I CSK 324/16

Sygn. akt I CSK 324/16 POSTANOWIENIE Dnia 15 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa A. K. , K. K. i E. K. obecnie K. przeciwko I. S. o nakazanie i zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 grudnia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 17 lipca 2015 r., sygn. akt VI ACa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE 2 Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.), gdyż tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. Pozwana wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na potrzebę rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego wywołującego rozbieżności w orzecznictwie (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.), które sformułowała w postaci pytania: „czy pełnomocnictwo procesowe, w treści którego w sposób wyraźny umocowano pełnomocnika wyłącznie do dokonywania czynności w zakresie wynikającym z art. 91 k.p.c., upoważnia go również, w sposób dorozumiany, do dokonywania w imieniu mocodawców czynności o charakterze materialnoprawnym, w tym do odstąpienia od umowy sprzedaży nieruchomości, czyli do dokonania czynności wykraczającej ponad treść umocowania”. Pozwana powołała się także na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), a to w związku z oddaleniem przez Sąd Apelacyjny apelacji od wyroku, który zobowiązywał do złożenia oświadczenia woli osobę nieżyjącą w momencie, gdy oświadczenie woli powinno wywołać skutki prawne, stosownie do art. 1047 k.p.c. Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w związku z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego wymaga przedstawienia problemu o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym orzecznictwie i wymagającego pogłębionej wykładni (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 października 2001 r., I PKN 129/01, OSNP 2003, nr 18, poz. 436). 3 Zagadnienie prawne, na występowanie w sprawie którego powołała się pozwana zostało przez nią poparte przykładami z orzecznictwa, ale nie uwzględniła ona najnowszych wypowiedzi Sądu Najwyższego na temat sformułowanego przez nią problemu. Zgodnie z poglądem Sądu Najwyższego wyrażonym wyroku z 10 sierpnia 2010 r., I PK 56/10 (OSNP 2011, nr 23-24, poz. 295), treść art. 91 k.p.c. nie daje podstaw do przypisania pełnomocnikowi procesowemu strony prawa przyjmowania w imieniu mocodawcy oświadczeń kształtujących jego sytuację materialnoprawną. W wyroku z 18 kwietnia 2002 r., II CKN 1216/00 (OSNC 2003, nr 4, poz. 58) Sąd Najwyższy wskazał natomiast, że udzielenie adwokatowi pełnomocnictwa procesowego, zawierającego umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych, oznacza, że umowa leżąca u jego podstaw objęła wszystkie łączące się ze sprawą czynności procesowe. Z motywów zaskarżonego wyroku wynika jednak, że adwokat reprezentujący powodów w niniejszej sprawie złożył pozwanej oświadczenie o odstąpieniu od umowy na kilka miesięcy przed wniesieniem pozwu w tej sprawie, a podstawą jego działań było pełnomocnictwo udzielone mu zanim jeszcze postępowanie zostało wszczęte, gdy nie było jeszcze pewne, że pozew w ogóle wpłynie. Sąd Apelacyjny podkreślił, że pełnomocnictwo, którego skutki rozważa nie było wyłącznie pełnomocnictwem procesowym, a skoro tak, to nie ma potrzeby wyjaśniania, jaki jest zakres uprawnień pełnomocnika procesowego do podejmowania w imieniu strony czynności materialnoprawnych i czy pełnomocnik procesowy może imieniem strony dokonać takich czynności. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wiąże się z ewidentną i widoczną już na pierwszy rzut oka wadliwością zaskarżonego orzeczenia, której stwierdzenie nie wymaga prowadzenia bardziej złożonych rozumowań (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 24 stycznia 2011 r., IV CSK 485/10, nie publ. oraz z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49, BSN 2003, nr 5, poz. 8). W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie uzasadniono tego rodzaju wadliwości zaskarżonego orzeczenia ani tego rodzaju wadliwości postępowania przeprowadzonego przed Sądem drugiej instancji. Większość uchybień prawa 4 procesowego, na które powołuje się pozwana, dotyczą postępowania przed sądem pierwszej instancji, na które nie powołała się ona w apelacji. Gdy zaś chodzi o wskazanie w sentencji wyroku Sądu Okręgowego, że obowiązek złożenia oświadczenia woli i zwrotu świadczenia wzajemnego z umowy z 16 kwietnia 2004 r. dotyczy A. K., która nie żyła w momencie uprawomocnienia się tego orzeczenia, to należy wskazać, że fakt następstwa prawnego po tej powódce wynika z oznaczenia stron w zaskarżonym wyroku i będzie możliwy do wykazania dokumentami świadczącymi o tym, że K. K. i E. K. są następcami prawnymi A. K.. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono jak w postanowieniu. Sąd nie orzekł o kosztach przedsądu w związku z tym, że wniosek pełnomocnika powodów o ich zasądzenie został powiązany wyłącznie z wnioskiem odnoszącym się do oczekiwanego sposobu rozstrzygnięcia sprawy, w razie jej przyjęcia do rozpoznania. jw