I CSK 407/13

WyrokIzba Cywilna2014-04-10

Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przy abstrakcyjnej kontroli wzorca umownego sąd powinien stosować art. 385[2] k.c. określający kryteria oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że wskazane przez skarżącego zagadnienie prawne dotyczące stosowania art. 385[2] k.c. przy abstrakcyjnej kontroli wzorca umownego nie budzi wątpliwości. Kryteria wskazane w tym przepisie dotyczą sytuacji konkretnej – zawierania umowy między stronami, co uniemożliwia ich uwzględnienie w trakcie abstrakcyjnej kontroli postanowienia wzorca umownego. Ponadto, art. 385[2] k.c. reguluje postanowienia umowy, podczas gdy kontrola abstrakcyjna dotyczy postanowień wzorca umownego.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło pozew przeciwko spółce o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone. Sąd Apelacyjny wydał wyrok, od którego pozwana spółka wniosła skargę kasacyjną. Pozwana argumentowała, że skarga jest oczywiście uzasadniona oraz że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące stosowania art. 385[2] k.c. przy abstrakcyjnej kontroli wzorca umownego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ nie zostały wykazane żadne z okoliczności wskazanych w art. 398[9] § 1 k.p.c.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 407/13 POSTANOWIENIE Dnia 10 kwietnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa Stowarzyszenia "[…]" z siedzibą w P. przeciwko G. Spółce z o.o. z siedzibą w Ł. o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 kwietnia 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt VI ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W skardze kasacyjnej do uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania pozwany powołał się na oczywistą zasadność skargi oraz na występowanie na jej tle istotnego zagadnienia prawnego. Po pierwsze, skarga nie jest oczywiście uzasadniona. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby Sąd II instancji w sposób oczywiście nieprawidłowy wyłożył lub zastosował prawo - z wykładnią tego Sądu nie zgadza się skarżący, co może jedynie stanowić uzasadnienie podstawy kasacyjnej, lecz nie przemawia za oczywistą zasadnością skargi. Brak dokładniejszego uzasadnienia tej przesłanki uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uniemożliwia precyzyjniejsze odniesienie się do niego. Istotne zagadnienie prawne, które w ocenie skarżącego powstaje na tle tej sprawy i uzasadnia przyjęcie jej do rozpoznania, dotyczy tego, czy przy abstrakcyjnej kontroli wzorca umownego Sąd powinien stosować art. 3852 k.c. Z tego przepisu wynikają kryteria oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami. Wskazana przez skarżącego kwestia nie budzi jednak wątpliwości. Rozwiewa je bowiem już brzmienie art. 3852 k.c. i wymienione tam kryteria: chwila zawarcia umowy, treść zawartej umowy, okoliczności zawarcia umowy, inne umowy pozostające w związku z zawieraną umową. Wszystkie te kryteria dotyczą sytuacji konkretnej – zawierania umowy między stronami. Z natury rzeczy nie ma możliwości uwzględnienia ich w trakcie abstrakcyjnej kontroli postanowienia wzorca umownego. Co istotne, art. 3852 k.c. ma inny przedmiot regulacji od przedmiotu regulacji postępowania w sprawie kontroli abstrakcyjnej. Artykuł 3852 k.c. dotyczy bowiem postanowienia umowy, podczas gdy kontrola abstrakcyjna dotyczy postanowienia wzorca umownego, a nie umowy (na tym etapie należy abstrahować od istniejącego w doktrynie sporu o charakter prawny wzorca umownego - czy stanowi on część umowy, ponieważ nawet uznanie go za część umowy jest 3 możliwe dopiero w razie zawarcia umowy, a nie przy abstrakcyjnej kontroli treści wzorca bez umowy). Wskazana przez skarżącego wątpliwość prawna zatem nie występuje, nie wywołała też ona dotychczas rozbieżności w judykaturze czy doktrynie (skarżący ich nie wskazuje). W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. [aw] jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3852 KC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy