II CSKP 1698/22
WyrokIzba Cywilna2024-05-08
Skład orzekający: Marcin Łochowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku utraty zdolności sądowej przez obie strony postępowania kasacyjnego, po upływie roku od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania, zachodzą przesłanki do jego umorzenia, jeśli skarżący nie wskazał następców prawnych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne, stwierdzając brak następców prawnych stron, które utraciły zdolność sądową. Zgodnie z art. 182 § 1 pkt 3 k.p.c., sąd umarza postępowanie w przypadku braku następcy prawnego strony, która utraciła zdolność sądową, a w każdym razie po upływie roku od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania z tej przyczyny. W niniejszej sprawie upłynął roczny termin od zawieszenia postępowania, a skarżący nie wskazał następców prawnych pozwanych spółek, co uzasadnia umorzenie postępowania.Stan faktyczny
Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie kasacyjne z powodu utraty zdolności sądowej przez obie pozwane spółki. Jedna z nich, spółka jawna, została wykreślona z KRS, a druga, spółka z USA, została rozwiązana. Po upływie roku od zawieszenia postępowania, skarżący nie wskazał następców prawnych pozwanych, co stanowiło podstawę do umorzenia postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne na podstawie art. 182 § 1 pkt 3 k.p.c.Pełny tekst orzeczenia
II CSKP 1698/22 POSTANOWIENIE 8 maja 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Łochowski na posiedzeniu niejawnym 8 maja 2024 r. w Warszawie, na skutek skargi kasacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 4 listopada 2021 r., XXVII Ca 1928/18, w sprawie z powództwa Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przeciwko „P. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością” K. spółce jawnej w W. i H. w W. (USA) o ustalenie, umarza postępowanie kasacyjne. UZASADNIENIE Postanowieniem z 26 kwietnia 2023 r. Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie kasacyjne na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. wobec utraty zdolności sądowej przez obie pozwane w sprawie spółki. P. spółka jawna w W. została wykreślona z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego 18 stycznia 2022 r. Wykreślenie z KRS uprawomocniło się 27 stycznia 2022 r. W konsekwencji spółka utraciła zdolność prawną (art. 37 § 1 w zw. z art. 331 § 1 k.c.) i zdolność sądową (art. 64 § 11 k.p.c.).
II CSKP 1698/22 2 Natomiast H. w W. (USA), będąca spółką prawa stanu D. w USA, została rozwiązana (cancellation of the … certificate of limited partnership) i utraciła byt prawny (legal entity) 22 lutego 2022 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 182 § 1 pkt 3 k.p.c. sąd umarza postępowanie w przypadku stwierdzenia braku następcy prawnego strony, która utraciła zdolność sądową, a w każdym razie po upływie roku od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania z tej przyczyn. Mając na względzie, że upłynął roczny termin od zawieszenia postępowania kasacyjnego na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. a skarżący nie wskazał następców prawnych żadnej z pozwanych spółek, z których udziałem postępowanie mogłoby być kontynuowane, zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania. Wymaga wyjaśnienia, że wskazana przez skarżącego jako następca prawny pozwanej polskiej spółki – P. sp. z o.o. w likwidacji w W. również została wykreślona z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego 23 marca 2022 r. Wykreślenie to nie jest co prawda prawomocne, ale należy zauważyć, że spółka ta nie ma organu powołanego do reprezentacji. W konsekwencji, niezależnie od oceny tego, czy spółka ta jest w okolicznościach sprawy następcą prawnym pozwanej spółki jawnej, postępowanie kasacyjne z udziałem tej spółki i tak nie mogłoby się toczyć (art. 174 § 1 pkt 2 k.p.c.). Ponadto, skarżący nie wskazał również następcy prawnego spółki H., ani nawet nie wyjaśnił zasad następstwa prawnego obowiązujących w przypadku rozwiązania takiej spółki. Na marginesie można jeszcze wyjaśnić, że stanowisko skarżącego jakoby pismo pełnomocnika pozwanych z 3 marca 2023 r. zostało złożone przez osobę nieuprawnioną ze względu na wygaśnięcie pełnomocnictwa jest oczywiście chybione. Uszło uwadze skarżącego, że zgodnie z art. 96 k.p.c. w razie śmierci strony albo utraty przez nią zdolności sądowej pełnomocnictwo wygasa. Jednakże pełnomocnik procesowy działa aż do czasu zawieszenia postępowania. Nie budzi więc wątpliwości, że pełnomocnik procesowy strony, która utraciła zdolność
II CSKP 1698/22 3 sądową, mimo wygaśnięcia pełnomocnictwa jest uprawniony do działania w postępowaniu do zawieszenia postępowania. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 182 § 1 pkt 3 k.p.c. umorzył postępowanie kasacyjne. [SOP] [ms]
Powiązane orzeczenia
- I CSK 28/14 2014-05-19Czy w przypadku utraty zdolności sądowej przez stronę powodową w toku postępowania kasacyjnego, sąd powinien umorzyć postępowanie?
- I CSK 118/15 2018-11-23Czy postępowanie kasacyjne powinno zostać umorzone, gdy strona pozwana utraciła zdolność sądową w wyniku wykreślenia z rejestru przedsiębiorców, a nie posiada następców prawnych?
- I PSKP 6/25/1 2025-06-03Czy utrata zdolności sądowej przez pozwaną spółkę po zawieszeniu postępowania kasacyjnego, w sytuacji braku następców prawnych, prowadzi do umorzenia postępowania?
- I CSK 780/14 2014-09-04Czy postępowanie kasacyjne powinno zostać umorzone w przypadku stwierdzenia braku następcy prawnego strony, która utraciła zdolność sądową?
- I CSK 2900/22 2024-09-02Czy postępowanie kasacyjne podlega umorzeniu, jeżeli po śmierci strony nie ustalono jej następców prawnych w terminie pięciu lat od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania?
Powołane przepisy
art. 174 § 1 pkt 1 KPCart. 37 § 1art. 331 § 1 KCart. 64 § 11 KPCart. 182 § 1 pkt 3 KPCart. 174 § 1 pkt 2 KPCart. 96 KPC§ 1 pkt 1§ 1§ 11§ 1 pkt 3§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy