I CSK 49/22

WyrokIzba Cywilna2022-04-05

Skład orzekający: Marcin Krajewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy następcza utrata zdolności sądowej przez stronę powodową w postępowaniu kasacyjnym obliguje Sąd Najwyższy do umorzenia postępowania, jeśli brak jest wiedzy o następcach prawnych?
Ratio decidendi
Następcza utrata zdolności sądowej strony powodowej w postępowaniu kasacyjnym, w sytuacji braku wiedzy o następcach prawnych, skutkuje koniecznością umorzenia postępowania kasacyjnego. Kontynuowanie postępowania z udziałem tylko jednej strony jest niedopuszczalne ze względu na zasadę dwustronności postępowania cywilnego. W takich okolicznościach zawieszenie postępowania jest niecelowe, a Sąd Najwyższy powinien orzec o umorzeniu.
Stan faktyczny
Powodowa spółka H. sp. z o.o. została rozwiązana i wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego. Sąd Najwyższy wezwał pełnomocnika powódki do wskazania następcy prawnego pod rygorem umorzenia postępowania kasacyjnego. Pełnomocnik oświadczył, że nie posiada wiedzy o następcach prawnych spółki. W związku z tym Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne na podstawie art. 182 § 1 pkt 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 398^21 k.p.c.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 49/22 POSTANOWIENIE Dnia 5 kwietnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marcin Krajewski w sprawie z powództwa H. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. przeciwko P. w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 kwietnia 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 18 lutego 2020 r., sygn. akt VI ACa (…), umarza postępowanie kasacyjne. UZASADNIENIE Jak wynika z wpisów w Krajowym Rejestrze Sądowym, postanowieniem z 30 grudnia 2020 r. Sąd Rejonowy w Ł. -Sąd Gospodarczy rozwiązał powodową spółkę H. sp. z o.o. w Ł. bez przeprowadzenia likwidacji na podstawie art. 25d ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. Wpis o wykreśleniu spółki z Krajowego Rejestru Sądowego uprawomocnił się 3 stycznia 2021 r. Zarządzeniem z 15 marca 2022 r. Sąd Najwyższy zobowiązał pełnomocnika powódki adw. K. K. do wskazania następcy prawnego powódki pod tytułem ogólnym w terminie 7 dni pod rygorem umorzenia postępowania kasacyjnego. W piśmie z 25 marca 2022 r. adw. K. K. wskazała, że zgodnie z jej wiedzą powodowa spółka została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego. 2 Oświadczyła także, że nie ma wiedzy na temat następców prawnych powódki pod tytułem ogólnym ani szczególnym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Następcza utrata zdolności sądowej strony powoduje konieczność umorzenia postępowania kasacyjnego. Kontynuowanie postępowania z udziałem tylko jednej strony i wydanie w tych warunkach orzeczenia merytorycznego jest niedopuszczalne w świetle zasady dwustronności stanowiącej naczelną zasadę konstrukcyjną postępowania cywilnego prowadzonego w trybie procesowym. Trzeba przy tym wskazać, że utrata zdolności sądowej w rozpatrywanej sprawie nie obligowała Sądu Najwyższego do zawieszenia postępowania, gdyż brak następstwa prawnego po stronie powodowej wynikał z oświadczenia pełnomocnika powoda o braku następców prawnych pod tytułem ogólnym. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Sądu Najwyższego, o zawieszeniu bądź umorzeniu postępowania decyduje ocena sądu co do możliwości ustalenia (istnienia) następcy prawnego strony. W braku takich możliwości zawieszanie postępowania jest niecelowe (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 13 stycznia 2021 r., II USK 18/21, i z 6 grudnia 2006 r., III PK 40/05). Z przytoczonych względów, na podstawie art. 182 § 1 pkt 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 25d ust. 1art. 182 § 1 pkt 3 KPCart. 391 § 1 KPCart. 39821 KPC§ 1 pkt 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy