I CSK 346/16
WyrokIzba Cywilna2016-12-19
Skład orzekający: Barbara Myszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, w której skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne dotyczące zachowania następcy prawnego współposiadacza samoistnego oraz na oczywistą zasadność skargi, Sąd Najwyższy powinien przyjąć skargę kasacyjną do rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeżeli skarżący nie przytoczył argumentów świadczących o występowaniu przesłanek uzasadniających przyjęcie skargi. Zasygnalizowane zagadnienie prawne nie stanowi novum i było już wielokrotnie przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego, a skarżący nie wykazał potrzeby ponownego zajęcia stanowiska. Oczywista zasadność skargi wymaga wykazania kwalifikowanego charakteru naruszenia przepisów prawa, a nie jedynie powtórzenia argumentów mających uzasadniać podstawy kasacyjne.Stan faktyczny
Uczestniczka postępowania złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło jej apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Skarżąca wskazała na istotne zagadnienie prawne dotyczące zachowania następcy prawnego współposiadacza samoistnego oraz na oczywistą zasadność skargi z powodu rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od uczestniczki na rzecz innych uczestników zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 346/16 POSTANOWIENIE Dnia 19 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Myszka w sprawie z wniosku H. B. , M. K. , K. L. , M. L. , W. L. i P. L. przy uczestnictwie S. A. , J. K., Miasta W., E. P., Z. S. , Skarbu Państwa - Prezydenta m. W., M. U. , K. W., M. W., S. W. i N. U. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 grudnia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki J. K. od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 22 grudnia 2015 r., sygn. akt V Ca (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od uczestniczki J.K. na rzecz uczestników M.W., S.W., N.U. i K.W. kwoty po 900 zł (dziewięćset złotych) na rzecz każdego z tych uczestników tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE
2 Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: 1. w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2. istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3. zachodzi nieważność postępowania lub 4. skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przytoczony przepis pozwala Sądowi Najwyższemu na wstępną, merytoryczną ocenę wniesionej skargi kasacyjnej i zbadanie, czy za jej rozpoznaniem przemawia interes społeczny, skarga kasacyjna bowiem jest środkiem prawnym funkcjonującym przede wszystkim w interesie publicznym, który z kolei przemawia za skoncentrowaniem się Sądu Najwyższego na sprawach najpoważniejszych i precedensowych. Uczestniczka J.K. złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 22 grudnia 2015 r., oddalającego jej apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 10 grudnia 2013 r., którym Sąd Rejonowy m.in. stwierdził, że z dniem 8 lutego 2008 r. K.W. nabył przez zasiedzenie własność nieruchomości położonej w W., stanowiącej działkę nr […] o powierzchni 7709 m2, natomiast wszystkie pozostałe wnioski o stwierdzenie zasiedzenia tej nieruchomości oddalił. Powołując się na obie podstawy określone w art. 3983 § 1 k.p.c., wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie orzeczenie co do istoty sprawy przez zmianę postanowienia Sądu pierwszej instancji i stwierdzenie zasiedzenia spornej działki nr […] o powierzchni 7709 m2 przez J. K., T. L. , K. L. , P. L. , W. L. , M. L., H. B., M. K., M. W. i S. W. według przysługujących im udziałów w oparciu o złożone do akt postanowienia o nabyciu spadku albo o oddalenie wniosku o zasiedzenie w całości. Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżąca wskazała na przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Twierdziła, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, gdyż „…niejednokrotnie zdarzają się sytuacje, z których wynikają wątpliwości dotyczące zachowania następcy prawnego jednego ze współposiadaczy samoistnych,
3 zwłaszcza w przypadku, gdy ma ono miejsce bezpośrednio po jego śmierci…”. „…W szczególności wiele wątpliwości budzi sposób zamanifestowania zmiany zakresu i charakteru posiadania ze współposiadania na posiadanie cum animo rem sibi habendi w momencie śmierci poprzednika prawnego, który władał nieruchomością w imieniu własnym oraz pozostałych współposiadaczy…”. Poza tym złożona skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ponieważ „…podniesione w niej podstawy kasacyjne – zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego przez Sąd drugiej instancji, doprowadziły w rezultacie do wydania wadliwego orzeczenia, które w ocenie skarżącej – w sposób rażący narusza prawo…”. Analiza wywodów zawartych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że skarżąca nie przytoczyła argumentów, świadczących o występowaniu w niniejszej sprawie przesłanek uzasadniających przyjęcie skargi do rozpoznania. W art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. chodzi o zagadnienie prawne obejmujące poważną wątpliwość prawną, nierozwiązane dotąd w orzecznictwie sądowym, którego wyjaśnienie jest potrzebne do rozstrzygnięcia. Skarżący wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne powinien sformułować to zagadnienie, wskazać na wyłaniające się poważne wątpliwości interpretacyjne, przytoczyć argumenty prowadzące do rozbieżnych ocen i wykazać, że wyjaśnienie tego zagadnienia będzie miało znaczenie zarówno dla praktyki sądowej, jak i dla rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej. Chodzi przy tym wyłącznie o poważne wątpliwości, wykraczające poza poziom zwykłych wątpliwości prawnych, które powstają niemal w każdym procesie decyzyjnym. Zasygnalizowane przez skarżącą zagadnienie prawne nie stanowi novum, gdyż było już niejednokrotnie przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego. Przykładowo tylko można tu wskazać na uchwały Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 1956 r., III CO 38/55 (OSNCK 1956, nr 3, poz. 88) i z dnia 26 stycznia 1978 r., III CZP 96/77 (OSNCP 1978, nr 11, poz. 195) oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 października 1997 r., II CKN 408/97 (OSNC 1998, nr 4, poz. 61), z dnia 11 października 2002 r., I CKN 1009/00 (nie publ.), z dnia 28 kwietnia 2004 r., III CK 476/02 (nie publ.), z dnia 7 stycznia 2009 r., II CSK
4 405/08 (nie publ.), z dnia 29 stycznia 2010 r., III CSK 300/09 (nie publ.), z dnia 4 marca 2011 r., I CSK 352/10 (nie publ.), z dnia 1 kwietnia 2011 r., III CSK 184/10 (OSNC-ZD 2012, nr B, poz. 24), z dnia 2 marca 2012 r., II CSK 249/11 (nie publ.), z dnia 2 kwietnia 2014 r., IV CSK 412/13 (nie publ.), z dnia 8 maja 2014 r., V CSK 324/13 (nie publ.), z dnia 5 listopada 2014 r., III CSK 280/13 (nie publ.), z dnia 30 stycznia 2015 r., III CSK 179/14 (nie publ.), z dnia 12 lutego 2015 r., IV CSK 251/14 (nie publ.) i z dnia 25 listopada 2015 r., IV CSK 87/15 (nie publ.). Skarżąca nie przytoczyła argumentów jurydycznych przekonujących o potrzebie zajęcia przez Sąd Najwyższy po raz kolejny stanowiska w tej kwestii. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., zachodzi tylko wtedy, gdy dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi – bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań – w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie. Skarżący, powołując się na przesłankę opisaną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. powinien wykazać oczywistą zasadność skargi kasacyjnej przejawiającą się kwalifikowanym charakterem naruszenia przepisów prawa (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Nie może powtarzać uzasadnienia podstaw kasacyjnych; powinien wykazać, że zasadność skargi kasacyjnej jest oczywista, a więc dostrzegalna prima vista oraz że każdy prawnik bez przeprowadzania wnikliwej analizy powinien dojść do wniosku, że zaskarżone orzeczenie jest jaskrawo nieprawidłowe. Skarżąca nie przytoczyła argumentów świadczących o tak rozumianej oczywistej zasadności wniesionej skargi kasacyjnej, nie są nimi bowiem argumenty mające uzasadniać podstawy kasacyjne. Konkludując trzeba stwierdzić, że w sprawie nie zachodzą wskazane przez skarżącą przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. ani brana pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego zgodnie z art. 520 § 2 w związku z art. 391 § 1, art. 39821 i art. 13 § 2 k.p.c. oraz § 5 pkt 1 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
5 (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1667). db
Powiązane orzeczenia
- I CSK 343/16 2016-12-19Czy w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości, w której skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne dotyczące stosowania trybu postępowania nieprocesowego oraz na oczywistą zasadność skargi, Sąd Na…
- I CSK 345/16 2016-12-19Czy w sprawie o uregulowanie własności nieruchomości, w której skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne dotyczące nabycia własności na podstawie ustawy uwłaszczeniowej oraz na oczywistą zasadność skargi, Sąd N…
- III CSK 117/17 2017-09-29Czy skarga kasacyjna dotycząca zagadnienia prawnego związanego z ustaleniem przymiotu samoistnego posiadacza nieruchomości, gdy część uprawnień właścicielskich realizuje właściciel, a część osoba trzecia, spełnia przesła…
- I CSK 19/24 2025-04-15Czy skarga kasacyjna od postanowienia sądu drugiej instancji w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykazał w sposób dostatec…
- I CSK 596/16 2017-03-13Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się jedynie na jej oczywistą zasadność?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3983 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 2 KPCart. 520 § 2art. 391 § 1art. 39821art. 13 § 2 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy