I CSK 512/14
WyrokIzba Cywilna2015-03-05
Skład orzekający: Jan Górowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prokurent samoistny może samodzielnie reprezentować spółkę, nawet jeśli umowa spółki przewiduje reprezentację łączną zarządu lub zarządu z prokurentem?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodziły przesłanki wskazane w art. 3989 § 1 k.p.c. W szczególności, Sąd uznał, że wadliwa reprezentacja pozwanej nie stanowiła podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania, ponieważ prokurent samoistny, zgodnie z art. 205 § 3 k.s.h., jest uprawniony do samodzielnej reprezentacji spółki niezależnie od ustalonego sposobu reprezentacji.Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zapłatę. Jako podstawę nieważności postępowania wskazała wadliwą reprezentację pozwanej, twierdząc, że pełnomocnictwo zostało udzielone przez prokurenta, podczas gdy KRS wskazywał na konieczność reprezentacji przez dwóch członków zarządu lub członka zarządu wraz z prokurentem. Sąd Najwyższy uznał, że osoba udzielająca pełnomocnictwa była prokurentem samoistnym, co zgodnie z prawem pozwalało jej na samodzielną reprezentację spółki.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powódki na rzecz pozwanej kwotę 3600 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 512/14 POSTANOWIENIE Dnia 5 marca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Górowski w sprawie z powództwa M. Spółki z o.o. w W. przeciwko A. Spółce z o.o. w P. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 marca 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania jeżeli: w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Instytucja przedsądu, jak wynika z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, jest zgodna z normami konstytucyjnymi, a także z zaleceniami Rady Europy zezwalającymi na wprowadzenie środków eliminujących dostęp do sądu najwyższego szczebla. Skarga kasacyjna służy od prawomocnego orzeczenia, ma ograniczony zasięg, a jej podstawowym celem jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i twórczy wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa. Choć skarżąca powołała się na wystąpienie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), a nawet na nieważność postępowania, to nie występują te przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania. Wskazać należy, że nie zachodzi nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 39813 § 1 k.p.c.). Powódka jako podstawę nieważności postępowania wskazała wadliwą reprezentację pozwanej. Podniosła, że z odpisu Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że uprawnionym do reprezentacji pozwanej spółki było dwóch członków zarządu lub członek zarządu wraz z prokurentem. Pełnomocnictwa zaś udzielił sam prokurent. Uszło jednak uwagi skarżącego, że osoba, która udzieliła pełnomocnictwa radcy prawnemu W. T. pełniła w momencie udzielania pełnomocnictwa funkcję prokurenta samoistnego. Zgodnie z art. 205 § 3 k.s.h. prokurent samoistny jest uprawniony do samodzielnej reprezentacji spółki niezależnie od ustalonego sposobu reprezentacji. W sytuacji zatem, gdy w umowie spółki ustanowiono zarząd wieloosobowy to, stosownie do art. 205 § 3 k.s.h. nie ogranicza to uprawnień prokurenta samoistnego. Ustanowiony w art. 205 § 1 k.s.h., bądź też w
3 analogicznych rozwiązaniach wynikających z umowy spółki, mechanizm kontrolny dotyczy, bowiem członków zarządu a nie prokurentów. Dlatego, jeżeli ustanowiona jest reprezentacja łączna zarządu bądź zarządu z prokurentem, to w każdym przypadku prokurent, który legitymuje się prokurą samoistną, może reprezentować spółkę samodzielnie przy czynnościach objętych jej zakresem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2011 r. sygn. akt II FSK 2205/09 niepublikowane, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 2013 r., sygn. akt IV CZ 64/13, LEX nr 1375485). Istotnym zagadnieniem prawnym w omawianym znaczeniu jest taki problem z zakresu wykładni lub stosowania prawa, który ma znaczenie precedensowe dla rozstrzygania podobnych spraw lub rozwoju jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2005 r., I CZ 183/04, niepublikowane). Powołanie się na istnienie takiego zagadnienia wymaga jego sformułowania oraz przedstawienia argumentacji jurydycznej uzasadniającej tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych na gruncie przytoczonych przepisów prawa, na tle których ono powstało. Poza tym, skarżący powinien wykazać, że zagadnienie to jest istotne dla rozpoznania lub rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z dnia 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, niepublikowane oraz z dnia 26 września 2005 r., II PK 98/05, OCNP 2006, nr 15 - 16, poz. 243). Przedstawione przez skarżącą zagadnienie nie odpowiada tym wymaganiom. Powódka zarzut naruszenia art. 60 k.c. i art. 65 k.c. wiąże ściśle ze stanem faktycznym sprawy i sprowadza do ustalenia treści i wykładni oświadczeń woli stron indywidualnie oznaczonej umowy. Prawidłowo wyartykułowane zagadnienie musi być sformułowane ogólnie w tym sensie, że nie może chodzić w nim o sposób rozstrzygnięcia jednostkowej sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2004 r., II CZ 94/04, niepublikowane). Skarżąca przeoczyła ponadto, że zgodnie z art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów i oceny dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.
4 Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- II PZ 24/15 2016-02-25Czy prokurent spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, działający na podstawie prokury łącznej, jest uprawniony do udzielenia pełnomocnictwa procesowego adwokatowi do reprezentowania spółki przed Sądem Najwyższym w postę…
- V CSK 92/20 2020-12-09Czy czynność prawna dokonana przez członka zarządu spółki razem z prokurentem, który jest uprawniony do działania wyłącznie z innym prokurentem w ramach prokury łącznej, jest skuteczna?
- V CSK 320/19 2020-05-28Czy członek zarządu spółki z o.o., będący jednocześnie jej pełnomocnikiem uprawnionym do jednoosobowego działania, określając swój status przy podejmowaniu danej czynności prawnej, determinuje przez to jej ważność i skut…
- IV CSK 75/20 2020-07-23Czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, gdy zarzucane naruszenie przepisów Kodeksu spółek handlowych i ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym nie stanowi kwalifikowanego, oczywistego naruszenia prawa widoczne…
- II CSK 329/19 2020-05-20Czy w sytuacji, gdy spółka z o.o. nie posiada zarządu z powodu rezygnacji wszystkich członków zarządu, a ustanowiono samoistnego prokurenta, występują braki uniemożliwiające jej działanie, w szczególności czy nie dochodz…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 39813 § 1 KPCart. 205 § 3 KSHart. 205 § 1 KSHart. 60 KCart. 65 KCart. 3983 § 3art. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 1§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy