I CSK 316/18
WyrokIzba Cywilna2018-12-13
Skład orzekający: Dariusz Dończyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pisemne wezwanie do wykupu weksla płatnego po okazaniu, bez okazania jego oryginału lub umożliwienia zapoznania się z nim, spełnia wymogi przedstawienia weksla do zapłaty w rozumieniu art. 38 prawa wekslowego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zarzut naruszenia art. 38 prawa wekslowego nie był oczywiście uzasadniony. Stwierdzono, że samo pisemne wezwanie do zapłaty weksla płatnego po okazaniu nie jest wystarczające do uznania, że doszło do przedstawienia weksla do zapłaty. Wymaga to okazania dłużnikowi oryginału weksla lub stworzenia warunków do zapoznania się z nim.Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty z weksla. Sąd drugiej instancji uznał, że pismo wzywające do wykupu weksla nie spełniło wymogów przedstawienia weksla do zapłaty, ponieważ weksel był płatny po okazaniu, a jego oryginał nie został przedstawiony. Powód wniósł skargę kasacyjną, opierając wniosek o jej przyjęcie na zarzucie naruszenia art. 38 prawa wekslowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 316/18 POSTANOWIENIE Dnia 13 grudnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk w sprawie z powództwa P. Ś. przeciwko A. K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 grudnia 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 14 grudnia 2017 r., sygn. akt IV Ca (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1800 (tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Sądem Najwyższym. UZASADNIENIE Określone w art. 3984 § 2 wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które - zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. - będą mogły stanowić podstawę oceny skargi
2 kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 14 grudnia 2017 r. powód P. Ś. oparł wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Odwołując się do treści wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania stwierdzić należy, że nie zostały przez skarżącego przedstawione wystarczające motywy pozwalające na uznanie, iż skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Podkreślić bowiem należy, że wyróżniona w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zachodzi wtedy, gdy zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej wynika prima facie, bez głębszej analizy prawnej. Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom prawa materialnego albo procesowego, zarzucanym sądowi drugiej instancji w skardze kasacyjnej, o charakterze elementarnym polegających w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym. Tych elementów nie można przypisać przedstawionemu przez skarżącego uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej poprzez odwołanie się do występującego w sprawie „oczywistego” naruszenia przez Sąd drugiej instancji art. 38 prawa wekslowego. Zarzut naruszenia tego przepisu skarżący wiąże bowiem jedynie z uznaniem przez Sąd drugiej instancji, że pismo do pozwanego z dnia 23 października 2012 r., wzywające do wykupu weksla, nie spełniło wymagań przedstawienia weksla do zapłaty, a w konsekwencji nie zaktualizowało obowiązku zapłaty przedmiotowego weksla jako weksla płatnego po przedstawieniu. Po pierwsze, art. 38 prawa wekslowego określa jedynie termin, w którym weksel powinien zostać przedstawiony do zapłaty oraz że przedstawienie wekslu w izbie rozrachunkowej jest równoznaczne z przedstawieniem do zapłaty. Prawo wekslowe nie określa bliżej sposobu przedstawienia weksla do zapłaty. Z ugruntowanego w tym zakresie orzecznictwa sądowego oraz wypowiedzi w piśmiennictwie
3 prawniczym wynika jednoznacznie, że w przypadku weksla płatnego po okazaniu - a więc takiego, jaki posiadał powód - samo pisemne wezwanie dłużnika wekslowego do zapłaty weksla nie jest wystarczające do uznania, że w ten sposób doszło do przedstawienia weksla do zapłaty, co wymaga okazania dłużnikowi oryginału weksla albo przynajmniej stworzenia warunków do zapoznania się przez dłużnika z tym oryginałem dokumentu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2001 r., III CKN 322/00, OSNC 2001, nr 11, poz. 164, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2004 r., I CK 224/04, nie publ., wyrok Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2006 r., IV CSK 132/05, nie publ, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2010 r., V CSK 461/09, nie publ., wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2018 r., II CSK 368/17, nie publ.). Dodać należy, iż w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołano się na inne niż wskazane w treści zarzutu skargi kasacyjnej, przyczyny wydania przez Sąd drugiej instancji wadliwego orzeczenia. Wąskie ujęcie podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 38 prawa wekslowego nie pozwala jednak na uznanie wniesionej skargi kasacyjnej za oczywiście uzasadnionej. W sprawie nie zachodzi również nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 39813 § 1 k.p.c.). Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego, na wniosek zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną, orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99, 108 § 1, 391 § 1 i 39821 k.p.c. oraz § 15 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 oraz § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). jw
Powiązane orzeczenia
- II CSK 3/20 2020-06-17Czy podpis złożony na wekslu przez inną osobę niż wskazana jako wystawca, przy jednoczesnym braku wskazania tej osoby jako wystawcy, może stanowić podstawę do uznania weksla za ważny i czy osoba składająca podpis może by…
- III CSK 232/09 2009-12-18Czy kwestia ustalenia, kiedy mamy do czynienia z wekslem zupełnym, a kiedy z wekslem in blanco, oraz kwestia rozkładu ciężaru dowodu w razie dochodzenia zapłaty na podstawie weksla, stanowią istotne zagadnienie prawne w…
- I CSK 6182/22 2023-07-05Czy zagadnienie prawne dotyczące wykładni i oznaczenia terminu płatności weksla in blanco, sformułowane w skardze kasacyjnej, spełnia wymogi istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.?
- IV CSK 369/18 2019-03-15Czy domniemanie istnienia wierzytelności wynikające z wystawienia weksla niezupełnego wyłącza obowiązek wierzyciela wykazania podstawy i sposobu wyliczenia kwoty wekslowej, a także czy sam wyciąg z ksiąg rachunkowych lub…
- II CSK 166/16 2016-10-14Czy skarga kasacyjna dotycząca ważności weksla z dwiema sprzecznymi klauzulami („na zlecenie” i „nie na zlecenie”) oraz z dwoma miejscami płatności, a także kwestii wykładni deklaracji wekslowej na podstawie art. 65 k.c.…
Powołane przepisy
art. 3984 § 2art. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 38art. 39813 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 99§ 2§ 1§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy