I CSK 429/14

WyrokIzba Cywilna2015-02-25

Skład orzekający: Tadeusz Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca nierównych udziałów w majątku wspólnym może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli opiera się jedynie na winie jednego z małżonków, bez uwzględnienia całokształtu okoliczności?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. W przypadku ustalania nierównych udziałów w majątku wspólnym na podstawie art. 43 § 2 k.r.o., konieczne jest jednoczesne wystąpienie dwóch przesłanek: równego stopnia przyczynienia się do powstania majątku wspólnego oraz istnienia "ważnych powodów". Sama wina jednego z małżonków, bez odniesienia do całokształtu sytuacji, nie jest wystarczająca do ustalenia nierównych udziałów.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w W. dotyczącego podziału majątku wspólnego i działu spadku. Skarżąca domagała się ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym, opierając swoje żądanie głównie na winie męża. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokata koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 429/14 POSTANOWIENIE Dnia 25 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tadeusz Wiśniewski w sprawie z wniosku K. W. przy uczestnictwie L. W. i K. W. o podział majątku wspólnego i dział spadku, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 lutego 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt IV Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; zasądza od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w W. na rzecz adw. Z. J. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) zł powiększoną o należny podatek VAT z tytułu udzielonej wnioskodawczyni z urzędu nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym. 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających przyjęcie wniesionej skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skarżąca opiera wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej jedynie na oczywistej zasadności skargi, która - w jej ocenie - wynika z błędnego zastosowania art. 43 § 2 k.r.o., uprawniającego sąd do ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym. Stanowiska skarżącej nie sposób jednak podzielić. Nie można uznać, że doszło do rażącego i oczywistego naruszenia art. 43 § 2 k.r.o. przez nieuwzględnienie wniosku o ustalenie nierównych udziałów w majątku małżeńskim. Sądy meriti trafnie wyjaśniły dlaczego w okolicznościach sprawy nie zachodzą ważne powody uzasadniające takie wyjątkowe z natury rzeczy rozstrzygnięcie. W utrwalonym w tym względzie orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że art. 43 § 2 k.r.o. określa dwie przesłanki ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym, które muszą wystąpić łącznie i które pozostają do siebie w takim wzajemnym stosunku, że żadne „ważne powody" nie stanowią podstawy takiego orzeczenia, jeżeli stopień przyczynienia się małżonków do powstania majątku wspólnego jest równy, a jednocześnie - nawet różny stopień przyczynienia się małżonków do powstania tego majątku nie stanowi z kolei podstawy ustalenia nierównych udziałów, jeżeli nie przemawiają za tym „ważne powody". Tym samym brak podstaw do traktowania winy jako czynnika przesądzającego o odmowie ustalenia nierównych udziałów „na korzyść" małżonka winnego bez względu na cały kontekst sytuacyjny (por. postanowienie SN z 24 kwietnia 2013 r., IV CSK 553/12, nie publ.). Tymczasem skarżąca jako jedyną podstawę swojej skargi wskazuje zawinione postępowanie męża bez odniesienia się do całokształtu poczynionych ustaleń. 3 Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c. a contrario). Sąd Najwyższy na podstawie § 6 pkt 6 w zw. z § 13 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) zasądził na rzecz pełnomocnika wnioskodawczyni koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 43 § 2 KRO§ 1§ 2§ 6 pkt 6§ 13 ust. 4§ 19

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy