I CSK 3978/23
WyrokIzba Cywilna2024-11-06
Skład orzekający: Adam Doliwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku, w której wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 172 000 zł, jest dopuszczalna, jeśli wartość udziału każdego uczestnika wynosi 86 000 zł?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku podlega odrzuceniu, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł (art. 519 § 4 pkt 4 k.p.c.). Wartością przedmiotu zaskarżenia nie jest wartość całego dzielonego majątku, lecz wartość konkretnego interesu lub składnika majątkowego, którego dotyczy środek zaskarżenia. Interes majątkowy każdego z uczestników jest oceniany oddzielnie, a kumulowanie wartości udziałów spadkobierców nie jest dopuszczalne.Stan faktyczny
Wnioskodawcy R. G. i B. S. wnieśli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Opolu dotyczącego działu spadku. Skarżący oznaczyli wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 172 000 zł, co stanowiło ⅔ udziału w całym dzielonym majątku spadkowym o wartości 258 000 zł. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną i ustalił, że uczestnicy ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 3978/23 POSTANOWIENIE 6 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Adam Doliwa na posiedzeniu niejawnym 6 listopada 2024 r. w Warszawie w sprawie z wniosku R. G. i B. S. z udziałem K. S. o dział spadku, na skutek skargi kasacyjnej R. G. i B. S. od postanowienia Sądu Okręgowego w Opolu z 12 kwietnia 2023 r., II Cz 72/23, 1. odrzuca skargę kasacyjną; 2. ustala, że uczestnicy ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie. [D.R.] UZASADNIENIE Wnioskodawcy R. G. i B. S. wnieśli skargę kasacyjną na postanowienie Sądu Okręgowego w Opolu z 12 kwietnia 2023 r. wydanego w sprawie o dział spadku z udziałem K. S. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 519 § 4 pkt 4 k.p.c. skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach dotyczących działu spadku, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest
I CSK 3978/23 2 stanowisko, że w sprawach tych wartością przedmiotu zaskarżenia nie jest wartość całego dzielonego majątku spadkowego, ale wartość konkretnego interesu (roszczenia, żądania) lub składnika majątkowego, którego dotyczy środek zaskarżenia. Zasadniczo wartość przedmiotu zaskarżenia nie może przekraczać wartości udziału należącego do skarżącego. Istnieje jednak wyjątek od tej zasady, bowiem w sytuacji, gdy przedmiot zaskarżenia dotyczy samej dopuszczalności żądania działu, zastosowanego sposobu działu, a także, gdy występuje spór co do objęcia lub nieobjęcia podziałem poszczególnych rzeczy i praw co do zasady, bez względu na wartość interesu skarżącego, w odniesieniu do tych rzeczy lub praw (zob. m.in. postanowienia SN: z 22 października 2014 r., II CSK 235/14; z 14 marca 2017 r., II CZ 161/16; z 26 października 2017 r., II CZ 64/17; z 12 stycznia 2018 r., II CZ 85/17; z 28 lutego 2018 r., II CZ 108/17; z 7 marca 2018 r., I CSK 670/17; z 23 marca 2018 r., I CZ 33/18; z 7 czerwca 2019 r., V CZ 37/19; z 28 listopada 2019 r., V CZ 82/19; z 9 czerwca 2020 r., II CSK 21/20; z 15 czerwca 2020 r., IV CSK 670/19; z 15 września 2020 r., IV CZ 59/20; z 8 lipca 2021 r., IV CSK 628/20; z 24 lutego 2022 r., II CSKP 47/22). W odniesieniu do postanowienia sądu drugiej instancji, którym oddalona została apelacja skarżącego, wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną może być albo taka sama jak w apelacji, albo niższa; nie jest natomiast możliwe określenie jej na kwotę wyższą (postanowienie SN z 24 kwietnia 2014 r., III CZ 11/14). W niniejszej sprawie skarżący oznaczyli wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 172 000 zł. Kwota ta odpowiada ⅔ udziału wartości całego dzielonego majątku. Wartość całego majątku wynosi 258 000 zł, a więc udział każdego uczestnika powinien wynosić 86 000 zł. W świetle powyższego należy stwierdzić, że nie jest dopuszczalne kumulowanie wartości udziałów spadkobierców, gdyż między spadkobiercami nie występuje żaden rodzaj współuczestnictwa, bowiem interes majątkowy każdego z uczestników jest oceniany oddzielnie. W związku z tym, że wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza kwoty 150 000 zł skargę kasacyjną należało odrzucić jako niedopuszczalną.
I CSK 3978/23 3 Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 z zw. z art. 13 § 2 i art. 519 § 4 pkt 4 k.p.c. orzekł jak w sentencji postanowienia. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 520 § 1 k.p.c. [D.R.] [ał]
Powiązane orzeczenia
- II CZ 64/12 2012-07-20Czy skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150.000 zł, jest niedopuszczalna?
- I CSK 754/24 2025-06-25Czy skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku, w której wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza 150 000 zł, jest niedopuszczalna?
- I CSK 290/18 2018-07-11Czy skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych?
- IV CSK 577/20 2021-04-30Czy skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku, w której wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza kwoty 150.000 zł, podlega odrzuceniu na podstawie art. 519¹ § 4 pkt 4 k.p.c.?
- I CZ 65/20 2020-11-25Czy w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł, przysługuje skarga kasacyjna?
Powołane przepisy
art. 519 § 4 pkt 4 KPCart. 3986 § 3art. 13 § 2art. 520 § 1 KPC§ 4 pkt 4§ 3§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy