I CSK 2981/24
WyrokIzba Cywilna2024-11-28
Skład orzekający: Agnieszka Jurkowska-Chocyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnictwo udzielone przed ogłoszeniem upadłości konsumenckiej pozwanej wygasa z chwilą ogłoszenia upadłości, a wniesienie skargi kasacyjnej przez pełnomocnika po tej dacie jest skuteczne?Ratio decidendi
Z chwilą ogłoszenia upadłości konsumenckiej wygasa stosunek zobowiązaniowy będący podstawą pełnomocnictwa, a upadły traci zarząd majątkiem. W konsekwencji wygasa również pełnomocnictwo, gdyż pełnomocnik nie może reprezentować mocodawcy w zakresie, w jakim on sam nie mógłby podjąć czynności prawnych. Umorzenie postępowania upadłościowego nie może reaktywować pełnomocnictwa, które wygasło. Wniesienie skargi kasacyjnej przez podmiot nieposiadający stosownego umocowania nie stanowi uchybienia formalnego podlegającego uzupełnieniu.Stan faktyczny
Powódka Spółdzielnia w S. wytoczyła przeciwko pozwanej T. S. sprawę o zapłatę. Sąd Okręgowy w Kielcach oddalił apelacje obu stron. Pozwana wniosła skargę kasacyjną, która została sporządzona przez pełnomocnika z urzędu ustanowionego dla niej postanowieniem z 15 października 2020 r. W międzyczasie, postanowieniem z 26 kwietnia 2021 r., ogłoszono upadłość konsumencką pozwanej. W toku postępowania kasacyjnego pozwana zmarła, a jej następcą prawnym jest T. S. Powódka wniosła o odrzucenie skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną T. S. i zasądził od T. S. na rzecz Spółdzielni koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 2981/24 POSTANOWIENIE 28 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk na posiedzeniu niejawnym 28 listopada 2024 r. w Warszawie w sprawie z powództwa Spółdzielni w S. przeciwko T. S. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej T. S. od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z 14 sierpnia 2020 r., VII Ga 71/20, VII Ga 244/20, I. odrzuca skargę kasacyjną; II. zasądza od T.S. na rzecz Spółdzielni 2 700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z 14 sierpnia 2020 r. Sąd Okręgowy w Kielcach oddalił apelacje obu stron od wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach z 10 października 2019 r. i wyroku uzupełniającego z 28 listopada 2019 r. Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniosła pozwana zaskarżając je w całości. Skarga została sporządzona 29 listopada 2021 r. przez pełnomocnika z urzędu, ustanowionego dla pozwanej postanowieniem z 15 października 2020 r.
I CSK 2981/24 2 (k. 784 akt VII Ga 71/20, VII Ga 244/20). Postanowieniem z 26 kwietnia 2021 r. Sąd Rejonowy w Kielcach ogłosił upadłość konsumencką pozwanej. W toku postępowania kasacyjnego pozwana zmarła. Jej następcą prawnym jest T. S. Powódka wniosła o odrzucenie względnie odmowę przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzeczenie o kosztach. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W orzecznictwie za utrwalone i aktualne także na gruncie obecnie obowiązującej ustawy Prawo upadłościowe można uznać stanowisko, zgodnie z którym skoro z chwilą ogłoszenia upadłości wygasa stosunek zobowiązaniowy będący podstawą pełnomocnictwa, a upadły traci zarząd majątkiem, to wygasa również pełnomocnictwo, gdyż pełnomocnik nie może reprezentować mocodawcy w zakresie, w jakim on sam nie mógłby podjąć czynności prawnych. Sąd Najwyższy stwierdził też, że umorzenie postępowania upadłościowego nie może reaktywować pełnomocnictwa, które wygasło (zob. wyrok SN z 13 grudnia 2007 r., I CSK 314/07, OSNC 2009 r., nr 2, poz. 32 i powołane tam orzecznictwo). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należało stwierdzić, że pełnomocnik z urzędu, który w imieniu pozwanej H.C. sporządził i wniósł skargę kasacyjną, nie posiadał ku temu stosownego umocowania. Postanowienie o ustanowieniu dla skarżącej pełnomocnika z urzędu było bowiem wcześniejsze, niż orzeczenie o ogłoszeniu jej upadłości konsumenckiej. W konsekwencji postanowienie Sądu Rejonowego w Kielcach skutkowało utratą przez pełnomocnika z urzędu umocowania do działania w sprawie, skoro pozwana utraciła prawo do zarządu swoim majątkiem. Mając natomiast na uwadze, że wniesienie skargi kasacyjnej przez podmiot do tego nieuprawniony nie stanowi uchybienia formalnego skargi podlegającego uzupełnieniu, należało za zasadny uznać wniosek powódki o odrzucenie skargi kasacyjnej. Z tych względów Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną (art. 3986 § 2 k.p.c.).
I CSK 2981/24 3 O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1, 11 i 3, art. 99 k.p.c. w związku z § 2 pkt 6, § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. ł.n [ał]
Powiązane orzeczenia
- II CSKP 1126/24 2025-01-14Czy naruszenie przepisów postępowania, polegające na braku zawiadomienia pełnomocnika upadłego o terminie posiedzenia sądu pierwszej instancji, skutkuje nieważnością postępowania upadłościowego po ogłoszeniu upadłości, j…
- I CSK 4031/24 2026-03-30Czy ogłoszenie upadłości konsumenckiej powódki po wniesieniu skargi kasacyjnej, ale przed datą jej wniesienia, skutkuje zwróceniem skargi kasacyjnej?
- V CSK 313/17 2017-11-27Czy w sprawie, w której uczestnik postępowania domaga się orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, jeżeli uczestnik powołuje się na potrzebę wykładni…
- IV CSK 20/16 2016-06-30Czy skarga kasacyjna w przedmiocie umorzenia zobowiązań upadłego jest oczywiście uzasadniona, gdy upadły złożył wniosek o ogłoszenie upadłości z dwuletnim opóźnieniem?
- V CSK 134/16 2016-09-13Czy w sytuacji, gdy przedsiębiorca - osoba fizyczna pomaga wierzycielowi zbierać dokumenty potrzebne do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie jego upadłości, ale sam takiego wniosku nie składa, niezłożenie wniosku może być uzn…
Powołane przepisy
art. 3986 § 2 KPCart. 98 § 1art. 99 KPC§ 2§ 1§ 2 pkt 6§ 10 ust. 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy