem powołany art. 9 ust. 3, wprowadza ograniczenie zdolności prawnej podmiotu, w tym m.in. zdolności do uczestniczenia w obrocie gospodarczym, co uniemożliwia dokonywanie czynności prawnych mających na celu podwyższenie kapitału zakładowego, a więc dostosowanie go do wymagań kodeksowych. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Przesłanka ta nie została jednak spełniona. Według ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz innych podobnych spraw (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, nie publ., z dnia 15 czerwca 2016 r., V CSK 4/16, nie publ.). Istotnego zagadnienia prawnego skarżący upatrywał w konieczności wyjaśnienia wzajemnej zależności pomiędzy treścią przepisów dotyczących warunków formalnych, jakie powinna spełnić spółka kapitałowa ubiegająca się o przerejestrowanie z Rejestru Handlowego B do Krajowego Rejestru Sądowego oraz badania spełnienia tych warunków przez sąd rejestrowy, a treścią art. 9 ust. 3 przepisów wprowadzających ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym. W stanie faktycznym tej sprawy sformułowane przez skarżącego zagadnienie nie spełnia kryteriów istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu
4 podstawy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Przede wszystkim bowiem wnioskodawca nie uwzględnia przepisu art. 9b ust. 1 przepisów wprowadzających ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, który stanowi, że w ramach wniosku o przerejestrowanie do Krajowego Rejestru Sądowego, sąd rejestrowy, poza zakresem określonym w art. 23 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, w odniesieniu do spółki kapitałowej, bada prawidłowość zwołania zgromadzenia wspólników albo walnego zgromadzenia oraz powołania składów osobowych organów tych spółek, prawidłowość nabycia lub objęcia udziałów albo akcji, a w szczególności spełnienie wymogów dotyczących rejestracji i umarzania niektórych dokumentów na okaziciela emitowanych przed dniem 1 września 1939 r. Odwołanie do przepisu art. 23 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, oznacza, że sąd rejestrowy rozpoznając wniosek o przerejestrowanie nie mógł pominąć art. 308 k.s.h. w zw. z art. 624 § 2 k.sh. i art. 612 k.s.h. odnośnie do wymogów minimalnej wysokości kapitału zakładowego spółki akcyjnej. Na przeszkodzie nie stoi powołany przez skarżącego art. 9 ust. 3 przepisów wprowadzających ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym, zgodnie z którym, do czasu rejestracji, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2015 r., do odpisów, wyciągów, zaświadczeń oraz skutków prawnych wpisów stosuje się przepisy obowiązujące do dnia wejścia w życie, wyłącznie w zakresie niezbędnym do tej rejestracji oraz do dochodzenia lub zaspokojenia roszczeń wobec podmiotów wpisanych do dotychczasowego rejestru. Przepis ten nie określa, ani nie ogranicza kognicji sądu rejestrowego w postępowaniu o przerejestrowanie spółki kapitalnej z Rejestru Handlowego do Krajowego Rejestru Sądowego. Należy bowiem rozróżniać kwestię zdolności sądowej spółki kapitałowej nieprzerejestrowanej do Krajowego Rejestru Sądowego i zakresu tej zdolności od prawnej możliwości podejmowania - przez organ uchwałodawczy takiej spółki - stosownych uchwał, pozwalających na przerejestrowanie spółki i dostosowanie jej do wymogów obowiązujących przepisów. Możliwość podejmowania uchwał przez walne zgromadzenie przed przerejestrowaniem wynika z art. 9b ust. 1-3 cyt. ustawy (a także z art. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 2010 r. o zmianie ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym), a wnioskodawczyni
5 do wniosku o przerejestrowanie nie dołączyła uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. jw ał
Powiązane orzeczenia
- I CSK 486/17 2017-10-19Czy akcjonariusze mogą złożyć wniosek o wpis spółki do Krajowego Rejestru Sądowego?
- I CSK 713/13 2014-11-14Czy sąd rejestrowy jest zobowiązany do wykreślenia z urzędu wpisu o wykreśleniu spółki z rejestru, jeśli istnieje opinia ministra wskazująca na wymóg uzyskania zezwolenia na połączenie spółek?
- IV CSK 241/16 2016-12-01Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która nie ujawniła w Krajowym Rejestrze Sądowym zmiany organu zarządzającego, może powoływać się na wadliwość reprezentacji na zgromadzeniu wspólników wobec innej spółki z ogr…
- I NSNC 759/21 2022-06-23Czy skarga nadzwyczajna od postanowienia o wpisie spółki do Krajowego Rejestru Sądowego, wydanego w oparciu o niepełny materiał dowodowy (zaginione akta rejestrowe) i z udziałem kuratora, którego legitymacja do złożenia…
- IV CSK 390/15 2016-01-27Czy sąd wieczystoksięgowy ma prawo do samodzielnego badania okoliczności dotyczących wniosku o wpis danych do rejestru przedsiębiorców, w tym wadliwości powołania organów spółki, które zawarły umowę podlegającą ujawnieni…
Powołane przepisy
art. 398art. 9 ust. 3art. 308 § 1 KSHart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 9b ust. 1art. 23art. 308 KSHart. 624 § 2 k.sh.art. 612 KSHart. 2art. 3989 § 2 KPCart. 13 § 2 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy