I CSK 455/15

WyrokIzba Cywilna2016-03-31

Skład orzekający: Katarzyna Tyczka-Rote

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zezwoleniu na zabudowę prześwitu bramy i utworzenie lokalu użytkowego, wydana przez terenowy organ administracji państwowej przed wejściem w życie ustawy o samorządzie terytorialnym, wypełnia wymagania art. 24 ust. 3 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodziły przesłanki do jej uwzględnienia. W ocenie Sądu, sposób wykładni i zastosowania art. 24 ust. 3 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości przez Sąd Apelacyjny, w kontekście decyzji z 20 kwietnia 1990 r. zezwalającej na zabudowę prześwitu bramy i utworzenie lokalu użytkowego, nie nosił cech oczywistej wadliwości. Decyzja ta, wydana przez właściwy organ administracji państwowej przed wejściem w życie ustawy o samorządzie terytorialnym, mogła być uznana za realizującą normę prawną dotyczącą przebudowy nieruchomości.
Stan faktyczny
Miasto w W. wniosło o uchylenie uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej W. dotyczącej ustanowienia odrębnej własności lokalu użytkowego powstałego w wyniku zabudowy prześwitu bramy oraz jego sprzedaży najemcy. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że lokal pozostawał współwłasnością właścicieli lokali. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, uchylając uchwałę Wspólnoty, ponieważ uznał, że decyzja z 1990 r. zezwalająca na zabudowę wypełniała wymogi art. 24 ust. 3 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a lokal pozostał własnością Miasta jako następcy Skarbu Państwa.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 455/15 POSTANOWIENIE Dnia 31 marca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa Miasta w W. przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej W. […] w W. o uchylenie uchwały, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 31 marca 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 30 stycznia 2015 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Pozwana Wspólnota Mieszkaniowa W. […] w W. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 30 stycznia 2015 r. Sąd odwoławczy zmienił wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 29 kwietnia 2014 r., oddalający powództwo Miasta w W. o uchylenie uchwały pozwanej Wspólnoty w ten sposób, że uchylił zaskarżoną uchwałę nr […] w sprawie ustanowienia odrębnej własności lokalu o powierzchni 35,49 m 2 oraz jego sprzedaży na rzecz najemcy tej 2 nieruchomości. Sądy ustaliły, że w budynku przy ulicy W. […], stanowiącym wówczas własność Skarbu Państwa, pierwszy samodzielny lokal został wyodrębniony w 1975 r. Decyzją z 20 kwietnia 1990 r. Wydział Architektury i Nadzoru Budowlanego zezwolił na zabudowę prześwitu bramy wjazdowej tego budynku i utworzenie dodatkowego lokalu użytkowego w przebudowanej części budynku. Lokal ten Skarb Państwa oddał w najem. Od 1 października 2007 r. stroną wynajmującą była pozwana Wspólnota, która w dniu 21 stycznia 2013 r. podjęła sporną uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na ustanowienie odrębnej własności tego lokalu, jego sprzedaży na rzecz najemcy oraz na zmianę wielkości udziałów w nieruchomości wspólnej. Sąd Okręgowy uznał, że odnośnie lokalu nie doszło do wydania decyzji administracyjnej w trybie art. 24 ust. 3 i 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, wobec czego pozostawał on współwłasnością właścicieli wszystkich lokali i mogli oni tym lokalem rozporządzić. Z kolei Sąd Apelacyjny uznał, że decyzja z 20 kwietnia 1990 r. o zezwoleniu na zabudowę prześwitu bramy wjazdowej i utworzeniu lokalu użytkowego w zabudowanej części wypełniała wymagania art. 24 ust. 3 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - o przebudowie zadecydowano „do czasu sprzedaży przez Państwo wszystkich lokali mieszczących się w domu wielorodzinnym zarządzanym przez Państwo”, a decyzję wydał terenowy organ administracji państwowej o właściwości szczególnej do spraw nadzoru budowlanego stopnia podstawowego. W konsekwencji lokal powstały w wyniku zabudowy prześwitu bramy wjazdowej stał się niewyodrębnionym lokalem pozostającym własnością m. w W., będącego następcą Skarbu Państwa i Wspólnota nie mogła decydować o jego przeznaczeniu. W skardze kasacyjnej opartej na podstawie naruszenia prawa materialnego pozwana zarzuciła błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 24 ust. 3 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi ewentualnie o rozstrzygnięcie sprawy co do istoty, poprzez oddalenie w całości apelacji pozwanego Miasta i „zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych”. 3 Sąd Najwyższy zważył co następuje. Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako środek odwoławczy o szczególnym charakterze, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron. Realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowionego w art. 3989 k.p.c., w ramach którego Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Zakres przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie występują przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. okoliczności uzasadniających przyjęcie skargi do rozpoznania. Skarżąca uzasadniła potrzebę rozpatrzenia jej skargi przesłanką z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., to znaczy oczywistą zasadnością wniesionej skargi kasacyjnej, wskazując że „Sąd II instancji dokonał oczywistego błędu w subsumcji polegającego na niewłaściwym zastosowaniu art. 24 ust. 3 ust. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości poprzez przyjęcie, iż decyzja z 20 kwietnia 1990 r. jest decyzją wydaną w trybie ww. przepisu, podczas gdy nie poczyniono ustaleń odnośnie tego, czy ww. decyzja została wydana przez organ wskazany w tym przepisie tj. zarząd gminy oraz dokonał błędnej wykładni art. 24 ust. 3 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości polegającej na przyjęciu, iż decyzja z 20 kwietnia 1990 r. jest decyzją wydaną w trybie ww. przepisu, podczas gdy decyzja ta ma charakter li tylko techniczny tj. pozwolenia na budowę, winna zaś zostać poprzedzona właściwą decyzją wydaną w trybie art. art. 24 ust. 3 ust. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.” Oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wtedy, gdy dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi - bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań - w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie, a słusznie wytknięta wadliwość powoduje, że zaskarżone orzeczenie jest jaskrawo nieprawidłowe (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 lipca 2015 r., IV CSK 17/15, LEX nr 1770910). 4 Rozpatrywana skarga nie spełnia tych warunków. Skarżący podniósł, że nie poczyniono w sprawie ustaleń odnośnie tego, czy decyzja z dnia 20 kwietnia 1990 r. została wydana przez organ wskazany w art. 24 ust. 3 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości organ. Sąd Apelacyjny ustalił, że decyzja została wydana przez terenowy organ administracji państwowej o właściwości szczególnej do spraw nadzoru budowlanego stopnia podstawowego - Wydział Architektury i Nadzoru Budowlanego, a z daty wydania tej decyzji wynika, że czynność ta została dokonana przed wejściem w życie (w dniu 27 maja 1990 r.) ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym. Skarżąca zarzuciła też, że decyzja z 20 kwietnia 1990 r. nie jest decyzją wydaną w trybie art. 24 ust. 3 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a jedynie ma charakter techniczny, jak jednak wynika z ustaleń decyzja ta zezwalała na zabudowę prześwitu bramy wjazdowej i utworzeniu lokalu użytkowego w zabudowanej części, w związku z czym – jak uznał Sąd Apelacyjny - realizowała normę z art. 24 ust. 3 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - zawierała decyzję o przebudowie, podjętą „do czasu sprzedaży przez Państwo wszystkich lokali mieszczących się w domu wielorodzinnym zarządzanym przez Państwo”, i wydana została przez terenowy organ administracji państwowej o właściwości szczególnej do spraw nadzoru budowlanego stopnia podstawowego. Tak wyłożona i zastosowana norma nie potwierdza argumentu o oczywistej wadliwości przyjętego przez Sąd Apelacyjny jej rozumienia i subsumpcji. W związku z tym powołana przez skarżącą podstawa przyjęcia jej skargi kasacyjnej do rozpoznania nie została wykazana, a okoliczności sprawy nie wskazują, aby zachodziły inne przesłanki przedsądu przewidziane w art. 3989 § 1 k.p.c. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia tej skargi do rozpatrzenia. 5 aj [l.n]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 24 ust. 3art. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 1 KPC§ 1 pkt 1§ 1 pkt 4§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy