I CSK 3074/22

WyrokIzba Cywilna2022-10-24

Skład orzekający: Maciej Kowalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna oparta na przesłance oczywistej zasadności może być przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne sądu drugiej instancji zamiast wykazywać oczywiste naruszenie prawa materialnego lub procesowego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący opiera wniosek na przesłance oczywistej zasadności, a w rzeczywistości kwestionuje ustalenia faktyczne dokonane przez sąd drugiej instancji. Oparcie wniosku na tej przesłance wymaga wykazania niewątpliwej sprzeczności wykładni lub zastosowania prawa z jego brzmieniem lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji, a nie polemiki z oceną materiału dowodowego.
Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie, który oddalił jego powództwo o ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Skarżący zarzucił Sądowi drugiej instancji niewłaściwe zastosowanie art. 52 § 2 k.r.o. i błędne przyjęcie, że separacja faktyczna nie doprowadziła do znacznej zmiany w stosunkach stron, a datą wystąpienia przesłanek ustanowienia rozdzielności jest data zamknięcia rozprawy przed Sądem pierwszej instancji. Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał oczywistej zasadności skargi, a jedynie kwestionował ustalenia faktyczne sądu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 3074/22 POSTANOWIENIE Dnia 24 października 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maciej Kowalski w sprawie z powództwa S. H. przeciwko I. H. z udziałem Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Warszawie o ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 października 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 26 maja 2021 r., sygn. akt VI Ca 73/20, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od S. H. na rzecz I. B. 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 26 maja 2021 r. w sprawie z powództwa S. H. przeciwko I. B. przy udziale Prokuratora o ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej należy podnieść co następuje: Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, o przede wszystkim publicznoprawnym celu (postanowienia SN: z 7 października 2020 r., II CSK 670/19; z 24 lutego 2016 r., V CSK 488/15). Sąd Najwyższy jako sąd kasacyjny, nie jest sądem powszechnym trzeciej instancji, zaś skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej 2 instancji kończącego postępowanie w sprawie. Rolą skargi kasacyjnej nie jest korygowanie wszelkich orzeczeń sądowych zawierających uchybienia, lecz ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój orzecznictwa i prawa pozytywnego. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący przytoczył przesłankę z art. 3989 § 1 4 k.p.c., tj. oczywistą zasadność skargi. Oparcie wniosku na przesłance oczywistej zasadności wymaga wykazania przez skarżącego niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka (prima facie), bez konieczności pogłębionej analizy, sprzeczności wykładni lub zastosowania prawa materialnego lub procesowego z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (m.in. postanowienia SN: z 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07; z 26 lutego 2008 r., II UK 317/07; z 9 maja 2008 r., II PK 11/08; z 21 maja 2008 r., I UK 11/08, z 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08). Skarżący powinien zawrzeć w skardze wyodrębniony wywód prawny wskazujący, w czym przejawia się oczywistość naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego (por. postanowienia SN: z 5 września 2008 roku, I CZ 64/08, z 19 grudnia 2001 roku, IV CZ 200/01, z 9 czerwca 2008 roku, II UK 37/08). Według twierdzeń powoda oczywista zasadność skargi kasacyjnej występuje ze względu na naruszenie przez orzeczenie w sposób oczywisty przepisów prawa materialnego tj. art. 52 § 2 k.r.i o., ponieważ Sąd II instancji niewłaściwie zastosował tą regulację i nieprawidłowo przyjął, że separacja faktyczna między stronami nie doprowadziła do znacznej zmiany w stosunkach stron i że datą wystąpienia przesłanek ustanowienia rozdzielności jest dopiero data zamknięcia rozprawy przed Sądem I instancji. 3 Skarżący nie sprostał wymogowi wykazania oczywistej zasadności skargi i w rzeczywistości odnosi się do kwestionowania ustaleń faktycznych sądów orzekających w sprawie. To bowiem ocena materiału dowodowego i poczynienie ustaleń faktycznych przez sąd spowodowały przyjęcie, że datą wystąpienia przesłanek ustanowienia rozdzielności majątkowej jest data zamknięcia rozprawy przed Sądem I instancji, czyli 21 maja 2019 roku. W orzecznictwie podkreśla się, że występująca w art. 52 § 1 k.r.o. klauzula "ważnych powodów" ma charakter elastyczny i pozostawia sądowi meriti szeroki margines swobody, wymagający subiektywnej i zindywidualizowanej oceny w każdej sprawie. Nie każda postać separacji faktycznej może stanowić ważny powód ustanowienia rozdzielności majątkowej (postanowienie SN z 22 grudnia 2020 r., III CSK 64/20). Tym bardziej sama okoliczność istnienia między małżonkami separacji faktycznej nie przesądza daty powstania rozdzielności majątkowej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 108 § 1 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. przy uwzględnieniu § 4 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) [as]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1art. 52 § 2art. 52 § 1 KROart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 108 § 1art. 39821art. 391 § 1 KPC§ 1§ 2§ 4 pkt 7

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy