I CSK 515/15

WyrokIzba Cywilna2015-10-14

Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy powództwo o ustalenie nieistnienia małżeństwa na podstawie art. 2 k.r.o. jest dopuszczalne, gdy istnieje możliwość wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie aktu małżeństwa w postępowaniu nieprocesowym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że powództwo o ustalenie nieistnienia małżeństwa na podstawie art. 2 k.r.o. nie jest właściwe, gdy istnieje możliwość wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie aktu małżeństwa w postępowaniu nieprocesowym. Dopuszczenie takiego powództwa godziłoby w szczególną moc dowodową aktów stanu cywilnego, a przesłanki zawarcia małżeństwa określone w art. 1 k.r.o. nie podlegały badaniu w tym trybie.
Stan faktyczny
Powód dochodził ustalenia nieistnienia małżeństwa. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo, uznając, że właściwym trybem było postępowanie nieprocesowe o unieważnienie aktu małżeństwa. Sąd Apelacyjny utrzymał to rozstrzygnięcie. Powód wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. istotne zagadnienie prawne dotyczące relacji powództw z art. 2 k.r.o. i art. 20 dawnego pr.a.s.c.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CSK 515/15 POSTANOWIENIE Dnia 14 października 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa A. J. przeciwko kuratorowi zmarłej M. J. - adwokatowi H. D. i kuratorowi zmarłego B. J. – A. M. z udziałem interwenienta ubocznego po stronie pozwanej B. J. o ustalenie nieistnienia małżeństwa, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 października 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2014 r., sygn. akt I ACa 1315/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołano się na oczywistą zasadność skargi, występowanie na jej tle istotnego zagadnienia prawnego, a także potrzebę wykładni przepisów mających zastosowanie w sprawie. Pierwszy wskazany w skardze kasacyjnej problem dotyczy relacji powództw z art. 2 k.r.o. i art. 20 dawnego pr.a.s.c. Wbrew twierdzeniom skarżącego, choć rzeczywiście jest to kwestia problematyczna, to została już wprost wyjaśniona w orzecznictwie Sądu Najwyższego, brak zaś w skardze kasacyjnej argumentów przekonujących za potrzebą odmiennej oceny problemu. Dodać należy, że stanowisko przyjmowane w orzecznictwie jest zasadne, gdy weźmie się pod uwagę szczególną moc dowodową aktów stanu cywilnego. Bez unieważnienia aktu w inny sposób nie można zatem dowodzić, że fakt, którego akt dotyczy, a w tym przypadku jest to złożenie oświadczeń woli o zawarciu związku małżeńskiego, nie miał miejsca. Dopuszczanie zaś jako alternatywnego powództwa przewidzianego w art. 2 k.r.o. godziłoby w szczególną moc dowodową aktów stanu cywilnego. Wszystkie kolejne problemy wskazane w skardze kasacyjnej nie mają znaczenia w zakresie oceny zasadności przyjęcia jej do rozpoznania. Ich rozstrzygnięcie nie miałoby bowiem znaczenia dla rozpatrzenia sprawy, skoro inna była podstawa oddalenia powództwa. Z zaskarżonego orzeczenia jednoznacznie bowiem wynika, że podstawą oddalenia powództwa było uznanie przez Sąd, iż właściwe byłoby wystąpienie z wnioskiem w postępowaniu nieprocesowym o unieważnienie aktu małżeństwa. Przesłanki zawarcia małżeństwa określone w art. 1 k.r.o. w ogóle więc nie podlegają badaniu. 3 W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. l.n

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 2 KROart. 20art. 1 KRO§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy