I CSK 4061/23

I CSK 4061/23 POSTANOWIENIE 19 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk na posiedzeniu niejawnym 19 grudnia 2024 r. w Warszawie w sprawie z wniosku W. M. z udziałem K. N., P. M., U. G. o zasiedzenie, na skutek skargi kasacyjnej K. N. od postanowienia Sądu Okręgowego w Kaliszu z 26 stycznia 2023 r., II Ca 601/22, I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; II. zasądza od K. N. tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz: W. M. 1800 zł (tysiąc osiemset złotych) i na rzecz P. M. i U. G. po 900 zł (dziewięćset złotych). UZASADNIENIE Postanowieniem z 26 stycznia 2023r. Sąd Okręgowy w Kaliszu, w sprawie z wniosku W. M. przy udziale K. N., P. M., U. G., o zasiedzenie, na skutek apelacji uczestniczki postępowania K. N. od postanowienia Sądu Rejonowego w Kaliszu z 15 kwietnia 2022r., oddalił apelację (pkt I) oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania (pkt III). Skarga kasacyjna została wniesiona przez uczestniczkę postępowania K. N.. Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania I CSK 4061/23 2 uczestniczka wskazała, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące oceny, czy zaproponowany podział gospodarstwa rolnego przez geodetę w postępowaniu o zasiedzenie nie utrudni prowadzenie gospodarstwa rolnego przez drugiego współwłaściciela. Wnioskodawczyni W. M. oraz uczestnicy P. M. i U. G. złożyli odpowiedzi na skargę kasacyjną, w której wnosili o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie o oddalenie skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z treścią art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: (1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne; (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie obejmuje zaś merytorycznej oceny skargi I CSK 4061/23 3 kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazano, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania w sprawie (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 28 listopada 2003r., II CK 324/03, postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, z 13 lipca 2007r., III CSK 180/07, postanowienie Sądu Najwyższego z 22 listopada 2007r., I CSK 326/07, postanowienie Sądu Najwyższego z 26 września 2005r., II PK 98/05, postanowienie Sądu Najwyższego z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18). Zagadnienie prawne przedstawione w skardze kasacyjnej nie spełnia powyższego kryterium, nie wskazuje bowiem, że jest istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, zaś jego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Zagadnienie wskazane w skardze było szczegółowo analizowane przez sąd I instancji, który podkreślił, że obie nowo powstałe wskutek zasiedzenia nieruchomości będą dysponować dostępem do drogi publicznej. W razie ewentualnych trudności, właściciel nieruchomości będzie mógł realizować inne uprawnienia wynikające z przepisów prawa, w szczególności wynikające z przepisów regulujących służebności gruntowe. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 k.p.c. [SOP] [a.ł] I CSK 4061/23 4